I SA/Sz 703/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa (spr.), , , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 września 2009 r. sprzeciwu M. S. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 10 sierpnia 2009r.w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące I-VI oraz VIII-XII 2005 r. p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym W dniu 13.07.2009 r. skarżący złożył na formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie z kosztów sądowych z uwagi na sytuację majątkową i rodzinną. Mając na uwadze znajdujące się w aktach sprawy dane dotyczące sytuacji majątkowej skarżącego i stanu jego rodziny oraz treść oświadczenia zawartego w formularzu, wezwano skarżącego pismem z dnia 15 lipca 2009r. do nadesłania dodatkowych dokumentów. Wykonując wezwanie z dnia 15 lipca 2009 r., skarżący nadesłał następujące dokumenty: - odpis rocznego zeznania podatkowego za 2008 r. – PIT 36, w którym zadeklarował przychód z działalności gospodarczej w kwocie [...] zł, koszty uzyskania przychodu w kwocie [...] zł, dochód w kwocie [...] zł, - wyciąg z rachunku bankowego firmy skarżącego zawierający zestawienie operacji za okres od 31 grudnia 2008 r. do 27 lipca 2009 r., z którego wynika saldo końcowe w kwocie [...] zł, - wyciąg z prowadzonej ewidencji z rozliczeniem działalności gospodarczej za okres od stycznia 2009 r. do czerwca 2009 r., z którego wynika wysokość przychodów w kwocie [...] zł, koszty uzyskania przychodów w kwocie [...] zł oraz dochód w kwocie [...] zł, - wykaz ponoszonych miesięcznie wydatków na konieczne utrzymanie rodziny, z którego wynika, że łączne wydatki to kwota [...] zł, a stanowią je opłaty związane z eksploatacją mieszkania (energia elektryczna, woda, ogrzewanie, gaz), wydatki na wyżywienie, ubranie, dojazdy, naukę dzieci. Pomimo wezwania do przedłożenia dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej i dochodów małżonki (zeznania podatkowego, wyciągów z rachunków bankowych), a także dokumentów potwierdzających wysokość wydatków na konieczne utrzymanie rodziny, jak i potwierdzających stan zadłużenia firmy skarżącego na dzień 15 lipca 2009 r., skarżący ww. dokumentów nie przedłożył, oświadczając jedynie, iż pozostałe załączniki dośle następną przesyłką. Wyjaśnił również, że nie informował o utracie przez małżonkę świadczenia rentowego, które w kwocie [...] zł otrzymuje, w związku z tym zaświadczenie z Urzędu Pracy są bezprzedmiotowe. Dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej i dochodów małżonki nie przedstawił. Ze znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia komornika sądowego z dnia 12 stycznia 2009r. wynika, że wobec M. S. prowadzonych jest 19 postępowań egzekucyjnych, w których łączna kwota dochodzonych roszczeń wynosi [...] zł, a dłużnik dokonuje spłaty zadłużenia w ratach w kwocie [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej w skrócie – p.p.s.a) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w cytowanym przepisie, należy rozumieć sytuację, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, co potwierdza użyty w przepisie art. 246 § 1 p.p.s.a. zwrot "gdy wykaże". Sąd kierując się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczeniem życiowym i wiedzą ocenia, czy takie okoliczności zachodzą i uzasadniają przyznanie prawa pomocy. W sprawie skarżący korzystał z prawa pomocy przez częściowe zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi, gdzie na formularzu wykazał dochody własne i żony w łącznej kwocie [...] zł ( w tym renty żony [...] zł). Na formularzu złożonym 13 lipca 2009 r. dochodów żony nie wykazał, a na żądanie potwierdzenia utraty renty oraz czy małżonka jest zarejestrowana jako bezrobotna bez prawa do zasiłku albo zaświadczenia pracodawcy o wysokości średnich miesięcznych dochodów oświadczył, że nie zgłaszał utraty świadczenia rentowego przez żonę, a składanie zaświadczeń z urzędu pracy uznał za bezprzedmiotowe. Poza oświadczeniem, dowodu potwierdzającego otrzymywanie renty przez żonę skarżący nie przedłożył. Wg. oświadczenia skarżący na utrzymanie rodziny wydatkuje kwotę [...] zł. W styczniu 2009 r. była to kwota [...],- zł. Z rachunku bankowego firmy skarżącego realizowana jest egzekucja na kwotę [...] zł, a miesięczna spłata zadłużenia wynosi [...] zł. Skarżący posiada majątek w postaci współwłasności budynku drukarni, a małżonka majątek odrębny w postaci nieruchomości mieszkalnej o pow. 160 m kw., skarżący nie wykazał posiadania oszczędności. Oceniając sytuacje majątkową skarżącego w ostatnich latach i bieżącą należy stwierdzić, że uległa ona znacznej poprawie. W roku 2007 dochód uzyskany przez skarżącego wyniósł [...] zł, w 2008 roku [...] zł, natomiast w I półroczu br. skarżący uzyskał dochód [...] zł, co daje miesięcznie kwotę [...] zł, a nie kwotę [...] zł jak podał we wniosku skarżący. Uwzględniając fakt, że egzekucja prowadzona jest z rachunku firmy prowadzonej przez skarżącego, dochód rodziny skarżącego wynosi [...] zł, przyjmując, że dochód żony stanowi świadczenie rentowe. Nieuprawnione jest stanowisko skarżącego, że z uwagi na rozdzielność majątkową małżonków, badanie przez Sąd sytuacji majątkowej żony, zwłaszcza jej dochodów jest niedopuszczalne. Małżonkowie maja obowiązek wzajemnego wspomagania się, pomocy bez względu na istnienie lub nie rozdzielności majątkowej pomiędzy małżonkami.. Uchylanie się skarżącego od obowiązku przedstawienia dochodów małżonka stanowi niewykonanie wezwania Sądu w tym zakresie. Obowiązek Sądu badania dochodów osób wspólnie prowadzących gospodarstwo domowe, gdy jedna z nich występuje o przyznanie prawa pomocy w prowadzonym postępowaniu sądowoadministracyjnym ma potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, skoro przyznanie prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady obowiązku ponoszenia kosztów sądowych przez każdy podmiot, wszczynający sprawę przed sądem. Mając na uwadze powyższe ustalenia, w tym poprawę sytuacji majątkowej skarżącego polegającą na znacznym wzroście jego dochodów w stosunku do okresu rozpatrywania wniosku o przyznanie prawa pomocy przy złożeniu skargi, obowiązek ustalenia sytuacji majątkowej skarżącego wnioskodawcy i osób wspólnie prowadzących gospodarstwo domowe w okresie kiedy koszty sądowe mają być poniesione, Sąd uznał, że uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej (innych kosztów sądowych ustawa z dnia 30.08.2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ((Dz. U.Nr 153 poz. 1270 ze zm.) nie przewiduje) w kwocie [...] zł, nie stanowi uszczerbku utrzymania koniecznego skarżącego i jego rodziny. Skarżący nie wykazał, że sytuacja majątkowa jego rodziny uniemożliwia poniesienie kosztów sądowych na tym etapie postępowania. Dlatego, uznając że wydatki stanowiące nakłady na firmę skarżącego, spłatę jego zobowiązań nie stanowi usprawiedliwienia do przyznania prawa pomocy, skoro wszczynając postępowanie, skarżący musi liczyć się z obowiązkiem poniesienia jego kosztów, Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt. 2 cytowanej wyżej ustawy. orzekł jak w petitum postanowienia.