I SA/Sz 703/09
WyrokWSA w Szczecinie2009-12-15
Skład orzekający: Kazimiera Sobocińska, Marzena Kowalewska, Anna Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo przeprowadził postępowanie w sprawie przyznania płatności ONW, w szczególności czy zapewnił stronie czynny udział w każdym stadium postępowania, w tym poprzez prawidłowe doręczenie protokołu z kontroli?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przez organy administracji zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.). Brak dowodu na doręczenie skarżącemu protokołu z kontroli uniemożliwił mu skuteczne kwestionowanie ustaleń faktycznych, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ administracyjny powinien ponownie umożliwić stronie zapoznanie się z materiałami sprawy i złożenie zastrzeżeń.Stan faktyczny
Skarżący R. R. ubiegał się o przyznanie płatności ONW na rok 2008. Decyzją organu pierwszej instancji przyznano mu płatność w pomniejszonej wysokości ze względu na wykluczenie części działek z dopłat. Organ odwoławczy utrzymał w mocy tę decyzję, uznając ustalenia kontroli terenowej za prawidłowe. Skarżący kwestionował prawidłowość kontroli, brak otrzymania protokołu z czynności kontrolnych oraz profesjonalizm firmy dokonującej pomiarów. Sąd administracyjny uznał, że postępowanie było wadliwe z powodu naruszenia zasady czynnego udziału strony.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu. Zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska /spr/ Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędzia WSA Anna Sokołowska Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 1 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi R. R. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności ONW na 2008 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego R. R. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
D [...] decyzją z dnia [...] wydaną trybie odwoławczym, utrzymał w mocy decyzję Kierownika [...] z siedzibą w S z dnia [...] r., przyznającą R R płatność ONW na rok [...] w wysokości [...] zł pomniejszonej ze względu na wykluczenie płatności działek F i N (DR 18) oraz F i T łącznie [...] ha.
W uzasadnieniu decyzji podano, że w dniu [...] . R R złożył wniosek w Biurze [...] o przyznanie płatności ONW na [...] . zgłaszając do dopłat obszar
o powierzchni [...] ha. Jak ustalono niektóre ze zgłoszonych działek wnioskodawca uprawiał wspólnie z W D który również wystąpił o przyznanie płatności ONW do tych działek. Uznano, że każdemu z nich przysługuje [...] wspólnych działek.
W dniu[...] . została przeprowadzona kontrola na miejscu
w gospodarstwie R R a w dniu[...] . w gospodarstwie W D. W wyniku kontroli ustalono, że powierzchnia uprawniająca do płatności wynosi [...] ha zaś różnica w stosunku do powierzchni deklarowanej ([...] ha) wynosi [...] Podstawą tych ustaleń było stwierdzenie, że na działkach F i N ([...] ha) nie była prowadzona działalność rolnicza (kod D-R 18), również na działce F nie był prowadzona działalność rolnicza, zaś działka T leży na terenie nie objętym płatnością ONW.
Po uwzględnieniu protokołu z przeprowadzonej kontroli na miejscu oraz kontroli administracyjnej wniosku Kierownik [...] wydał decyzję
w sprawie płatności ONW, którą przyznał R R płatność ONW na rok [...] w pomniejszonej wysokości.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący wniósł o przesłanie kopii protokołu
z czynności kontrolnych, którego nie otrzymał oraz wyznaczenie 14 dniowego terminu na odwołanie się od niego. Producent podniósł także, iż zadeklarowana przez niego działka T leży na terenie ONW. Nadto podważał profesjonalizm firmy dokonującej pomiary.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji stwierdził, iż wniosek
o przyznanie płatności ONW został złożony we właściwym miejscowo B P i w przepisanym w prawie terminie. Organ pierwszej instancji prowadził postępowanie w sposób prawidłowy i zgodny z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego.
Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji wydając swoją decyzję słusznie oparł się na wynikach przeprowadzonej kontroli na miejscu. Kontrola została przeprowadzona zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa przez wykwalifikowanych inspektorów terenowych wyposażonych w profesjonalny sprzęt pomiarowy. Dołączona do raportu z kontroli na miejscu dokumentacja fotograficzna, potwierdza zawarte w raporcie ustalenia.
Organ odwoławczy stwierdził, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza słuszność decyzji wydanej przez organ I instancji. Zdjęcia działek rolnych wykonane podczas kontroli, na których widoczna jest wysoka okrywa roślinna, samosiejki drzew oraz suche pozostałości zeszłorocznych roślin wskazują na to, że co najmniej w poprzednim sezonie wegetacyjnym nie wykonano wymaganego koszenia. Zatem zasadnie zostały one wykluczone z ubiegania się o przyznanie płatności. Zasadnie wyłączona z przyznania płatności została także działka rolna
o oznaczeniu T, która leży na terenach dla których nie jest przyznawana płatność ONW. Organ odwoławczy podał także, iż szczegółowy wykaz działek ewidencyjnych położonych na terenach o niekorzystnych warunkach gospodarowania do których przyznawana jest płatność ONW jako załącznik do Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, jest powszechnie dostępny i znajduje się m.in. na stronie internetowej Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Działka numer T zadeklarowana we wniosku przez skarżącego nie znajduje się na wykazie obszarów o niekorzystnych warunkach gospodarowania, w związku z czym została ona wyłączona z ubiegania się o przyznanie płatności ONW.
Organ odwoławczy poinformował również, iż płatność do działek rolnych, co do których wystąpił konflikt krzyżowy z W D została zgodnie
z wyjaśnieniami strony naliczona do połowy powierzchni stwierdzonej w wyniku kontroli na miejscu.
Jak podkreślił organ odwoławczy decyzja organu pierwszej instancji wydana została w oparciu o prawidłowo przeprowadzoną kontrolę na miejscu natomiast zawyżenie powierzchni stwierdzonej podczas prowadzonego postępowania jest naruszeniem obowiązujących przepisów prawa, i jako takie musi być sankcjonowane.
Odnosząc się do zawartego w odwołaniu wniosku o przesłanie protokołu z czynności kontrolnych oraz wyznaczenie 14 dniowego terminu na wniesienie do niego uwag, organ odwoławczy podał, iż skarżący miał prawo, po otrzymaniu kopii protokołu z czynności kontrolnych wnieść uwagi, co do jego ustaleń. Na stronie 4/6 wysłanego do producenta raportu z kontroli, zgodnie z ustawą o płatnościach
w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, znajduje się pouczenie, o możliwości zgłoszenia zastrzeżeń, co do ustaleń zawartych w raporcie do Dyrektora [...] właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę złożenia wniosku. Skarżący nie skorzystał z przysługującego mu prawa i nie zgłosił żadnych zastrzeżeń, co do pomiarów zawartych w raporcie podczas przebiegu postępowania w I instancji. Na podstawie posiadanych dokumentów organ odwoławczy jednoznacznie stwierdził, iż całkowicie bezpodstawny jest zarzut podnoszony w odwołaniu odnoszący się do nieotrzymania przez R R protokołu z czynności kontrolnych ponieważ w zebranym materiale dowodowym znajduje się potwierdzenie nadania protokołu z czynności kontrolnych, zgodnie z którym protokół z czynności kontrolnych został do skarżącego wysłany dnia [...] Dodatkowym dowodem podważającym wiarygodność wyjaśnień producenta odnośnie nieotrzymania protokołu z czynności kontrolnych są informacje zawarte w odwołaniu od decyzji ONW, jak i decyzji o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, które skarżący mógł posiadać jedynie po zapoznaniu się z protokołem z czynności kontrolnych, o którego dostarczenie wnioskuje.
W konsekwencji organ stwierdził, iż nałożenie na działki rolne podczas kontroli na miejscu kodów nieprawidłowości, spowodowało powstanie procentowej różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną w wyniku prowadzonego postępowania.
Wobec powyższego organ odwoławczy opierając się na przepisie art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20.11.2004 r., str. 1 ze zm.) wskazał, iż stawka płatności ONW w r. [...] to [...] zł., zaś różnica powierzchni wynikająca
z powierzchni deklarowanej i powierzchni stwierdzonej wynosi 18,26 %. Opierając się zatem na przepisach rozporządzenia organ odpowiednio zmniejszył należność ONW.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, przywrócenie terminów odwołania od wyników kontroli oraz ponowne wydanie decyzji uwzględniającej jego wyjaśnienia zawarte w skardze.
Uzasadniając swoje stanowisko skarżący wskazał, że nie otrzymał wyników kontroli przeprowadzonej w dniach [...] r., jak również kserokopii tych protokołów, o co wnosił w odwołaniu. Skarżący podważa profesjonalizm firm przeprowadzających pomiary. Wskazał także na rozbieżności występujące na skutek przeprowadzenia na tych samych działkach dwóch kontroli terenowych. Podkreślił także, iż pouczenie o możliwości wniesienia uwag do protokołu zostało napisane drobnym drukiem.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Odnosząc się do zarzutów skargi organ odwoławczy podniósł, że skarżący jest w posiadaniu kopii protokołu kontroli, przekazanej mu na pisemny wniosek z dnia
[...] Ponadto skarżący zapoznał się także z tym raportem bezpośrednio w Biurze [....] po wydaniu decyzji I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjnym z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że sąd - o ile inne kryteria kontroli nie wynikają z przepisów szczególnych - bada, czy zaskarżony akt, w tym także decyzja odpowiada przepisom prawa i uwzględnia skargę, gdy narusza ona prawo w sposób określony w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.,), zwanej dalej p.p.s.a.
Zgodnie z art. 145 § 1p.p.s.a., sąd jest zobowiązany do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji przewidziane art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej k.p.a lub innych przepisach.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie, Sąd dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że wraz z wejściem do Unii Europejskiej w dniu 1 maja 2004 r. Polska jako jej członek zobowiązała się do wprowadzenia na swoim terytorium zasad obowiązujących w pozostałych państwach członkowskich. Jednym z celów Unii Europejskiej jest prowadzenie tzw. Wspólnej Polityki Rolnej określonej w art. 33 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE).
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia o żądaniu skarżącego stanowią przepisy ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (art. 5 ust. 1 pkt 12) (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.) oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 68, poz. 448 ze zm.). Zgodnie z art. 21 ust. 1 ww. ustawy z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Według ust. 2 w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Z powyższego nie wynika jednak, że w zakresie nieuregulowanym tą ustawą stosować należy wyłącznie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Mieć trzeba bowiem na uwadze cały system prawa (unijnego i krajowego) regulujący zasady postępowania w zakresie rozpatrywania wniosków o dopłaty bezpośrednie dla rolników.
Zgodnie z § 2 ww. rozporządzenia płatność ONW przyznaje się rolnikowi
w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG)
nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE)
nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG)
nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. Urz. UE L 270 z 21.10.2003, str. 1, ze zm.;
Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 40, str. 269, ze zm.),
1) który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r.
w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, str. 80, ze zm.;
Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 25, str. 391);
2) jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez tego rolnika działek rolnych
w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia wymienionego we wprowadzeniu do wyliczenia, zgodnie z minimalnymi wymaganiami utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej zgodnej
z ochroną środowiska (normami), określonymi w przepisach o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, wynosi co najmniej 1 ha;
3) do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, wynoszącej nie więcej niż 300 ha;
4) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Źródłem wszelkich danych związanych z działkami rolnymi jest wniosek strony o przyznanie płatności, a jednym z podstawowych sposobów zweryfikowania podanych danych jest przeprowadzanie kontroli administracyjnej, obejmujące weryfikację kwalifikujących się powierzchni oraz odpowiadających im uprawnień do płatności. Wskazać należy, że przepisy prawa wspólnotowego, tj. rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. UE. L Nr 141, str.18) - przewidują kontrole administracyjne wniosków o pomoc obejmujące weryfikację kwalifikujących się powierzchni oraz odpowiadających im uprawnień do płatności, które uzupełniane są systemem kontroli na miejscu. Zgodnie z postanowieniami zawartymi w preambule tego aktu w pkt 29 wskazuje się, że "(...) kontrole dotyczące zgodności z kryteriami kwalifikowalności, kontrole na miejscu powinny być z reguły niezapowiedziane. W razie potrzeby, Państwa Członkowskie powinny łączyć różnorodne kontrole w ramach niniejszego rozporządzenia". Zgodnie z art. 23a tego rozporządzenia kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Zawiadomienie o kontroli następuje z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do koniecznego minimum, nieprzekraczającym 14 dni. (...) Ponadto jeżeli ustawodawstwo danych aktów prawnych i norm dotyczących zasad współzależności wymaga, aby kontrole na miejscu miały niezapowiedziany charakter, wymienione zasady mają również zastosowanie w przypadku kontroli przeprowadzanych pod kątem przestrzegania zasady współzależności.
W ocenie Sądu, analiza tych przepisów prowadzi do wniosku, że regulacja celu i sposobu przeprowadzenia kontroli zawarta w rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004r. stanowi lex specialis w stosunku do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego normujących reguły gromadzenia dowodów i realizujących zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu. Skoro bowiem zasady przeprowadzenia kontroli są uregulowane w przepisach prawa unijnego, to przepisy te, w myśl art. 91 ust. 3 Konstytucji RP, w niniejszej sprawie korzystają z prawa pierwszeństwa stosowania. Dlatego Sąd w pełni podzielił stanowisko organu, że w kwestii zawiadomienia skarżącego o terminie kontroli na miejscu stosować należy art. 23a i następne rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. Rozporządzenie to wydane zostało w celu zapewnienia zharmonizowanego poziomu monitorowania we wszystkich Państwach Członkowskich i szczegółowo określa w sekcji II kryteria i procedury techniczne przeprowadzenia kontroli na miejscu.
Tak więc, przy takim rozumieniu celu i istoty omawianej kontroli, jakie zostało wyżej zaprezentowane, stwierdzić trzeba, że nie naruszono w niniejszej sprawie przepisów postępowania przyjmując, że kontrola przeprowadzona pod nieobecność strony była dopuszczalna i zgodna z prawem. Niemniej jednak w takim wypadku prawo producenta jako strony postępowania jest w tym wypadku chronione poprzez obowiązek doręczenia mu kopii raportu bezpośrednio, gdy jest obecny na miejscu albo poprzez przesłanie pocztą kopii raportu, gdy producent nie jest obecny przy kontroli. W tym drugim przypadku rozporządzenie gwarantuje producentowi możliwość zgłoszenia umotywowanych zastrzeżeń w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu. Ten tryb postępowania mieści się w istocie zasady określonej
w art. 10 § 1 kpa, stanowi bowiem przejaw zapewnienia stronie udziału w każdym stadium postępowania i umożliwia wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów.
W tym miejscu należy wskazać, że postępowanie zmierzające do wydania decyzji administracyjnej powinno być przeprowadzone zgodnie z zasadami określonymi w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego zgodnie ze wskazaniami zawartymi w art. 21 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Należy do nich przede wszystkim zasada prawdy obiektywnej, wyrażona w art. 7 k.p.a. W przepisie tym ustawodawca nałożył na organy administracji państwowej m.in. obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Z mocy art. 77 § 1 k.p.a. wymienione organy są obowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z ustanowionej w art. 10 § 1 k.p.a. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu wynika obowiązek zagwarantowania stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz zagwarantowania stronie przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Należy zaznaczyć, że art. 10 § 3 k.p.a. nakłada na organ administracji państwowej obowiązek utrwalania w aktach sprawy, w formie adnotacji, przyczyn odstąpienia od zasady określonego czynnego udziału strony
w postępowaniu.
Odnosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy wskazać, że w aktach administracyjnych sprawy brak jest dowodu potwierdzającego doręczenie skarżącemu raportu z kontroli przeprowadzonej w dniu [...]przez pracowników [...] Skarżący protokół z kontroli otrzymał dopiero
[...] na kilka dni przed wydaniem zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji przyjąć należało, że skarżący o ustaleniach kontrolnych dowiedział się z wydanej w sprawie decyzji organu I instancji. Taka sytuacja pozbawiła skarżącego możliwości precyzyjnego kwestionowania ustaleń zawartych w raporcie. Świadczy to
o naruszeniu na etapie postępowania dowodowego art. 10 § 1 k.p.a. stanowiącego m. in., że organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania. Biorąc pod uwagę, że wyłącznie na ustaleniach kontrolnych oparty został stan faktyczny przyjęty przez organ wydający zaskarżoną decyzję, brak doręczenia skarżącemu protokołu z kontroli należy uznać za naruszenie uprawnień wynikających z przepisów prawa a umożliwiających uczestniczenie mu w każdym stadium postępowania. Dodatkowo wskazać należy, iż w aktach sprawy nie ma również żadnej adnotacji, że skarżący był powiadomiony
o możliwości zapoznania się z wynikami kontroli przeprowadzonej w jego gospodarstwie oraz aktami sprawy, na postawie których organy I i II instancji wydały następnie swoje decyzje.
Tym samym należało przyjąć, iż organy Agencji naruszyły zasadę czynnego udziału strony w prowadzonym postępowaniu (art. 10 k.p.a). Twierdzenie organu odwoławczego, iż skarżący jest w posiadaniu raportu kontroli z uwagi na fakt, iż
w aktach sprawy znajduje się potwierdzenie nadania tego raportu z dnia
[...] nie czyni zadość obowiązkowi umożliwienia stronie czynnego udziału w sprawie albowiem brak jest w aktach dowodu na doręczenie tegoż raportu co w kontekście twierdzeń skarżącego o tym, iż nie otrzymał tego raportu, wskazuje na naruszenie przez organy przepisów postępowania majach wpływ na wynik sprawy.
Wobec stwierdzonych naruszeń przepisów prawa - art. 10 § 1 k.p.a. orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a Celem zagwarantowania czynnego udziału strony w sprawie organ administracyjny powinien ponownie wystosować zawiadomienie o możliwości zapoznania się skarżącego z materiałami zgromadzonymi w sprawie i umożliwić mu złożenie ewentualnych wniosków i zastrzeżeń, które to zastrzeżenia będą mogły mieć wpływ na wynik sprawy.
Orzeczenie o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji Sąd oparł o przepis art. 152 p.p.s.a., a o kosztach postępowania orzekł stosownie do treści art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło