I SA/Sz 704/12

PostanowienieWSA w Szczecinie2015-03-25

Skład orzekający: Ewa Wojtysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, uzasadniając tym samym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, pomimo wcześniejszego odmownego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy?
Ratio decidendi
Wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym okazał się zasadny, ponieważ przedstawione przez nią okoliczności dotyczące sytuacji finansowej, potwierdzone dokumentami źródłowymi, przemawiają za zwolnieniem od kosztów sądowych i ustanowieniem adwokata. Sąd mógł zmienić wcześniejsze postanowienie odmawiające prawa pomocy na podstawie art. 165 PPSA, gdy okoliczności sprawy uległy zmianie, co miało miejsce w tym przypadku w związku z przedłożeniem nowych dokumentów finansowych.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata) po tym, jak jej poprzedni wniosek został odrzucony z powodu nieprzedłożenia dokumentacji finansowej. W nowym wniosku skarżąca opisała swoją trudną sytuację finansową, wskazując na niskie dochody z pracy, zamieszkiwanie z emerytowaną matką w mieszkaniu obciążonym przez komornika oraz brak majątku. Do wniosku dołączyła dokumenty potwierdzające jej dochody i dochody matki.
Rozstrzygnięcie
Zmieniono postanowienie Sądu z dnia 28 marca 2013 r. poprzez zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w następującym składzie: Przewodniczący: sędzia WSA Ewa Wojtysiak po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 25 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2009 rok, po wznowieniu postępowania p o s t a n a w i a: zmienić postanowienie Sądu z dnia 28 marca 2013 r. poprzez zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 28 marca 2013 r. Sąd odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżąca [...] przed terminem rozprawy wyznaczonym na dzień 11 lutego 2015 r., złożyła w dniu 2 lutego 2015 r., uzupełniony w dniu 26 lutego 2015 r., kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżąca odniosła się do składanych uprzednio wniosków o przyznanie prawa pomocy w sprawie, które zostały załatwione odmownie z uwagi na nieprzedłożenie przez skarżącą wymaganej dokumentacji na potwierdzenie opisywanej we wnioskach sytuacji finansowej. Skarżąca wyjaśniła, że z uwagi na przebywanie za granicą nie posiadała wymaganych zeznań podatkowych. Oświadczyła, że od marca 2014 roku przebywa w Polsce, z krótkimi przerwami na pobyt za granicą w poszukiwaniu dodatkowych źródeł zarobku, gdyż w Polsce jest jej trudno się utrzymać. Podała, że mieszka u mamy w zajętym przez komornika mieszkaniu przy ul. [...]. Źródłem utrzymania skarżącej jest praca w wymiarze 1/8 etatu z wynagrodzeniem [...]zł brutto. Mama skarżącej jest emerytką, otrzymuje świadczenie w wysokości [...] zł netto ([...] zł brutto). Skarżąca oświadczyła, że nie ma innych źródeł dochodu oraz nie posiada żadnego majątku ruchomego lub nieruchomego poza gruntem będącym przedmiotem postępowania (działki rolne), z którego nie ma żadnych korzyści materialnych, jedynie obciążenia; majątek nieruchomy nie stanowi żadnej wartości kredytowej (zajęcie komornicze). W uzasadnieniu wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu podała, że nie jest w stanie poradzić sobie w sprawie, a wysokość obciążenia podatkowego, które zaskarża jest tak duże, że sprowadziłoby totalne bankructwo oraz zaszkodziło przyszłej funkcji w społeczeństwie. Wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy skarżąca przedłożyła PIT 11 za 2014 r. z wykazanym przychodem skarżącej w wysokości [...] zł (dochód [...] zł). Do akt sprawy I SA/Sz 706/12 dołączono przedłożoną przez skarżącą w dniu 26 lutego 2015 r. kopię decyzji ZUS z dnia 15 marca 2014 r. o waloryzacji emerytury matki skarżącej, z której wynika, że emerytura po waloryzacji od 1 marca 2014 r. wynosi [...] zł oraz że z powodu egzekucji zmniejsza się o kwotę [...] zł; kwota do wypłaty wynosi [...] zł. Z urzędu wskazać należy, że na dzień wydania niniejszego postanowienia w czterech sprawach aktualnie zawisłych przed Sądem w wyniku wniesienia skarg przez skarżącą (sprawy o sygn. akt i SA/Sz 703-706/12), skarżąca nie jest zobowiązana do uiszczenia opłat sądowych. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy okazał się zasadny, gdyż podane okoliczności dotyczące sytuacji finansowej skarżącej i jej matki, zostały potwierdzone dokumentami źródłowymi i przemawiają za zwolnieniem skarżącej od kosztów sądowych oraz za ustanowieniem adwokata. Przystępując do rozpoznania wniosku złożonego w niniejszym postępowaniu w pierwszej kolejności trzeba zwrócić uwagę, że w jego toku wydano już postanowienie w przedmiocie prawa pomocy, które do dnia wydania niniejszego postanowienia zachowało swą prawną moc. Postanowieniem z dnia 28 marca 2013 r. Sąd odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W myśl art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Odstąpienie od oceny powziętej we wcześniejszym postanowieniu może zatem wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. W tym miejscu przypomnieć wypada, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata uzależnione jest od wykazania przez stronę będącą osobą fizyczną, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Strona winna uprawdopodobnić, że samodzielnie nie może zdobyć lub wygospodarować środków, które umożliwiłyby jej poniesienie opłat i wydatków związanych z postępowaniem sądowym. Wskazując na powyższe, należy zwrócić uwagę, że uzasadnienie ostatniego wniosku strony nawiązuje do pierwotnie złożonego. Z wniosku bowiem wynika, że skarżąca nadal prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ze swoją matką, będącą na emeryturze. Dopiero na aktualnym etapie postępowania przedłożyła dokumenty potwierdzające sytuację finansową swej rodziny, w tym kopię decyzji o wysokości emerytury matki skarżącej oraz PIT-11 o wysokości dochodu uzyskanego przez skarżącą w 2014 roku. Mając na uwadze powyższe okoliczności, należało uznać, że skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W konsekwencji powyższego, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło