I SA/Sz 705/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.) Sędzia WSA Alicja Polańska Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2006 r. sprawy ze skargi B. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów egzekucyjnych 1. u c h y l a zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu 3. z a s ą d z a od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Prezydent Miasta, będący jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym w zakresie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego B.M. na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] o numerach: [...] dotyczących zaległości w zapłacie [...] raty podatku od nieruchomości za 2004 r. za nieruchomość położoną w S. przy [...] Podatek ten został ustalony decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 6 ust. 7 w zw. Z art. 2, 3 i 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84, ze zm.). Pismem z dnia [...] uzupełnionym dnia [...], B. M., zgłosił zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wskazując na wykonanie obowiązku podatkowego wynikającego z ww. decyzji, tj. zapłatę [...] raty podatku, potwierdzając powyższe załączonymi do pisma przelewami bankowymi, z których jego zdaniem wynika, iż podatek wpłynął na konto Urzędu Miejskiego w S. W związku ze zgłoszonymi zarzutami, organ egzekucyjny – Prezydent Miasta S. – powołując się na dyspozycję przepisu art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zwrócił się do wierzyciela – Prezydenta Miasta S. o wyrażenie stanowiska w sprawie. Wierzyciel – Prezydent Miasta S. wydał w dniu [...] postanowienie Nr [...] w sprawie swojego stanowiska w zakresie zgłoszonego przez B. M. zarzutu, uznając go za nieuzasadniony. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wierzyciel stwierdził, iż egzekucja prowadzona w stosunku do B. M. w oparciu o tytuły wykonawcze [...] i [...] jest zasadna bowiem w związku z decyzją z dnia [...] ustalającą podatek od nieruchomości za 2004 r. za nieruchomość położoną w[...] przy ul.[...] , na konto urzędu wpłynęły dwie wpłaty z dnia [...] i z dnia[...], obie w wysokości po [...]zł. Brak zapłaty pozostałej kwoty po upomnieniach spowodował wystawienie tytułów wykonawczych celem przymusowego ściągnięcia należności. Powyższe postanowienie B. M. zaskarżył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu zażalenia podniósł, iż nie zgadza się z organem i podtrzymuje stanowisko, że podatek od nieruchomości za 2004 r. został przez niego w całości zapłacony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyniku rozpatrzenia powyższego zażalenia, postanowieniem z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wskazano, iż fakt obciążenia rachunku bankowego podatnika tytułem [...] raty podatku nie stanowił o wykonaniu obowiązku podatkowego w tym zakresie. Skoro dyspozycje bankowe nie zostały zrealizowane w związku z tym, iż podatnik podał błędny rachunek wierzyciela to wobec braku wpłaty istniały podstawy do wszczęcia egzekucji. W skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. B. M. wniósł o jego uchylenie, podtrzymując wcześniej wyrażone stanowisko, iż wobec dokonania przelewów bankowych na konto Urzędu Miejskiego podane na blankietach dołączonych do decyzji ustalającej podatek nie jest zasadne prowadzenie w stosunku do niego postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu skargi strona przedstawiła szczegółowo okoliczności faktyczne związane ze sporną zapłatą [...] raty podatku i stwierdziła, że - wobec nie przyjęcia tej zapłaty przez organ podatkowy, dokonanej jego zdaniem prawidłowym przelewem, żądanie ponownej zapłaty podatku i odsetek jest niedopuszczalne i niezgodne z prawem. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd kontrolując legalność zaskarżonego postanowienia i nie będąc przy tym związany – na podstawie przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – granicami skargi, uznał, że zaskarżone postanowienie, jak też poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta S. z dnia [...] postanowienie Nr [...] w sprawie stanowiska w zakresie zgłoszonych przez skarżącego B. M. zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, są bezprzedmiotowe, albowiem wierzycielem i organem egzekucyjnym w tej sprawie jest ten sam podmiot – Prezydenta Miasta S. Zdaniem Sądu, wyrażanie stanowiska przez wierzyciela, na podstawie przepisu art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu administracyjnym w administracji (t.j.: Dz. U. Nr 113 z 2002 r., poz. 984 ze zm.) jest zbędne w tej sprawie, gdyż przepis ten znajduje zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy organem egzekucyjnym jest inny podmiot niż wierzyciel. Wprawdzie powyższe nie wynika wprost z gramatycznej wykładni art. 34 § 1 cyt ustawy, jednak ze względu na celowościową jego interpretację należy przyjąć, iż uzyskiwanie własnego stanowiska co do podstaw egzekucji przez organ, który wystawił tytuł wykonawczy jest niezasadne i niecelowe. W takiej sytuacji bowiem samo wystawienie tytułu wykonawczego przez ten organ oznacza, iż istnieje podstawa prawna egzekwowania należności. Wyrażenie stanowiska przez wierzyciela jest natomiast konieczne zawsze wtedy, gdy organem egzekucyjnym jest inny podmiot, który co do zasady nie jest uprawniony do merytorycznego badania istnienia podstaw do prowadzenia egzekucji. Konsekwencją przyjęcia, iż organ egzekucyjny będący jednocześnie wierzycielem nie ma podstaw do występowania o stanowisko, o którym mowa w art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest, w przypadku zgłoszenia zarzutów przez zobowiązanego, natychmiastowe przystąpienie do ich rozpoznania i wydanie stosownego postanowienia w oparciu art. 34 § 4 ustawy egzekucyjnej w administracji, na które to postanowienie przysługuje zażalenie, a na dalszym etapie również skarga do sądu administracyjnego. W żaden sposób zatem, wykładnia powyższa nie narusza, ani nie ogranicza uprawnień strony, tj. zobowiązanego (któremu służą odpowiednie środki zaskarżenia), a wręcz przeciwnie – nie opóźnia toku postępowania. Stanowisko takie zostało potwierdzone w orzecznictwie: w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt II FSK 384/05, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 27 stycznia 2005 r., sygn. akt I SA/Sz 486/04 i z dnia 21 grudnia 2005 r., sygn. akt I SA/Sz 359/05 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 kwietnia 2005 r., sygn. akt SA/Łd 146/05. Niezależnie od powyższego należy wskazać, iż zgodnie z art. 60 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U., Nr 137, poz. 926, ze zm.) w obrocie bezgotówkowym dzień obciążenia rachunku bankowego podatnika na podstawie polecenia przelewu jest dniem zapłaty podatku. Natomiast stosownie do art. 63c ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz.U. z 2002 r., Nr 72, poz. 665, ze zm.) polecenie przelewu stanowi udzieloną bankowi dyspozycję dłużnika obciążenia jego rachunku określoną kwotą i uznania tą kwotą rachunku wierzyciela. Tylko w wypadku dokonania przez bank obu tych czynności dochodzi do dokonania obrotu bezgotówkowego. W niniejszej sprawie, jak wynika z akt, w dniu[...] oraz w dniu [...] podatnik złożył dyspozycję w banku dokonania obciążenia jego konta na rzecz wierzyciela – Prezydenta Miasta S.z tytułu [...] raty podatku od nieruchomości za 2004 r., do uznania rachunku wierzyciela jednak nie doszło. Podatnik wyjaśnił (czego organ nie kwestionuje), iż posłużył się 24 cyfrowym numerem rachunku bankowego, podanym na drukach wpłat doręczonych przez organ podatkowy wraz z decyzją w sprawie wymiaru podatku, zamiast 26 cyfrowego obowiązującego w obrocie bankowym w dniach dokonania przelewów. Natomiast w piśmie z dnia [...] wierzyciel stwierdził, iż przepisy bankowe dopuszczały możliwość korzystania ze starego numeru konta do dnia [...] wobec czego, jego zdaniem odpowiedzialność za prawidłowość dokonania przelewu ponosi podatnik a nie Urząd Miejski. Jakkolwiek kwoty wynikające ze spornych przelewów zostały zwrócone na rachunek podatnika, co oznacza, że w świetle powołanego przepisu art. 60 Ordynacji podatkowej nie doszło do zapłaty podatku w obrocie bezgotówkowym, i powstała z tego tytułu zaległość podatkowa w rozumieniu art. 51 Ordynacji podatkowej, to zdaniem Sądu, z uwagi na okoliczności niniejszej sprawy, organ egzekucyjny, będący jednocześnie wierzycielem powinien rozważyć zainicjowanie podjęcia stosownych czynności, które doprowadziłyby do nieegzekwowania odsetek od zaległości podatkowej powstałej w sposób wyżej opisany. W tej sytuacji, mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Prezydenta Miasta S. z dnia [...] Nr [...] w sprawie stanowiska w zakresie zgłoszonego przez B. M. zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 200 tej ustawy, a o niewykonalności zaskarżonego postanowienia na postawie przepisu art. 152 ustawy.