I SA/Sz 706/10

PostanowienieWSA w Szczecinie2010-12-17

Skład orzekający: Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może ustanowić adwokata z urzędu na wniosek strony w sytuacji, gdy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262 P.p.s.a., może ustanowić adwokata z urzędu stronie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W analizowanej sprawie, uwzględniając trudną sytuację finansową, majątkową oraz osobistą strony i jej małżonka, sąd uznał zasadność wniosku o ustanowienie adwokata.
Stan faktyczny
Skarżąca T. B. złożyła skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o odmowie umorzenia należności z tytułu składek. Po oddaleniu skargi przez WSA w Szczecinie, wniosła o ustanowienie adwokata z urzędu, wskazując na brak dochodów, trudną sytuację finansową i zdrowotną swoją oraz małżonka, a także na obciążenie hipoteczne mieszkania będącego ich jedynym majątkiem.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono ustanowić adwokata z urzędu dla skarżącej T. B. w zakresie częściowym.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z Jej skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...’ r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek p o s t a n a w i a ustanowić adwokata Wyrokiem z dnia 3 listopada 2010 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę T. B. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r., Nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek. T. B., w dniu 8 listopada 2010 r., wystąpiła do Sądu z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci ustanowienia adwokata. Uzasadniając swój wniosek, skarżąca wskazała, że nie stać ją na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z własnych środków, gdyż nie uzyskuje żadnych dochodów, pozostając na utrzymaniu męża, którego emerytura wynosi [...] zł brutto (netto [...] zł). Strona podała przy tym, że ponosi miesięczne wydatki w postaci opłat: z tytułu czynszu za mieszkanie w kwocie [...] zł, za energię elektryczną – [...] zł i telefon – [...] zł. Ponadto wskazała, że jej małżonek ma 74 lata, choruje na cukrzycę, nadciśnienie oraz zwyrodnienie kręgosłupa i kolana, w związku z czym co miesiąc wydatkuje [...] zł na leki. W konsekwencji, małżonkom na życie pozostaje kwota ok. [...] zł. W części zawierającej oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach strona podała również, że wspólne gospodarstwo domowe tworzy wyłącznie z małżonkiem, a jedynym składnikiem posiadanego przez nich majątku jest mieszkanie. Z akt sprawy wynika przy tym, że na wskazanym lokalu o powierzchni 61,44 m2, który stanowi obecne miejsce zamieszkania strony i jej męża, została ustanowiona hipoteka przymusowa na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 262 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: P.p.s.a., do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. Wobec tego, że skarżąca - w myśl art. 239 pkt 1 lit. "e" P.p.s.a. - nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych, zasadne jest rozpatrzenie jej wniosku o ustanowienie adwokata w oparciu o regulację zawartą w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Przepis ten stanowi zaś, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, wówczas gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Po przeanalizowaniu okoliczności wskazanych we wniosku i skardze oraz danych wynikających z akt administracyjnych sprawy, stwierdzić należy, że wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie. Biorąc pod rozwagę zarówno trudną sytuację finansową (fakt posiadania przez skarżącą i jej męża tylko jednego źródła dochodów, z których pokrywane są ich wszystkie niezbędne wydatki), majątkową (posiadanie jedynie mieszkania, na którym ustanowiono hipotekę przymusową; brak oszczędności; wysokie zadłużenie skarżącej), jak i osobistą strony i jej męża (podeszły wiek, zły stan zdrowia małżonka), Sąd uznał bowiem, że skarżąca nie jest w stanie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, samodzielnie pokryć kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. W tym stanie sprawy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262 P.p.s.a., Sąd postanowił jak na wstępie. Jednocześnie Sąd wskazuje, że w myśl art. 244 § 2 P.p.s.a., ustanowienie adwokata przez sąd administracyjny jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa przez stronę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło