I SA/Sz 706/12
PostanowienieWSA w Szczecinie2015-03-24
Skład orzekający: Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata może zostać uwzględniony na podstawie zmiany okoliczności finansowych strony po uprzedniej odmowie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie odmowne w przedmiocie przyznania prawa pomocy może zostać zmienione na podstawie art. 165 p.p.s.a., jeśli nastąpiła zmiana okoliczności sprawy. Wnioskodawczyni wykazała, że jej sytuacja finansowa uległa zmianie i nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, co uzasadnia zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.Stan faktyczny
Skarżąca O. A. O. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011 rok. Wcześniej sąd odmówił jej prawa pomocy z powodu braku wymaganej dokumentacji potwierdzającej sytuację finansową. Skarżąca wyjaśniła, że przebywała za granicą i nie posiadała zeznań podatkowych, a obecnie mieszka u matki, która jest emerytką, i obie mają ograniczone dochody oraz brak majątku wartościowego.Rozstrzygnięcie
Zmienić postanowienie Sądu z dnia 12 kwietnia 2013 r., zwolnić skarżącą od kosztów sądowych i ustanowić adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku O. A. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011 r. p o s t a n a w i a: zmienić postanowienie Sądu z dnia 12 kwietnia 2013 r., zwolnić skarżącą od kosztów sądowych i ustanowić adwokata.
Postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2013 r. Sąd odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Skarżąca O. A. O., przed terminem rozprawy wyznaczonym na dzień 11 lutego 2015 r. złożyła w dniu 2 lutego 2015 r., uzupełniony w dniu 26 lutego 2015 r. kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów oraz ustanowienie adwokata.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca odniosła się do składanych uprzednio wniosków o przyznanie prawa pomocy w sprawie, które zostały załatwione odmownie z uwagi na nieprzedłożenie przez skarżącą wymaganej dokumentacji na potwierdzenie opisywanej we wnioskach sytuacji finansowej. Skarżąca wyjaśniła, że z uwagi na przebywanie za granicą nie posiadała wymaganych zeznań podatkowych. Oświadczyła, że od marca 2014r. przebywa w Polsce, z krótkimi przerwami na pobyt za granicą w poszukiwaniu dodatkowych źródeł zarobku, gdyż w Polsce jest jej trudno się utrzymać. Podała, że mieszka u mamy w zajętym przez komornika mieszkaniu przy ul. [...] w S. o pow. [...] m2. Źródłem utrzymania skarżącej jest praca w wymiarze [...] etatu z wynagrodzeniem [...] zł brutto. Mama skarżącej jest emerytką, otrzymuje świadczenie w wysokości [...] zł netto ([...] zł brutto). Skarżąca oświadczyła, że nie ma innych źródeł dochodu oraz nie posiada żadnego majątku ruchomego lub nieruchomego poza gruntem będącym przedmiotem postępowania (działki rolne – Ż., Gmina S. nr [...], łącznie o powierzchni [...] ha), z którego nie ma żadnych korzyści materialnych, jedynie obciążenia; majątek nieruchomy nie stanowi żadnej wartości kredytowej (zajęcie komornicze).
W uzasadnieniu wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu podała, że nie jest w stanie poradzić sobie w sprawie, a wysokość obciążenia podatkowego, które zaskarża jest tak duże, że sprowadziłoby totalne bankructwo oraz zaszkodziło przyszłej funkcji w społeczeństwie.
Wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy skarżąca przedłożyła:
- PIT 11 za 2014 r. z wykazanym przychodem skarżącej w wysokości [...] zł (dochód [...] zł),
- kopię decyzji ZUS z dnia [...] r. o waloryzacji emerytury matki skarżącej, z której wynika, że emerytura po waloryzacji wynosi od 1 marca 2014 r. [...] zł oraz że z powodu egzekucji zmniejsza się o kwotę [...] zł; kwota do wypłaty wynosi [...] zł.
Z urzędu wskazać należy, że na dzień wydania niniejszego postanowienia
w czterech sprawach aktualnie zawisłych przed Sądem w wyniku wniesienia skarg przez skarżącą, nie jest ona zobowiązana do uiszczenia opłat sądowych.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje.
Wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy okazał się zasadny, gdyż podane okoliczności dotyczące sytuacji finansowej skarżącej i jej matki, zostały potwierdzone dokumentami źródłowymi i przemawiają za zwolnieniem skarżącej od kosztów sądowych oraz za ustanowieniem adwokata.
Przystępując do rozpoznania wniosku złożonego w niniejszym postępowaniu
w pierwszej kolejności trzeba zwrócić uwagę, że w jego toku wydano już postanowienie w przedmiocie prawa pomocy, które do dnia wydania niniejszego postanowienia zachowało swą prawną moc. Postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2013 r. Sąd odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W myśl art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Odstąpienie od oceny powziętej we wcześniejszym postanowieniu może zatem wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie.
W tym miejscu przypomnieć wypada, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata uzależnione jest od wykazania przez stronę będącą osobą fizyczną, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Strona winna uprawdopodobnić, że samodzielnie nie może zdobyć lub wygospodarować środków, które umożliwiłyby jej poniesienie opłat i wydatków związanych z postępowaniem sądowym.
Wskazując na powyższe, zwrócenia uwagi wymaga, że uzasadnienie obecnego wniosku strony nawiązuje do pierwotnie złożonego. Z wniosku bowiem wynika, że skarżąca nadal prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ze swoją matką emerytką. Dopiero na obecnym etapie postępowania przedłożyła dokumenty potwierdzające sytuację finansową swej rodziny, w tym kopię decyzji o wysokości emerytury matki skarżącej oraz PIT-11 o wysokości dochodu uzyskanego przez skarżącą w 2014 roku.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, należało uznać, że skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
W konsekwencji powyższego, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 165
w związku z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło