I SA/Sz 71/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Zaremba, Sędziowie Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk, Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Protokolant Karolina Borowska, po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2005 r. sprawy ze skargi J. D. - Handel Obwoźny - Transport Zarobkowy w G. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie długu celnego oddala skargę Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] wydanym na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239, art. 127 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny, Dyrektor Izby Celnej , po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez J. D. - Handel Obwoźny – Transport Zarobkowy z siedzibą w G. na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...] r. o zawieszeniu postępowania w sprawie procedury tranzytu według zgłoszenia celnego nr [...] z dnia [...]r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu tego postanowienia organ odwoławczy wskazał, że: w dniu [...] r. w Oddziale Celnym w Ś. objęto procedurą tranzytu towar w postaci 3.000 butelek wódki D. oraz 12 kartonów materiałów reklamowych według SAD nr[...]. Towar ten został wprowadzony na polski obszar celny przez L. W. i powinien być przez niego dostarczony do urzędu celnego przeznaczenia, tj. do Oddziału Celnego w G., w terminie do [...]r. W związku z nie wywiązaniem się przez ww. z tego obowiązku, postanowieniem nr [...] z dnia [..] r. Naczelnik Urzędu Celnego w Ś. wszczął postępowanie w sprawie uregulowania sytuacji przedmiotowego towaru. Postanowieniem z [...] r. przedmiotowe postępowanie zostało rozszerzone o L. W.. Następnie, na wniosek pełnomocnika firmy J. D.- Handel Obwoźny - Transport Zarobkowy z dnia [...] r., wskazanym na wstępie postanowieniem, Naczelnik Urzędu Celnego w Ś., na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, zawiesił ww. postępowanie wszczęte z urzędu postanowieniem z dnia [...] r. We wniosku tym wskazano, że z uwagi na fakt, iż przez organami sądu i prokuratury toczy się postępowanie, dotyczące osób, które brały udział w usunięciu towaru spod dozoru celnego, za wyjątkiem L. W., zawieszenie postępowania do czasu wydania orzeczenia sądowego, także w stosunku do tych osób, jest w pełni uzasadnione albowiem pozwoli na zamknięcie katalogu osób odpowiedzialnych w przedmiotowej sprawie za usunięcie towaru spod dozoru celnego zgodnie z art. 211 § 3 Kodeksu celnego. W dalszym ciągu uzasadnienia omawianej decyzji podano, że pismem z dnia [...]r. uzupełnionym pismem z dnia [...]r. skarżący złożył zażalenie na omawiane postanowienie o zawieszeniu postępowania, zarzucając organowi celnemu wadliwą interpretację przepisu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, pomimo złożonego wcześniej wniosku o zawieszenie postępowanie, nie było ono w niniejszej sprawie dopuszczalne, albowiem, jak wynika z treści art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego, organ celny zawiesza postępowanie wówczas, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia wstępnego zagadnienia prawnego. Tymczasem, w przedmiotowej sprawie zachodzi konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia faktycznego, które stanowi o możliwości wydania decyzji o powstaniu długu celnego skierowanej do konkretnego podmiotu. Kwestia ta nie stanowi, zdaniem pełnomocnika skarżącego, zagadnienia wstępnego, uzasadniającego zawieszenie wszczętego postępowania administracyjnego w oparciu o wskazany powyżej przepis Ordynacji podatkowej. W tym zakresie w odwołaniu powołano się na treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2001 r. o sygnaturze III SA 32/00. Jak już wskazano na wstępie, Dyrektor Izby Celnej nie podzielił argumentów zawartych w odwołaniu i, po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy, uznał za zasadne utrzymać w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Ś. Organ odwoławczy podkreślił, że w niniejszej sprawie istniały podstawy do zawieszenia postępowania albowiem, na podstawie informacji uzyskanych w toku prowadzonego postępowania ustalono, że dopiero rozstrzygnięcie w prowadzonym postępowaniu karnym pozwoli w sposób wyczerpujący określić krąg osób odpowiedzialnych za zapłatę długu celnego w postępowaniu celnym. Ponadto, odnosząc się do przywołanego w odwołaniu orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego Dyrektor Izby Celnej podkreślił, iż w dalszym ciągu tego orzeczenia wskazano, że warunkiem uznania danego zagadnienia za zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 jest bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy podatkowej, a wynikiem sprawy sądowej. Zdaniem organu odwoławczego, w rozpatrywanej sprawie tak związek istnieje albowiem wynik postępowania karnego w sprawie kradzieży towarów objętych procedurą tranzytu będzie miał bezpośredni wpływ na ustalenie kręgu dłużników zobowiązanych do zapłaty długu celnego w związku z usunięciem towarów spod dozoru celnego. W dalszym ciągu uzasadnienia omawianej decyzji wskazano, że stosownie do dyspozycji art. 115 ust. 1 lit. a Załącznika 1 do Konwencji o wspólnej procedurze tranzytowej, w wypadku określonym w art. 114 ust. 1 lit. a, dłużnikiem jest osoba, która usunęła towary spod wspólnej procedury tranzytowej. Dopiero zatem prawomocne orzeczenie sądu, wskazujące okoliczności oraz osoby uczestniczące w kradzieży towarów objętych wspólną procedurą tranzytową, pozwoli organowi celnemu na prawidłowe określenie kręgu dłużników, m. in. osób, które usunęły towary spod wspólnej procedury tranzytowej. Powyższe postanowienie ostateczne zaskarżone zostało do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Domagając się jego uchylenia pełnomocnik skarżącego, podobnie jak w odwołaniu, zarzucił błędną interpretację art. 201 § 1 pkt. 2 Ordynacji podatkowej m.in. w oparciu o wskazany powyżej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2001 r. Kwestia ustalenia kręgu osób, które usunęły towar spod dozoru celnego jest, zdaniem pełnomocnika skarżącego, zagadnieniem faktycznym, a zatem, nie stanowi zagadnienia wstępnego o charakterze prawnym w rozumieniu przepisu art. 201 § 1 pkt. 2 Ordynacji podatkowej i nie może stanowić podstawy do zawieszenia postępowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, nie znajdując faktycznych i prawnych podstaw do zmiany swego stanowiska w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem pogląd strony skarżącej wyrażony w skardze, iż ustalenie kręgu dłużników celnych nie jest zagadnieniem wstępnym uzasadniającym zawieszenie postępowania nie jest stanowiskiem słusznym. Z treści art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), powołanego w podstawie prawnej zaskarżonego postanowienia wynika, że organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Z brzmienia tego przepisu nie wynika zatem by prawodawca ograniczył definicję zagadnienia wstępnego do wstępnego zagadnienia prawnego, jak podkreślono w skardze. Jak wynika z akt sprawy oraz zaskarżonego postanowienia organy celne uznały za zagadnienie wstępne, uzasadniające zawieszenie postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, konieczność wyjaśnienia w toku prowadzonego przez prokuraturę postępowania karnego okoliczności usunięcia towarów spod dozoru celnego (kradzieży) i ustalenia wszystkich sprawców tego przestępstwa. Pogląd ten, wyrażony także przez pełnomocnika skarżącego we wniosku o zawieszenie postępowania z dnia [...]r., należy podzielić. Stosownie do dyspozycji art. 211 § 3 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. (Dz. U. Nr 23, poz.117 ze zm.) dłużnikami są osoby, które usunęły towar spod dozoru celnego, które uczestniczyły w usunięciu towaru i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że towar został usunięty spod dozoru celnego, osoby które nabyły, posiadały lub są w posiadaniu towaru i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że był to towar usunięty spod dozoru celnego, jak również osoby zobowiązane do wykonywania obowiązków wynikających z czasowego składowania towarów lub wynikających ze stosowania procedury celnej, którą towar został objęty. Jak wynika z materiałów zgromadzonych przez organy celne L. W. został skazany przez Sąd Rejonowy dla Wrocławia Fabryczna wyrokiem z dnia 16 stycznia 2003 r. – sygn. akt II K 1742/02 za czyn z art. 284 § 2 kk w zw. z art. 294 § 1 kk polegający na tym, że w nocy z 14 na 15 lipca 2002 r., działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, przywłaszczył sobie, powierzony do przewozu alkohol w ilości 3000 butelek wódki "Danzka" oraz materiałów reklamowych producenta tej wódki, na stosowna karę. Ponadto, w toku prowadzonego postępowania celnego uzyskano informację, że Wydział VI ds. Przestępczości Zorganizowanej Prokuratury Okręgowej we Wrocławiu prowadzi postępowanie w stosunku do czterech współsprawców kradzieży ww. towarów, tj. D. G., W. M., A. M. i W. B., którym przedstawiono zarzut udzielenia pomocy L. W. do usunięcia przewożonych przez niego towarów. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że wynik postępowania karnego w sprawie kradzieży towarów objętych procedurą tranzytu prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową we Wrocławiu będzie miał następnie bezpośredni wpływ na ustalenie kręgu dłużników zobowiązanych do zapłaty długu celnego w związku z usunięciem towarów spod dozoru celnego, a prawomocne orzeczenie sądu, wskazujące okoliczności oraz osoby uczestniczące w kradzieży towarów objętych wspólną procedurą tranzytową, pozwoli organowi celnemu na prawidłowe wskazanie dłużników, tj. osób, które usunęły towary spod wspólnej procedury tranzytowej. Z tego też względu stwierdzić należy, że zakończenie postępowania w sprawie kradzieży towarów objętych procedurą celną stanowi dla organów celnych dostateczną podstawę do zawieszenia postępowania, gdyż poczynione w tym postępowaniu ustalenia, w szczególności w zakresie postępowania dowodowego, stanowić będą w postępowaniu celnym podstawę do prawidłowych ustaleń faktycznych. Oczywiście tylko prawomocny wyrok Sądu ostatecznie rozstrzygnie kwestię, czy w istocie doszło do popełnienia przestępstwa, jednakże ta okoliczność w sprawie podatkowej będzie łączyła się z innym zagadnieniem, a mianowicie z momentem podjęcia zawieszonego postępowania celnego. W kwestii podnoszonej przez pełnomocnika skarżącego, że w pierwszym rzędzie odpowiedzialnym za dług celny jest osoba, która usunęła towar spod dozoru celnego, wskazać należy, że przepis art. 211 § 3 Kodeksu celnego, nie stopniuje, kto pierwszy ma odpowiadać, lecz wskazuje wszystkich dłużników odpowiedzialnych z powstały dług celny. Ponadto, w tym miejscu podkreślić należy, że stosownie do dyspozycji art. 122 Ordynacji podatkowej organ celny, prowadząc postępowanie ma obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. W rozpoznawanej sprawie organy celne, kierując się tą zasadą, mają zatem obowiązek ustalenia pełnego kręgu dłużników. Z tego też względu stwierdzić należy, że zawieszenie postępowania w niniejszej spawie, w sytuacji, gdy wniosek taki, ze stosownym uzasadnieniem, złożony został przez pełnomocnika skarżącego, nie sposób ocenić jako niezgodnego z przepisami prawa. Nie znajdując w tych warunkach podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna nie odpowiada przepisom prawa materialnego, jak również podstaw do uznania, że wydana ona została z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynika sprawy, orzec należało o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej (art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 151, poz. 1270).