I SA/Sz 713/17

PostanowienieWSA w Szczecinie2017-09-14

Skład orzekający: Iwona Golec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, utrzymuje się z dwóch emerytur, ponosi znaczne koszty leczenia i posiada rozdzielność majątkową, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wnioskodawca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ jego sytuacja zdrowotna i finansowa, w tym wysokość łącznych dochodów z emerytur, konieczność ponoszenia zwiększonych wydatków na leczenie oraz wysokość wpisu od skargi, wskazują na brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozdzielność majątkowa nie wyklucza uwzględnienia sytuacji finansowej współmałżonka przy ocenie możliwości poniesienia kosztów.
Stan faktyczny
Skarżący W.O. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. dotyczącą umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. wraz z odsetkami. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (wpisu od skargi). Skarżący podał, że utrzymuje się z emerytury netto [...] zł, a jego żona z emerytury netto [...] zł. Z uwagi na stan zdrowia ponosi znaczne koszty leczenia. Posiada rozdzielność majątkową z żoną. W aktach sprawy znajdują się dokumenty potwierdzające jego stan zdrowia, wysokość świadczeń, wydatków oraz umowę o rozdzielności majątkowej.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono Skarżącego od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie -Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 14 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. wraz z odsetkami za zwłokę p o s t a n a w i a: zwolnić Skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący W.O.([...] lat) wraz ze skargą na opisaną wyżej decyzję, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, sprowadzających się na obecnym etapie postępowania do wpisu od skargi w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu wniosku Skarżący podał, że źródłem utrzymania jest emerytura w wysokości netto [...] zł. Z uwagi na stan zdrowia nie jest w stanie podjąć dodatkowej pracy zarobkowej. W związku z chorobą ok. [...] % dochodów przeznacza na lekarstwa i wizyty lekarskie. Oświadczył, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną, która utrzymuje się z emerytury wysokości netto [...] zł. Z oświadczenia Skarżącego wynika, że nie posiada on żadnego majątku. Wskazał na majątek osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe, tj. dom mieszkalny o powierzchni [...] m² oraz gospodarstwo rolne o wartości [...] zł. Skarżący przedstawił zestawienie miesięcznych wydatków na utrzymanie (opłaty za prąd, wodę, leki, paliwo, wywóz śmieci, telefon i media), wynoszących łącznie kwotę ok. [...] zł. W aktach administracyjnych sprawy znajdują się: - kopie kart informacyjnych leczenia szpitalnego Skarżącego w 2014 r. i w grudniu 2016 r., opisujące stan jego zdrowia, - kopia decyzji Prezesa KRUS z dnia 20.12.2016 r. ustalającej Skarżącemu emeryturę rolniczą w wysokości [...] zł (emerytura rolnicza jest obciążona potrąceniem egzekucyjnym w wysokości [...] zł miesięcznie; z treści zaskarżonej decyzji wynika, że zaległość Skarżącego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. objęta decyzją organu I instancji z dnia 29 marca 2017 r. wynosiła kwotę [....] zł wraz z odsetkami za zwłokę), - kopie faktur i rachunków potwierdzających wysokość ponoszonych wydatków na utrzymanie, - akt notarialny z dnia 2 października 2013 r. – umowa o ustanowienie z dniem 2 października 2013 r. rozdzielności majątkowej w małżeństwie Skarżącego, - oświadczenie Skarżącego z dnia 9 marca 2017 r. o posiadaniu prawa dożywotniej służebności mieszkania ([...], M.). Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do treści art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest zależne od wykazania przez stronę będącą osobą fizyczną, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Podnieść należy, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Natomiast istotą instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji tym podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej, uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych, a do podmiotów tych zalicza się przede wszystkim bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby, które pozbawione są środków do życia, bądź których środki są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalne niezbędne. Zdaniem referendarza sądowego, przedstawione we wniosku okoliczności przemawiają za tym, że wniosek W. O. jest zasadny. Mając na uwadze przedstawioną sytuację zdrowotną i finansową Skarżącego i jego żony, utrzymujących się ze świadczeń emerytalnych w wysokości łącznie netto [...] zł oraz konieczność ponoszenia zwiększonych o koszty leczenia wydatków na utrzymanie, w zestawieniu z obowiązkiem uiszczenia wpisu od skargi w wysokości [...] zł, należało uznać, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło