I SA/Sz 716/07

PostanowienieWSA w Szczecinie2008-08-19

Skład orzekający: Zygmunt Chorzępa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, osoba fizyczna, wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego (w tym wpisu od skargi kasacyjnej) bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej w części przekraczającej określoną kwotę, uznając, że wnioskodawca wykazał częściową niemożność poniesienia kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Sąd oparł się na art. 246 § 1 pkt 2 PPSA, stwierdzając, że choć dochody wnioskodawcy i jego małżonki są niewielkie, to korzystają oni z pomocy finansowej dorosłych dzieci prowadzących wspólne gospodarstwo domowe, co pozwala na pokrycie części kosztów bez uszczerbku dla podstawowych potrzeb.
Stan faktyczny
Skarżący J. C. złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA oddalającego jego skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w sprawie podatku akcyzowego. Wraz ze skargą kasacyjną złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od wpisu. Wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dwiema córkami, a także synem. Posiada niewielkie dochody z wynagrodzenia i renty, a jego dorosłe dzieci również uzyskują dochody i pomagają mu finansowo. Skarżący nie posiada majątku, a jego działalność gospodarcza została zakończona z powodu zajęcia mienia.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej w części przekraczającej określoną kwotę. 2. W pozostałym zakresie odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa (spr.), , , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 sierpnia 2008 r. wniosku J. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zabezpieczeniu na majątku oraz określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym p o s t a n a w i a: 1. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej w części przekraczającej [...] złotych; 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący J. C., reprezentowany przez adwokata wraz ze skargą kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SA/Sz 716/07, oddalającego skargę na wyżej powołaną decyzję Dyrektora Izby Celnej złożył wniosek o zwolnienie w całości z ponoszenia kosztów związanych z wniesieniem skargi kasacyjnej, który uzupełnił składając urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF w zakresie częściowym. Z uzasadnienia wniosku, oświadczenia o majątku, stanie rodzinnym i dochodach oraz dodatkowych dokumentów nadesłanych przez pełnomocnika strony na wezwanie Sądu z dnia [...] r. wynika, co następuje. J. C. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną – N. C., dwiema córkami – B. i K. oraz synem – O. C. Skarżący zamieszkuje w domu o pow. [...] m kw, stanowiącym współwłasność dzieci, żadnego majątku nie posiada w postaci nieruchomości, wartościowych rzeczy ruchomych, poza samochodem marki [...] rok prod. [...], zajętym przez UKS, nie zgromadził zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych, itp.). Wnioskodawca wskazał, że dochody rodziny to: - wynagrodzenie za pracę J. C. w wysokości [...] zł brutto ([...] zł netto), udokumentowane zaświadczeniem pracodawcy z dnia [...] r., - renta N. C. w kwocie [...] zł ([...] zł netto), udokumentowana odpisem decyzji organu rentowego z dnia [...] r., - wynagrodzenie za pracę B. C. w kwocie [...] zł brutto ([...] zł netto), udokumentowane zaświadczeniem z dnia [...] r., - dochody z działalności gospodarczej O. C. w kwocie [...] zł. Wnioskodawca podał, że koszty utrzymania domu wynoszą [...] zł miesięcznie, ponadto jego żona wydaje kwotę [...] zł na zakup lekarstw. Córka K. jest uczennicą [...] w Z., miesięczny koszt jej utrzymania wynosi [...] zł (w tym [...] zł stancja). Ponadto skarżący podniósł, że w związku z trudną sytuacją materialną w utrzymaniu pomagają mu finansowo starsze dzieci, strona bez ich pomocy nie jest w stanie pokryć swoich podstawowych potrzeb życiowych. Skarżący nie posiada żadnych innych źródeł utrzymania, nie prowadzi już działalności gospodarczej wskutek zajęcia w [...] r. samochodów, w konsekwencji utraty płynności finansowej, zmuszony został do wyrejestrowania działalności. Wnioskodawca przedłożył także: 1. odpisy deklaracji PIT 36, PIT 36 L, PIT 37 skarżącego za rok 2006 i 2007, w których zadeklarował: - w 2006 r. przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości [...] zł , koszty uzyskania przychodów w kwocie [...] zł, stratę w kwocie [...] zł oraz z innych źródeł przychód i dochodów w kwocie [...] zł, nadpłatę w wysokości [...] zł, - w 2007 r. przychody ze stosunku pracy w kwocie [...] zł, koszty uzyskania przychodów w wysokości [...], dochód w kwocie [...] zł oraz przychód i dochód z innych źródeł w kwocie [...] zł a także przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej w kwocie [...] zł, koszty uzyskania przychodów w kwocie [...] zł , stratę w kwocie [...] zł, 2. odpis deklaracji PIT 37 za 2007 r. N. C., w której zadeklarowała przychód i dochód z emerytury w kwocie [...] zł, 3. odpisy deklaracji podatkowej PIT 37 B. C. za 2006 r. i za 2007 r., w których zadeklarowała: - w 2006 r. przychody ze stosunku pracy w wysokości [...] zł, koszty uzyskania przychodów w kwocie [...] zł, dochód w kwocie [...]zł, przychody i dochody z innego źródła w kwocie [...] zł, - w 2007 r. przychody ze stosunku pracy w wysokości [...] zł, koszty uzyskania przychodów w kwocie [...] zł, dochód w kwocie [...] zł, przychody i dochody z innego źródła w kwocie [...] zł, 4. odpis deklaracji podatkowej PIT 36 L O. C. za 2007 r., w której zadeklarował przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości [...] zł, koszty uzyskania przychodów w kwocie [...] zł, dochód w kwocie [...] zł, Skarżący przedłożył także faktury dokumentujące ponoszone wydatki na energię elektryczną, gaz, wodę i odprowadzenie ścieków z okresu od [...] do [...] r. Sąd zważył co następuje: Na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest zależne od wykazania przez stronę będącą osobą fizyczną, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 § 1 p.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże". Do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy należy natomiast ocena, czy takie okoliczności zachodzą. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty, powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Jak wynika z treści oświadczenia J. C. oraz nadesłanych dokumentów źródłowych jego miesięczny dochód z wynagrodzenia za pracę to kwota ok. [...] zł, a jego małżonki z tytułu renty to kwota ok. [...] zł. Większość dochodu wydatkowana jest na pozostającą na utrzymaniu rodziców [...]-letnią, uczącą się poza miejscem zamieszkania córkę (ok. [...] zł). W pokrywaniu pozostałych wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem skarżącemu pomagają prowadzące z nim wspólne gospodarstwo domowe dorosłe dzieci, uzyskujące dochody z wynagrodzenia za pracę oraz prowadzonej działalności gospodarczej w łącznej wysokości ok. [...] zł, będące współwłaścicielami nieruchomości (domu) o pow. [...] m kw, w której zamieszkuje cała rodzina skarżącego. Wnioskodawca osobiście nie posiada majątku, nie dysponuje żadnymi oszczędnościami i prawami majątkowymi przynoszącymi pożytki. Oceniając powyższe okoliczności faktyczne, ze względu na zasadę wyrażoną w wyżej wymienionym art. 199 p.p.s.a. wniosek skarżącego nie może zostać uwzględniony w całości. Wprawdzie skarżący i jego małżonka uzyskują wspólnie niewielkie dochody (wynoszące łącznie ok. [...] zł miesięcznie), ale wskazać jednocześnie należy, że prowadzą oni wspólne gospodarstwo domowe z dziećmi, korzystając z ich pomocy finansowej. Z tych względów analiza sytuacji majątkowej całej pięcioosobowej rodziny prowadzi do wniosku, że skarżącego będzie stać bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny na uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej ustalonego w kwocie [...] zł w części w jakiej nie przekracza on kwoty [...] zł. Uwzględniając powyższe postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło