I SA/Sz 718/15
PostanowienieWSA w Szczecinie2015-09-16
Skład orzekający: Iwona Golec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, może zostać uwzględniony w sytuacji trudnej sytuacji materialnej strony?Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika, przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku skarżącej, której dochody są niewystarczające na pokrycie kosztów sądowych i pomocy prawnej, a która znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, wniosek o przyznanie prawa pomocy należy uwzględnić w całości.Stan faktyczny
Skarżąca S.W. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego za 2012 rok oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Skarżąca wykazała trudną sytuację finansową, będąc osobą bezrobotną, otrzymującą zasiłek dla bezrobotnych, z mężem nieosiągającym dochodów i córką zatrudnioną na umowę o pracę. Rodzina nie posiada oszczędności, a skarżąca ma zajęcia komornicze. Przedłożyła dokumenty potwierdzające sytuację majątkową i finansową.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych oraz ustanowiono radcę prawnego jako pełnomocnika w sprawie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 16 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. p o s t a n a w i a: 1) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2) ustanowić radcę prawnego.
Skarżąca S.W. (49 lat) wraz ze skargą na wyżej powołaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
Wyjaśniła, że trudna sytuacja uniemożliwia jej opłacenie kosztów sądowych oraz pokrycia kosztów pomocy prawnej. Posiadane dochody nie wystarczają na dokonywanie regularnych stałych opłat z tytułu utrzymania mieszkania. Skarżąca podała, że z powodu problemów finansowych musiała zakończyć działalność gospodarczą. Aktualnie jest osobą bezrobotną otrzymującą zasiłek dla bezrobotnych
w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i córką (24 lata), posiada mieszkanie o pow. 70,68 m kw., nie posiada innych nieruchomości, wartościowych rzeczy ruchomych i zasobów pieniężnych. Wykazała, że łączne miesięczne dochody rodziny z otrzymywanego przez stronę zasiłku i z umowy o pracę córki skarżącej, to kwota [...] zł. Skarżąca podała, że miesięczne zobowiązania i wydatki rodziny to: opłata za lokal mieszkalny w kwocie [...] zł, opłata za fundusz remontowy w kwocie [...] zł, opłata za wywóz odpadów komunalnych w kwocie [...] zł, opłaty za wodę i ścieki w kwocie [...] zł, opłata za energię elektryczną w kwocie [...] zł, spłata rat kredytu w kwocie [...] zł. Skarżąca podała także, że posiada zajęcia komornicze na kwotę [...] zł.
Wraz z wnioskiem skarżąca przedłożyła:
- kopie dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania, spłatą kredytu,
- kopie sporządzonych przez komornika sądowego w dniach 20 listopada 2013 r., 26 czerwca 2014 r., zajęć wynagrodzenia za pracę oraz wierzytelności zasiłku chorobowego i wezwań do dokonywania potrąceń; zawiadomienie z dnia 11 sierpnia 2014 r. o wszczęciu egzekucji; w łącznej wysokości (należność główna ) [...] zł,
- kopię decyzji Starosty [...] z dnia 9 lutego 2015 r. o uznaniu skarżącej za osobę bezrobotną z dniem 9 lutego 2015 r. oraz o przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 9 lutego do dnia 16 listopada 2015 r. w wysokości [...] zł miesięcznie,
- kopię umowy o pracę na czas określony zawartej przez córkę skarżącej w dniu 23 marca 2015 r. na okres od 1 kwietnia 2015 r. do 31 marca 2015 r.
z wynagrodzeniem brutto 1600 zł,
- kopię wydruku z CEiDG z dnia 19 maja 2015 r. z informacją o zawieszeniu z dniem 10 października 2014 r. prowadzonej przez męża skarżącej działalności gospodarczej.
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego skarżąca oświadczyła, że jej mąż nie uzyskuje aktualnie dochodów oraz przedłożyła wydruk z rachunku bankowego swojego męża za okres od 1 maja do 31 lipca 2015 r. z wykazanym saldem ujemnym 175 zł (brak wpływów i wydatków).
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje.
Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym - wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. - strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.
Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego (art. 245 § 2 p.p.s.a.), następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Zwolnienie od kosztów sądowych jest instytucją nadzwyczajną stanowiącą pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku, lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe.
Mając na względzie treść przywołanych wyżej przepisów i odnosząc ją do sytuacji majątkowej i finansowej skarżącej i jej rodziny, należało uznać, że jej wniosek zasługuje na uwzględnienie w całości.
Jedynymi dochodami trzyosobowej rodziny jest zasiłek dla bezrobotnych skarżącej w kwocie [...] zł oraz wynagrodzenie za pracę jej córki w kwocie [...] zł brutto. Z urzędu wiadome jest, że skarżąca posiadała status osoby bezrobotnej już w 2014 roku. Mąż skarżącej zawiesił działalność gospodarczą, nie otrzymuje żadnych dochodów. Ponadto skarżąca i jej rodzina nie posiadają oszczędności. Nie można także pominąć, że wobec skarżącej prowadzone są postępowania egzekucyjne.
Wobec powyższego, w ocenie referendarza sądowego uiszczenie przez skarżącą należnego obecnie wpisu sądowego od skargi w pełnej wysokości (tj. kwoty [...] zł), a także innych ewentualnych kosztów oraz kosztów pomocy prawnej, nie jest możliwe. Skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., należało orzec jak
w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło