I SA/Sz 719/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S w składzie następującym: 1 Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska 2 Sędziowie Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska (spr.) 3 Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk 4 Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi M i J D na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S z dnia 20 sierpnia 2004 r. Nr ZPB-4117-IS-4/04 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 r. 1. u c h y l a zaskarżoną decyzję 2. z a s ą d z a od Dyrektora Izby Skarbowej w S na rzecz skarżących kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r., wydaną w trybie odwoławczym, Dyrektor Izby Skarbowej w S utrzymał w mocy wcześniejszą swoją decyzję z dnia [...] r. odmawiającą na podstawie art. 245 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej uchylenia decyzji ostatecznej Izby Skarbowej w S O Z w K z dnia [...] w sprawie określenia zobowiązania podatkowego małżonków M i J D w podatku dochodowym od osób fizycznych za [...]. zaległości podatkowej i odsetek za zwłokę – uznając, że nie istnieją przesłanki określone w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M i J D zarzucili, że zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem art. 130 § 1 pkt 5 /powinno być pkt 6/ Ordynacji podatkowej ponieważ została wydana i podpisana przez tę samą osobę, która wydała zaskarżoną odwołaniem decyzję z [...].. Poza tym skarżący podnieśli zarzuty dotyczące istnienia przesłanki wznowienia postępowania z art. 240 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej uzasadniającej, w ich ocenie, uchylenie decyzji podatkowej ostatecznej z [...]r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 10 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy wyjaśnił - powołując się na art. 13 § 1 pkt 2 lit. c i art. 221 Ordynacji podatkowej – że dyrektor izby skarbowej był organem odwoławczym właściwym do rozpoznania odwołania od decyzji wydanej przez ten organ w I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga okazała się uzasadniona, bowiem zarzut naruszenia art. 130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej jest uzasadniony. Przepis ten stanowi, że pracownik m.in. izby skarbowej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych oraz innych spraw normowanych przepisami prawa podatkowego, w których brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja z 8 czerwca 2004r. wydane zostały przez tego samego pracownika Izby Skarbowej w S, [...], [...] działającego z upoważnienia Dyrektora Izby Skarbowej w S /udzielonego na podstawie art. 143 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej/. Wyłączenie pracownika od udziału w postępowaniu przewidziane w art. 130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej odnosi się zarówno od osoby piastującej stanowisko organu jak i do osoby imiennie upoważnionej do wydania decyzji. Osoba piastująca stanowisko organu podatkowego podlega tym samym rygorom procesowym co wszyscy szeregowi pracownicy i stosuje się do niej przepisy o wyłączeniu pracownika, a ponadto przepisy o wyłączeniu organu. Wyłączenie pracownika w przypadku określonym wart. 130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej ma charakter obligatoryjny. Skutkiem prawnym niewyłączenia pracownika w przypadku występowania okoliczności, których następstwem - zgodnie z art. 130 Ordynacji podatkowej - powinno być jego wyłączenie od udziału w sprawie, jest wadliwość postępowania, która w przypadku decyzji ostatecznej pociąga za sobą sankcję w postaci wznowienia postępowania na podstawie art. 240 §1 pkt 3 Ordynacji podatkowej (vide: wyrok [...]). Instytucja wyłączenia pracownika organu podatkowego ma bowiem ścisły związek z zasadą zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1), zasadą praworządności (art. 120) oraz ich konsekwencjami pozaprawnymi, takimi jak bezstronność i obiektywizm. Prowadzenie postępowania powinno być wolne od wątpliwości co do przestrzegania tych zasad w sytuacjach, gdy okoliczności faktyczne sprzyjają powstawaniu takich problemów (vide:[...]). Z treści art. 13 § 1 pkt 2 lit. "c" oraz art. 221 Ordynacji podatkowej wynika niewątpliwie, że dyrektor izby skarbowej jest organem odwoławczym od decyzji wydanych przez ten organ w pierwszej instancji, a zatem w przypadku wydania decyzji w pierwszej instancji przez dyrektora izby skarbowej odwołanie od decyzji rozpatruje ten sam organ podatkowy, stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu odwoławczym. Powyższe nie oznacza jednak, iż przywołane przepisy wprowadzają wyjątek od zasady wyłączenia pracownika organu, określonej wart. 130 § 1 Ordynacji podatkowej. Zasada prawdy obiektywnej uzasadnia stosowanie przepisów o wyłączeniu do wszystkich osób zatrudnionych w urzędzie rozumianym jako biuro organu administracyjnego, a więc także do osoby wykonującej funkcję tego organu (vide[...]). Wyłączenie dyrektora izby skarbowej, traktowanego jako pracownika izby, polega jedynie na tym, że osoba piastująca to stanowisko traci zdolność prawną do podejmowania określonych czynności procesowych w danej sprawie. W takim przypadku nadal jednak możliwe jest wydanie decyzji z jego upoważnienia. Dyrektor izby skarbowej zostaje bowiem wyłączony nie jako organ administracji, ale jako pracownik izby skarbowej, traktowany w tym przypadku na identycznych zasadach, jak wszyscy inni merytoryczni pracownicy izby. Skoro w wydaniu zaskarżonej decyzji brał udział pracownik, który z mocy prawa podlegał wyłączeniu, nastąpiło naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 130 § 1 pkt 6 Ordynacja podatkowa, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazana powyżej wadliwość postępowania uniemożliwia natomiast Sądowi ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji w jej aspekcie merytorycznym. Wobec powyższego, należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, orzec jak w sentencji. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 i 205 § 1 tej ustawy. Po otrzymaniu akt sprawy, organ odwoławczy podejmie odpowiednie czynności, zmierzające do nadania odwołaniu skarżących odpowiedniego biegu.