I SA/Sz 719/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Ewa Wojtysiak po rozpoznaniu w dniu 12 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym skargi M. M. na nałożenie przez Prezydenta Miasta S. opłaty dodatkowej za nieopłacony postój pojazdu w strefie płatnego parkowania p o s t a n a w i a: odrzucić skargę Pismem z dnia [...] r. M. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zatytułowane jako "skarga", w którym zakwestionował zasadność skierowanego do niego upomnienia z dnia [...] r. o numerze Up [...] wystawionego przez Prezydenta Miasta S. w związku z nieopłaceniem przez stronę skarżącą postoju pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] marki [...] w strefie płatnego parkowania, w datach wskazanych w tymże upomnieniu. W treści skargi strona wskazała, że brak było podstaw do wystawienia tego upomnienia, gdyż nie otrzymała żadnego dokumentu potwierdzającego fakt parkowania i nieopłacenia postoju. Nie zgodziła się także z wysokością ustalonej w nim opłaty. Do skargi strona skarżąca załączyła kopię upomnienia, kopie zawiadomień o zajęciu przez organ egzekucyjny prawa majątkowego w postaci emerytury (renty) oraz kopie upomnień z dnia [...] r., z dnia [...] r., z dnia [...] r., z dnia [...] r. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że upomnienie nie jest rozstrzygnięciem, na które przysługuje środek zaskarżenia, natomiast strona skorzystała z prawa wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] , które to zarzuty Prezydent Miasta S. uznał za nieuzasadnione dając temu wyraz w postanowieniu z dnia [...] r., znak: [...]. Strona nie skorzystała z prawa wniesienia zażalenia na wskazane postanowienie. Ponadto organ dodał, że w dniu [...] r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu i jako taka nie może być rozpoznana merytorycznie. W świetle art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. odrzucenie skargi następuje w przypadku braku właściwości sądu administracyjnego wówczas, gdy skarga dotyczy aktu lub czynności nieobjętych zakresem właściwości sądów administracyjnych, określonym w art. 3 § 2 i § 3 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), dalej w skrócie "p.p.s.a." Treść skargi wskazuje, że strona zaskarżyła do sądu administracyjnego fakt wydania przez organ upomnienia sporządzonego na podstawie art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) - dalej w skrócie u.p.e.a. Z treści upomnienia strona skarżąca wywodzi nałożenie obowiązku w postaci zapłaty określonych należności pieniężnych. Z art. 3 § 2 p.p.s.a. wynika, że kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Katalog aktów i czynności wymienionych w art. 3 § 2 tej ustawy poddanych kontroli sądów administracyjnych ma charakter zamknięty. Upomnienie niewątpliwie nie mieści się w katalogu przypadków określonych w punktach od 1 do 3 i od 5 do 8. Nie zostało w nich wprost wymienione, nie jest też postanowieniem wydanym w postępowaniu zabezpieczającym lub egzekucyjnym, na które służy zażalenie (pkt 3). W fazie wysyłania upomnienia nie dochodzi bowiem jeszcze do wszczęcia postępowania egzekucyjnego; jest to etap poprzedzający uruchomienie takiego postępowania, do którego - wskutek dobrowolnej zapłaty lub z innych przyczyn - może w ogóle nie dojść. Istota sporu sprowadza się zatem do ustalenia, czy upomnienie może być objęte przedmiotem sądowej kontroli na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Na podstawie tego przepisu, wolą ustawodawcy było objęcie kontrolą sądu administracyjnego tych prawnych form działania administracji publicznej, które mogą być i są podejmowane przez organy administracji publicznej w stosunku do podmiotów administrowanych w sprawach, dla których załatwienia nie jest przewidziana forma decyzji lub postanowienia. Działania te podejmowane są w sprawach indywidualnych, a więc ich przedmiotem jest określony i zindywidualizowany stosunek administracyjny, którego źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego. Muszą przy tym dotyczyć uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Istotę i charakter upomnienia określa art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), dalej w skrócie "u.p.e.a.", który to przepis stanowi, że egzekucja administracyjna zostaje wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Charakter prawny tej czynności polega na tym, że ma ono jedynie przypominać o obowiązku zapłaty wymienionych w nim należności, informując o zagrożeniu skierowania sprawy na drogę egzekucji administracyjnej. Nie stanowi zatem rozstrzygnięcia władczego, które rozstrzygałoby o sytuacji prawnej osoby do której zostało skierowane. W przeciwieństwie do decyzji administracyjnych nie przydaje ono nowych praw i obowiązków, a jedynie przypomina o konieczności wykonania tych już istniejących. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że upomnienie nie stanowi potwierdzenia uprawnień czy obowiązków dłużnika (tutaj: skarżącej) wynikających z przepisu prawa. Nie jest ono również rozstrzygnięciem odpowiadającym postanowieniu, które wydawane są przez organ egzekucyjny lub wierzyciela w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego, stosownie do treści art. 17 §1 u.p.e.a. W ramach upomnienia wierzyciel nie dokonuje zatem żadnej oceny faktycznej lub prawnej, która to występuje w rozstrzygnięciach lub stanowiskach. Upomnienie jest czynnością ze strony wierzyciela zawierającą informację o możliwości dobrowolnego uregulowania należności, gdyż w przeciwnym razie wdrożona zostanie egzekucja zmierzająca do przymusowego zaspokojenia wierzyciela. Należy podkreślić, że adresatem normy określonej w art. 15 § 1 u.p.e.a., stanowiącej podstawę do wystawienia upomnienia, jest wierzyciel będący organem administracji, a nie dłużnik czyli skarżący. Dodać należy, że przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewidują po stronie zobowiązanego środka prawnego wymierzonego przeciwko upomnieniu. Zobowiązany w ramach środków obrony przed egzekucją może skorzystać z zarzutów, o których mowa w art. 33 u.p.e.a., jednak podkreślić należy, że możliwość ta powstanie dopiero po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, natomiast upomnienie jest właśnie czynnością poprzedzającą wszczęcie tego postępowania. Również czynność materialno-techniczna w postaci doręczenia upomnienia nie stanowi potwierdzenia uprawnień czy obowiązków dłużnika (skarżącego). Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, ani samo upomnienie, ani czynność jego doręczenia nie mogą zostać uznane za "inne czynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy p.p.s.a., przez co nie mogą być przedmiotem kontroli sądowo-administracyjnej. Z powyższych względów skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Wpisu od skargi nie pobierano na podstawie art. 222 p.p.s.a., zgodnie z którym nie żąda się opłat od pisma, jeżeli już z niego wynika, że podlega ono odrzuceniu.