I SA/Sz 719/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Ewa Wojtysiak po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na nałożenie przez Prezydenta Miasta S. opłaty dodatkowej za nieopłacony postój pojazdu w strefie płatnego parkowania p o s t a n a w i a 1. Omówić zwolnienia od kosztów sądowych 2. Przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata Skarżący M. M. w związku z postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 12 września 2011 r. odrzucającym jego skargę na nałożenie przez Prezydenta Miasta S. opłaty dodatkowej za nieopłacony postój pojazdu w strefie płatnego parkowania, złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. Z uzasadnienia wniosku oraz z nadesłanych na wezwanie Sądu dokumentów, oświadczenia majątkowego o stanie rodzinnym i dochodach wynika, co następuje: M. M. prowadzi wraz z synem T. gospodarstwo domowe, będąc właścicielem [...] mieszkania własnościowego o powierzchni [...] m². Mieszkanie to stanowi wartość około [...] zł. Skarżący ponadto jest właścicielem 11-letniego samochodu o wartości około [...] zł i garażu o wartości około [...] zł. Skarżący osiąga dochody z tytułu emerytury i dodatku pielęgnacyjnego w wysokości [...] zł (brutto). Wezwany do wykazania kosztów miesięcznych na utrzymanie siebie i do przedstawienia rachunków, skarżący przedłożył wyłącznie wypisy szpitalne świadczące o tym, że przewlekle choruje od 2008 r. na schorzenia onkologiczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Wniosek skarżącego nie może zostać uwzględniony. Zasadą postępowania przed sądami administracyjnymi jest obowiązek ponoszenia przez stronę kosztów postępowania, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.). Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 4 p.p.s.a. zgodnie, z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznane zostało prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. Natomiast przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie zaś do art. 246 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa, zatem na osobie ubiegającej się o prawo pomocy. Owe wykazanie polegać, więc będzie w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób wiarygodny i przekonywujący, że nie dysponuje żadnymi środkami, które mógłby przeznaczyć na uiszczenie kosztów postępowania, chociażby w części. Należy podkreślić, że wnioskodawca musi wykazać nie tylko swoją sytuację majątkową, ale również sytuację majątkową innych członków rodziny – domowników, którzy pozostają z nim we wspólnym gospodarstwie domowym bądź są zobowiązani do alimentacji (art. 252 p.p.s.a.). O tym, iż niezastosowanie się do wezwania może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy wnioskodawca został zaś pouczony. Zdaniem Sądu skarżący nie wykazał, by uiszczenie na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi kasacyjnej a także innych, potencjalnych kosztów sądowych przekraczało jego możliwości majątkowe. Za taką oceną Sądu przemawia niezastosowanie się przez skarżącego do wezwania Sądu i nieprzedstawienie wykazu wydatków miesięcznych ponoszonych przez niego na utrzymanie siebie oraz rachunków stanowiących dowód ponoszonych przez skarżącego opłat za mieszkanie, gaz, energię itp. Z przedłożonego zaś oświadczenia skarżącego wynika, że otrzymuje on dochód z tytułu emerytury w wysokości [...] zł (brutto) wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym i że mieszka wspólnie z synem. Wobec tego należało przyjąć, że skoro wnioskodawca nie zrealizował warunku wykazania, iż nie jest w stanie uiścić kosztów niniejszego postępowania, chociażby w części, a złożone na urzędowym formularzu oświadczenie jest niepełne, to w konsekwencji brak było podstaw do przyznania wnioskodawcy prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych, które na obecnym etapie sprowadzają się do wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości [...] zł. Trudno w tej chwili jednoznacznie stwierdzić, czy skarżący samodzielnie czy przy pomocy syna z którym prowadzi gospodarstwo domowe nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego jego i jego rodziny. Sąd biorąc pod uwagę jednak stan zdrowia skarżącego, a także jego prawo do sądu uznał, że zachodzą szczególne okoliczności uzasadniające ustanowienie zawodowego pełnomocnika. Stosownie do przepisu art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a., należało zatem orzec jak w sentencji.