I SA/Sz 719/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 24 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.R. i Z.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2005, 2006, 2007 i 2008 wraz z odsetkami p o s t a n a w i a: odmówić skarżącym przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych Skarżący M. i Z.R., w skardze na wyżej powołaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 20 sierpnia 2012 r. ustalono wpis sądowy od wniesionej skargi w kwocie [...] (k.3). W uzasadnieniu wniosku skarżący podali, że wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe, źródłem ich utrzymania jest wynagrodzenie skarżącej ze stosunku pracy w wysokości netto [...], dochód "z wynajmu pokoi" od 10 lipca do 31 lipca 2012 r. w kwocie [...] oraz renta skarżącego w wysokości [...] netto. Odnośnie do majątku, skarżący podali, że posiadają mieszkanie o powierzchni 30 m² oraz "nieruchomość letnią w użytkowaniu wieczystym przystosowaną do wynajmu pokoi". Innych nieruchomości skarżący nie wykazali. Dodatkowo wskazali na posiadany samochód osobowy [...] o wartości ok. [...] i dodali że jest on wykorzystywany głównie na dojazdy skarżącego na rehabilitację i konsultacje medyczne. Skarżący podali też, że renta Z.R. przeznaczana jest w całości na leki, leczenie i rehabilitację. Pismem z dnia 22 sierpnia 2012 r. skarżący zostali wezwani do nadesłania dodatkowych dokumentów i oświadczeń z uwagi na to, że oświadczenie okazało się niewystarczające do oceny ich rzeczywistej sytuacji majątkowej oraz możliwości płatniczych. Powyższe zobowiązanie obejmowało: - dokładne dane dotyczące nieruchomości skarżących (w tym lokali mieszkalnych), tj. wskazania miejsca położenia (miejscowość), ich zabudowania, powierzchni (lokali, gruntów i budynków), sposobu wykorzystywania i wysokości ewentualnych dochodów związanych z ich wynajmem/dzierżawą, itp. w okresie ostatnich trzech miesięcy wraz z dokumentami potwierdzającymi powyższe, - zeznania podatkowe Skarżących o wysokości dochodów uzyskanych w 2011 roku, - dokumenty potwierdzające wysokość otrzymanych przez Skarżącą (Skarżących) dochodów z wynajmu pokoi oraz z prowadzonej działalności "U" za czerwiec i lipiec b.r., z uwzględnieniem otrzymywanych ewentualnie uprzednio zaliczek (przekazy pocztowe/wyciągi bankowe oraz kopię prowadzonej ewidencji przychodów i dochodów w związku z prowadzoną działalnością oraz ewidencje środków trwałych albo dokumenty potwierdzające jej zakończenie), - wykazy rachunków bankowych Skarżących oraz wyciągów z tych rachunków za okres od 15 maja do 22 sierpnia b.r., - dowodów potwierdzających wysokość ponoszonych miesięcznie przez Skarżących wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem siebie i rodziny. Wezwanie zostało doręczone skarżącym w dniu 10 września 2012 r., w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r. poz. 270), tzw. fikcja doręczenia (k. 22-25) t.j. z upływem 14 dni od pozostawienia przesyłki na poczcie z uwagi na niemożność doręczenia jej skarżącym pod wskazanym adresem, a wyznaczony wezwaniem 7-dniowy termin upłynął bezskutecznie 17 września 2012 r. We wskazanym terminie, ani dotychczas, skarżący nie przedłożyli wymaganych dokumentów i oświadczeń. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270), dalej w skrócie p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Przystępując do rozpoznania wniosku w tak określonym zakresie, wskazać należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu (referendarza sądowego) natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności. Wskazać należy, że aktualnie skarżący są zobowiązani do poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie w wysokości [...]. Stwierdzić należy, że wniosek skarżących nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż skarżący nie wykazali, że poniesienie przez nich kosztów sądowych jest niemożliwe i spowoduje uszczerbek dla koniecznego utrzymania. W formularzu skarżący podali, że posiadają trzy źródła utrzymania; renta skarżącego ([...]) jest w całości przeznaczana na lekarstwa, rehabilitację i leczenie, a pozostałe dochody uzyskane przez skarżących w lipcu 2012 r. stanowiły kwotę przekraczającą [...]. Skarżący nie mają na utrzymaniu innych osób, nie wykazali w uzasadnieniu wniosku zadłużeń, czy zobowiązań o znacznej wartości. Wbrew wezwaniu skarżący nie udokumentowali wysokości ponoszonych wydatków na konieczne utrzymanie, nie przedstawili stanu środków pieniężnych na rachunkach bankowych, nie przedłożyli zeznań podatkowych za 2011 r. oraz nie podali wymaganych danych dotyczących stanu majątkowego. Uwzględniając nadto podaną na urzędowym formularzu wysokość otrzymanych dochodów w lipcu b.r. oraz mając na uwadze wysokość kosztów sądowych, do których uiszczenia skarżący są zobowiązani w niniejszej sprawie (wpis od skargi [...]), należy stwierdzić, że skarżący nie wykazali, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając to na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji.