I SA/Sz 721/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w osobie Referendarza Sądowego Aleksandry Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z jego skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie stwierdzenia nieistnienia stosunku administracyjnego, cywilnoprawnego i materialno-prawnego oraz ustalenia nieistnienia obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 1992-2006 postanawia: przyznać wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych Skarżący Z. P., wraz ze skargą na wyżej powołane postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. w dniu 7 listopada 2008 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości, który uzupełnił składając urzędowy formularz PPF. Ze złożonego oświadczenia oraz załączonych dokumentów wynika następujący stan faktyczny. Z. P. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie ma żadnych innych osób na utrzymaniu, uzyskuje dochód z tytułu emerytury wypłacanej przez Wojskowe Biuro Emerytalne w S. w kwocie 1.990 zł brutto. Z kwoty tej, po potrąceniu wszystkich obciążeń (w łącznej kwocie 1353,32 zł), z tytułu alimentów na syna A. P., zaliczki na podatek dochodowy, na egzekucje sądowe i administracyjne, pozostaje kwota ok. 886 zł, która jest przekazywana na konto bankowe i w całości pokrywa zaległy debet zadłużenia bankowego, odsetki, prowizje. Na utrzymanie, opłaty, spłatę rat kredytowych i kart kredytowych w każdym miesiącu skarżący zaciąga debet, nie jest w związku z tym w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego swojego utrzymania. Skarżący posiada służbowe mieszkanie wojskowe o pow. 61,69 m kw, nie ma żadnych oszczędności, kosztowności, zasobnych kont bankowych, akcji, obligacji, nieruchomości, ani też wartościowego majątku ruchomego. Do wniosku strona załączyła między innymi wyciągi z rachunku bankowego wystawione w miesiącu październiku 2008 r. i listopadzie 2008 r., z saldem końcowym w październiku debet w kwocie 791,54 zł, a w listopadzie debet w kwocie 776,88 zł, z których wynika też, iż w okresie tym na konto wpływały jedynie kwoty ok. 888,86 zł z tytułu emerytury. Skarżący przedłożył także: - odpis decyzji organu emerytalnego o waloryzacji emerytury z 11.03.2008 r., - pismo Wojskowego Biura Emerytalnego w S. z dnia 6 marca 2008 r. adresowane do Komornika Sądu Rejonowego w K., z którego wynika wysokość otrzymywanej przez skarżącego emerytury w kwocie 1.990,70 zł brutto oraz potrącenie z tytułu alimentów kwoty 250 zł oraz zajęcia komorniczego Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w K. ([...]) w wysokości 497,68 zł, - zawiadomienie z Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z 20 czerwca 2008 r., o wysokości opłat za mieszkanie w kwocie 611,24 zł, - zawiadomienie Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia 12 czerwca 2008 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie przymusowego wykwaterowania Z. P. z zajmowanego lokalu mieszkalnego w związku z zadłużeniem z tytułu nieopłaconego czynszu na dzień 30.05.2008 r. w wysokości 29.281,51 zł oraz odsetek w wysokości 8.742,10 zł. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest zależne od wykazania przez stronę będącą osobą fizyczną, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 p.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże". Do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy należy natomiast ocena, czy takie okoliczności zachodzą. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty, powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Zdaniem Sądu okoliczności, które powołał skarżący we wniosku, znajdujące swoje potwierdzenie w złożonych przez niego wraz z wnioskiem dokumentach, uzasadniają jego uwzględnienie, bowiem wykazał on, iż nie będzie w stanie ponieść ciężaru kosztów sądowych, bez uszczerbku dla koniecznego swojego utrzymania. Skarżący, jak dotychczas, utrzymuje się z debetu bankowego, co świadczy o tym, że nadal nie ma środków na pokrycie kosztów sądowych. Analiza jego sytuacji finansowej w dłuższym czasie, pozwala przyjąć, iż nie jest również w stanie poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia swojego utrzymania celem poniesienia takich kosztów. W tym stanie, wobec wykazania niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), należało przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.