I SA/Sz 721/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 6 maja 2016 r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości w podatku akcyzowym wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a: zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 13 września 2016 r. sygn. akt I SA/Sz 721/16 i zwolnić skarżącego z kosztów sądowych. W dniu 13 czerwca 2016 r. [...]wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości w podatku akcyzowym wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego. Koszty sądowe w sprawie sprowadzają się na obecnym etapie postępowania do wpisu od skargi w wysokości [...] zł. Prawomocnym postanowieniem z 13 września 2016 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w [...] odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu argumentował, że skarżący nie wykazał, aby znajdował się w takiej sytuacji, że nie jest go stać na poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Orzekający uznał, mając na uwadze wysokość kosztów sądowych należnych w niniejszej sprawie, ale także w pozostałych sprawach skarżącego zawisłych przed tutejszym sądem (łącznie [...] zł), że złożone przez skarżącego oświadczenia oraz dokumenty w zakresie sytuacji finansowej i rodzinnej nie są kompletne i wiarygodne. Zwrócono uwagę na okoliczność, że skarżący zarejestrował się jako osobna bezrobotna dopiero po otrzymaniu wezwania do uzupełnienia wniosku, jak też, że dopiero po wezwaniu podał, że mieszka z innymi osobami – konkubiną i jej rodzicami, w domu stanowiącym ich własność oraz że partycypuje w kosztach utrzymania w kwocie [...] zł. Ponadto z wniosku wynikało, że wnioskodawca utrzymuje się z prac dorywczych, za które otrzymuje kwotę [...] zł, nie posiada żadnego majątku, nieruchomości, ani zasobów pieniężnych, za lata podatkowe 2014 r. i 2015 r. nie składał zeznania podatkowego. Z nadesłanych dokumentów wynikało również, że ubiegał się o przyznanie świadczeń rodzinnych. Ustalono także z urzędu, że pod tym samym adresem zamieszkania jest zarejestrowana działalność gospodarcza syna skarżącego [...]. Wobec powyższego uznano, że składane oświadczenia nie są rzetelne, skoro skarżący pominął tak istotne kwestie związane z sytuacją rodzinną, które mogą mieć wpływ na jego możliwości finansowe. W dniu 22 grudnia 2016 r. (data nadania pisma na poczcie), po otrzymaniu ponownego wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł, skarżący wystąpił z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując, że jego sytuacja majątkowa nie polepszyła się i wciąż nie posiada środków na uiszczenie wpisów sądowych. Skarżący nie może poczynić żadnych oszczędności, gdyż środki z pracy dorywczej ledwo wystarczają na konieczne utrzymanie. Na urzędowym formularzu PPF skarżący wskazał, że jest bezrobotny bez prawa do zasiłku. Otrzymuje dochód z prac dorywczych w kwocie [...] zł. Mieszka u rodziców konkubiny, nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego ani z konkubiną, ani z jej rodzicami, dokłada się jedynie do rachunków za media (opał, gaz, energia elektryczna, woda) w kwocie [...] zł, w zależności od pory roku. Wskazał także, że poniesienie opłaty od skargi w kwocie [...] zł, wobec braku możliwości poczynienia oszczędności z otrzymywanych dochodów, pozbawiłoby go wszelkich środków do życia. Zwrócił także uwagę na okoliczność, że ciąży na nim obowiązek uiszczenia tytułem opłat sądowych kwoty [...] zł (łącznie) we wszystkich zainicjowanych przed tutejszym Sądem 50 sprawach. Nieuwzględnienie wniosku, w ocenie skarżącego, pozbawi go prawa do sądu. Skarżący podał, że nie prowadzi z nikim wspólnego gospodarstwa domowego, nie posiada żadnego majątku w postaci nieruchomości, wartościowych rzeczy ruchomych, wierzytelności, oszczędności. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego, złożył w dniu 18 stycznia 2017 r. oświadczenia odnośnie do sytuacji materialnej swoich dzieci i konkubiny. I tak, skarżący podał, że jest ojcem trojga dzieci. Dwie córki w wieku 38 i 31 lat mieszkają od wielu lat w Niemczech, mają swoje rodziny. Starsza zamężna ma dwoje dzieci, młodsza – jedno dziecko, które wychowuje samotnie. Skarżący utrzymuje z córkami sporadyczne kontakty telefoniczne. Z kolei syn skarżącego ma 24 lata, prowadzi własną działalność gospodarczą. Z uwagi na to, że pozostają w nienajlepszych relacjach, skarżący nie zna bliżej jego sytuacji materialnej. Mieszka oddzielnie. Skarżącemu wiadome jest, że syn spłaca kredyty zaciągnięte na prowadzenie działalności gospodarczej. Odnośnie do swej konkubiny skarżący wyjaśnił, że aktualnie jest ona zatrudniona na podstawie umowy o pracę z wynagrodzeniem miesięcznym [....] zł. Konkubina nie posiada majątku ruchomego i nieruchomego ani oszczędności. Ze swoich dochodów ponosi koszty utrzymania mieszkania w wysokości ok. [...] zł miesięcznie, koszty artykułów spożywczych i odzieży. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Skarżący wystąpił w sprawie o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w takim zakresie następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Aktualnie rozpoznawany wniosek jest ponownym wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazać należy, że prawomocnym postanowieniem z 13 września 2016 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w takim zakresie, z uwagi na niewykazanie ustawowych przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W szczególności odmowa zwolnienia od kosztów sądowych związana była z nieprecyzyjnie podanymi przez skarżącego danymi o jego sytuacji rodzinnej. Wobec powyższego rozpoznanie kolejnego wniosku skarżącego winno nastąpić w kontekście art. 165 p.p.s.a., dającego prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy. Mając na uwadze treść przedstawionych wyżej oświadczeń skarżącego, należy stwierdzić, że aktualnie przedstawił on swoją sytuację rodzinną i finansową w sposób kompletny. Oceniając zatem sytuację finansową i rodzinną skarżącego na podstawie złożonych w sprawie dokumentów i oświadczeń, uwzględniając ciążący aktualnie na skarżącym obowiązek uiszczenia wpisu od skargi w sprawie oraz w pozostałych sprawach z jego skarg zawisłych przed WSA w [...] w łącznej wysokości [...] zł, a także konieczność zapewnienia skarżącemu prawa do Sądu, referendarz sądowy stwierdził, że skarżący nie jest w stanie samodzielnie ani z pomocą konkubiny czy dzieci, ponieść pełnych kosztów postępowania w sprawie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dlatego na podstawie art. 246 §1 pkt 2 w związku z art. 165 p.p.s.a. należało zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 13 września 2016 r. sygn. akt I SA/Sz 721/16 i zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w sprawie, o czym orzeczono, jak w sentencji.