I SA/Sz 724/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Zaremba (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi M. O. i P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2005 r. 1. u c h y l a zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...] nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. z a s ą d z a od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 245 § 1 pkt 1 oraz art. 255 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60), w związku z art. 2, 3, 4, 5, 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r o podatkach i opłatach lokalnych (t. j. z 2002 r., Nr 9, poz. 84 ze zm.), § 1 Uchwały Nr [...] Rady Gminy z dnia [...] w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości (Dziennik Urzędowy Woj. Zachodniopomorskiego Nr 91, poz. 1826), Wójt Gminy orzekł o: A. uchyleniu decyzji z dnia [...] Nr [...] w sprawie podatku od nieruchomości za 2005 rok od dnia 1 stycznia 2005r. B. ustaleniu dla podatników M. O. i P. K. wysokości podatku od nieruchomości za rok 2005 w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu podano, że w przedmiocie opodatkowania podatkiem od nieruchomości za 2005r. małżonków: M. O. i P. K. zostało wznowione z urzędu postępowanie z uwagi na pojawienie się nowego dowodu w sprawie tj. przedłożenie przez P. K. informacji w sprawie podatku od nieruchomości za 2004r. i 2005r., w której jako przedmioty opodatkowania wykazano zarówno grunty pozostałe o powierzchni [...]+ [...] m2 jak i budynek znajdujący się w kondygnacji powyżej 2.20 m o powierzchni [...] m2 - nieruchomość położona w miejscowości M. działka Nr [...]. Z przedłożonych w toku postępowania dokumentów: decyzji o pozwoleniu na budowę, zaświadczenie o zakończeniu budowy wynika, że wykazany budynek mieszkalny jest domkiem rekreacyjnym. Podatnicy podali, że w domku tym urządzone zostało mieszkanie składające się z trzech oddzielanych wydzielonych wewnętrznymi ścianami pomieszczeń, w szczególności z pokoju dziennego z aneksem kuchennym o powierzchni [...] m2, z pokoju sypialni o powierzchni [...] m2, z łazienki o powierzchni [...] m2 oraz zadaszonego tarasu o powierzchni [...] m2. Pomieszczenia zostały wyposażone we wszelkie media i urządzenia przynależne dla wykonywania funkcji mieszkalnych tj. zasilanie energią elektryczną /oświetlenie zewnętrzne, wewnętrzne, zasilanie podgrzewacza do wody dla celów sanitarnych i kuchennych, zasilanie kuchni elektrycznej, lodówki, kominka elektrycznego i grzejników, zasilanie zimną wodą z sieci wodociągowej i ciepłą wodą z bojlera. Z informacji podatników wynika, że tak wyposażony budynek służy im do zaspokajania potrzeb mieszkalnych w czasie pobytu w M. M. O. i P.K. zameldowani są w S. ul. [...]. Ze względu na wiek emerytalny i realizowanie zaleceń lekarskich w przedmiocie utrzymania i poprawienia stanu zdrowia, podatnicy zamieszkują w domku rekreacyjnym stale w okresie wiosennym, letnim, wczesnojesiennym, a w okresie zimowym organizują tam pobyty sobotnio-niedzielne. Organ podatkowy I instancji stwierdził, że skoro z pozwolenia na budowę omawianego budynku wynikało, że udzielono je na wzniesienie budynku letniskowego, a z planu zagospodarowania przestrzennego gminy działka Nr [...] z obrębu M. przeznaczona jest pod tereny urządzeń obsługi ludności w zakresie turystyki i rekreacji oraz innych obiektów i urządzeń towarzyszących – to wykazany w informacji budynek jest budynkiem rekreacyjnym a nie mieszkalnym i w związku z tym podlega opodatkowaniu stawką 6.01 zł/m2 przewidzianą dla budynków pozostałych. W odwołaniu od tej decyzji M. O. i P. K. zarzucili, że nieruchomość położona w M. stanowi budynek mieszkalny i dlatego należało zastosować korzystniejszą stawkę podatkową przewidzianą dla budynków mieszkalnych tj. 0.54 zł/m2. W uzasadnieniu odwołania powołano się na rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych. W załączniku do tego rozporządzenia pod poz. IV Schemat Klasyfikacji z objaśnieniami, w dziale 11 – budynki mieszkalne, w klasie 1110 – budynki mieszkalne jednorodzinne, znajduje się zapis: "klasa obejmuje – samodzielne budynki, takie jak: pawilony, wille, domki wypoczynkowe, leśniczówki, domki mieszkalne w gospodarstwach wiejskich, rezydencje wiejskie, domy letnie itp." Z powyższego wynika, zdaniem odwołujących, że samodzielny domek wypoczynkowy i jemu podobne są budynkami mieszkalnymi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z przepisem art. 5 ust.1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. z 2002r. nr 9, poz. 84 ze z./ wysokość stawek podatku od nieruchomości określa rada gminy w drodze uchwały. Zarówno ustawa /art. 5 ust.1 pkt 2 lit.a ustawy/ jak i Uchwała Nr [...] Rady Gminy z dnia [...] w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości określają różne kategorie budynków objętych zróżnicowanymi stawkami podatku od nieruchomości, w tym kategorie budynków mieszkalnych. W ocenie organu I instancji przedmiot opodatkowania stanowi budynek rekreacyjny, a nie mieszkalny. Zakładając, że przedmiot opodatkowania należy do kategorii domów letniskowych należy stwierdzić, że zgodnie z aktualną linią orzecznictwa o zaliczeniu budynku letniskowego do kategorii budynków mieszkalnych w rozumieniu art. 5 ust.1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych decyduje kryterium zaspakajania podstawowych potrzeb właściciela i osób mu bliskich /uchwała NSA z dnia 1 lipca 2002r. sygn. akt FPK 2/02 oraz uchwała NSA z dnia 1 lipca 2002r. sygn. akt FPK 3/02/. O przeznaczeniu budynku decyduje też wydana w sprawie jego budowy dokumentacja budowlana, w tym decyzja o pozwoleniu na budowę, zaświadczenie o zakończeniu budowy etc. Z materiału dowodowego w sprawie wynika, że decyzja o pozwoleniu na budowę oraz zawiadomienie o zakończeniu budowy dotyczą "domku rekreacyjnego". Według oświadczenia podatników zawartego w informacji w sprawie o podatku od nieruchomości zamieszkują oni w S. przy ul. [...], tam też zameldowani są na pobyt stały. Podali również, że w M. przebywają w celach rekreacyjnych. Powyższe ustalenia wskazują zatem, że nieruchomość w M. o powierzchni zaledwie [...] m2 /z tarasem/ wybudowana jako domek rekreacyjny z prefabrykatów na gruncie przeznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego pod tereny urządzeń obsługi ludności zakresie turystyki i rekreacji /akt notarialny z dnia [...] rep. A nr [...]/ nie stanowi dla podatników miejsca stałego zamieszkania, lecz miejsce wypoczynku i rekreacji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło również, że w przedmiotowej sprawie zachodziły przesłanki określone w art. 240 § 1 pkt 5 i art. 245 § 1 Ordynacji podatkowej . W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez M. O. i P. K., którzy domagają się uchylenia decyzji organu odwoławczego zarzucono, iż organy obu instancji błędnie przyjęły, że budynek wybudowany na działce [...] w M., zwany domkiem rekreacyjnym jest wyłączony z kategorii budynku mieszkalnego. Powołując się w tym zakresie na orzecznictwo sądowe, skarżący zauważyli, że uległo ono prawnej dezaktualizacji przez fakt wejścia w życie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie ewidencji podatkowej nieruchomości. Gdyby organ podatkowy I instancji prowadził taką ewidencję w odniesieniu do nieruchomości skarżących – to niewątpliwie ewidencja "narzuciłaby" wymiar, w którym stawka podatkowa wyniosłaby 0.54 zł/m2 czyli jak od budynków mieszkalnych, a nie 6,01 zł/m2 jaka odnosi się do budynków "pozostałych". W skardze zwrócono również uwagę, że rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, w § 65 ust.2 wskazuje, że przynależność budynków do odpowiedniego rodzaju ustala się zgodnie z zasadami Klasyfikacji Środków Trwałych. Podział w grupie 1 /budynki/ zdefiniowano o grupowanie zawarte w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych /rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999r./. W tej Klasyfikacji, w dziale 11 – budynki mieszkalne, w klasie 1110 – budynki mieszkalne – jednorodzinne, znajduje się zapis, że klasa t obejmuje samodzielne budynki takie jak: m.in. domki wypoczynkowe, domki letniskowe itp. Ponadto skarżący podkreślili, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych, w swej treści nie uzależnia stosowania rodzaju stawek od: - zamieszkiwania w budynku przez ich właścicieli, - od zameldowania w budynku ich właścicieli, - od miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, - od potocznej nazwy budynku czy od tej nazwy określonej w dokumentacji budowy, - od wielkości wyrażonej powierzchnią mieszkalną /pod warunkiem norm określonych prawem budowlanym/, o czym nadmienia w swojej decyzji organ odwoławczy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu sprowadza się do zaklasyfikowania budynku stanowiącego własność skarżących do jednej z kategorii budynków, o których mowa w art. 5 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. z 2002r. Nr 9, poz. 84 ze zm./. Przepis ten w brzmieniu obowiązującym w 2005r. różnicował maksymalne stawki podatkowe w zależności od zaliczenia budynku do określonej kategorii. Preferencyjną stawkę opodatkowania przewidziano dla budynków mieszkalnych wynoszącą 0,54 zł od 1m2 powierzchni użytkowej - art. 5 ust.1 pkt 2, lit.a ustawy. Wyższe stawki opodatkowania przewidziano dla budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą i zajętych na określone rodzaje działalności gospodarczej /art. 5 ust.1 pkt 2 lit. b, c i d/. Budynki nie mieszczące się w tych kategoriach zaklasyfikowane zostały do kategorii pozostałych, dla których przewidziano maksymalną stawkę podatkową w wysokości 6.01 zł od 1 m2 powierzchni /art. 5 ust.1 pkt 2 lit. a/. Z akt sprawy wynika, że wymierzając skarżącym podatek od nieruchomości zastosowano stawkę podatkową przewidzianą dla budynków pozostałych. Za rozstrzygające przyjęto bowiem, że budynek został wybudowany na działce przeznaczonej w planie zagospodarowania przestrzennego pod tereny urządzeń obsługi ludności w zakresie turystyki i rekreacji oraz że w pozwoleniu na budowę wskazano, że jest to budynek letniskowy. W ocenie Sądu, powyższe okoliczności nie mogą przesądzać o tym, że budynek nie miał zostać zaliczony do kategorii "budynku mieszkalnego". W ustawie o podatkach i opłatach lokalnych nie zostało zdefiniowane pojęcie "budynek mieszkalny". Dla wyjaśnienia tej kategorii opodatkowania należy zatem posłużyć się wykładnią językową. W Słowniku języka polskiego pod red. M. Szymczaka /Warszawa 1979 t.II s.162/ czy w Słowniku współczesnego języka polskiego /Warszawa 1996r. s. 518/ wskazano, że przez określenie budynek mieszkalny należy m.in. rozumieć budynek przeznaczony, nadający się do mieszkania, zamieszkiwania, mieszkać – to przebywać gdzieś stale lub czasowo, zajmować jakiś lokal, mieć mieszkanie, zamieszkiwać. Za wykładnię językową omawianych przepisów opowiedział się również Naczelny Sąd Administracyjny w uchwałach składu pięciu sędziów NSA z dnia 17 października 2001r. sygn. akt FPK 9/01 /opubl. ONSA 2002/2/poz.64/, z dnia 22 kwietnia 2002r. sygn. akt FPK 17/01 /publ. ONSA 2002/4/poz.143/ i 1 lipca 2002r. sygn. akt FPK 3/02 /publ. ONSA 2003/2/poz.50/. W uchwałach tych wyrażono pogląd, że kryterium decydującym o zaliczeniu budynków do poszczególnych kategorii budynków, o którym mowa w art. 5 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych, jest kryterium zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. Sąd w składzie orzekającym podziela treść powołanych uchwał oraz argumentację służącą ich uzasadnieniu . Należy przy tym mieć na uwadze, że aktualnie nie ma przepisów ograniczających zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych w kilku mieszkaniach. W rozpoznawanej sprawie, organ I instancji w swojej decyzji przytoczył wprawdzie wyjaśnienia podatków w kwestii użytkowania przez nich budynku wybudowanego na działce w M., który ich zdaniem, ze względu na zaopatrzenie w media, kanalizację i ogrzewanie spełnia kryteria budynku mieszkalnego, ale sprawa nie została pod tym kątem w pełni rozpoznana. Jak już wspomniano, dla rozstrzygnięcia tej kwestii nie ma znaczenia podkreślona w uzasadnieniu organu odwoławczego okoliczność, że skarżący zameldowani są na pobyt stały w S. Mając zatem powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c , art. 135, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ orzeczono jak w sentencji.