I SA/Sz 724/07
PostanowienieWSA w Szczecinie2008-01-29
Skład orzekający: Iwona Golec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Skarżąca nie wykazała w sposób dostatecznie przekonujący, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co jest przesłanką przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Mimo wezwania do złożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących jej sytuacji finansowej, nie przedłożyła ich w wyznaczonym terminie, co skutkuje fikcją doręczenia i bezskutecznym upływem terminu. Wobec tego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy został odmówiony.Stan faktyczny
Skarżąca W. G. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 rok oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskodawczyni oświadczyła, że prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie z 9-letnim synem, jej wynagrodzenie netto wynosiło 690 zł, a umowa o pracę została rozwiązana. Wykazała brak nieruchomości i oszczędności, ale posiada udziały w spółce z o.o. B., która według niej ma same długi. Sąd wezwał ją do złożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących jej sytuacji finansowej, jednak wezwanie zostało jej doręczone z fikcją doręczenia, a termin na uzupełnienie braków upłynął bezskutecznie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy w zakresie całkowitym.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 rok p o s t a n a w i a odmówić wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy.
W. G. wraz ze skargą na wyżej opisaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, którego braki uzupełniła składając na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca oświadczyła, iż gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie, mając na utrzymaniu 9 - letniego syna.
Dotychczasowe wynagrodzenie skarżącej, według jej oświadczenia, stanowiło kwotę 690 netto, a z przedłożonego dokumentu z dnia 31 października 2007 r. ( k. 26 ), wynika, że umowa o pracę została rozwiązana z uwagi na likwidację działalności gospodarczej,
z zachowaniem 1- miesięcznego okresu wypowiedzenia, który miał upłynąć
30 listopada 2007 r.
Z oświadczenia o stanie majątkowym wynika, że skarżąca nie posiada żadnych nieruchomości oraz oszczędności; W. G. wykazała na urzędowym formularzu, że posiada 326 udziałów w spółce z o.o. B., dodając, iż Spółka ta nie posiada żadnego majątku a jedynie same długi.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270, ze zm. ), dalej: p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Z konstrukcji tego przepisu wynika więc, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy i od tego co udowodni zależy sposób rozstrzygnięcia w tym przedmiocie. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy musi zatem uprawdopodobnić, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach.
Zgodnie z przepisem art. 255 p.p.s.a. strona jest obowiązana złożyć na wezwanie,
w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych.
Stosownie do powyższego, wezwaniem z 12 grudnia 2007 r. zobowiązano skarżącą do złożenia:
- zaświadczenia byłego pracodawcy ( ... ) o wysokości średniego wynagrodzenia netto otrzymanego przez skarżącą w okresie ostatnich sześciu miesięcy,
- dodatkowego oświadczenia o posiadanych aktualnie źródłach utrzymania siebie i rodziny ze wskazaniem ich wysokości,
- dowodów potwierdzających wysokość ponoszonych wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem siebie i rodziny ( wydatki na leczenie, czynsz, energię elektryczną, wodę, gaz, itp. ) w okresie ostatnich trzech miesięcy,
- kopii rocznego zeznania podatkowego o wysokości uzyskanego w 2006 dochodu wraz z potwierdzeniem złożenia we właściwym organie podatkowym,
- wykazu posiadanych rachunków bankowych ( w tym lokat ) skarżącej oraz wyciągów
z posiadanych rachunków bankowych za okres od 12 września do 12 grudnia 2007 r.,
- dodatkowego oświadczenia o wartości nominalnej posiadanych przez skarżącą udziałów w Spółce z o.o. B.,
- dokumentów potwierdzających wysokość posiadanego przez skarżącą zadłużenia wraz z dokumentami to potwierdzającymi
w terminie 10 dni od dnia doręczenia niniejszego wezwania, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
Jak wynika z adnotacji pracowników Poczty Polskiej dokonanej na przesyłce zawierającej ww. wezwanie ( k. 37 ), była ona dwukrotnie awizowana w dniach 20 i 28 grudnia 2007r., o czym umieszczano zawiadomienie w skrzynce pocztowej.
Zgodnie z przepisem art. 73 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w artykułach poprzedzających, pismo składa się na okres siedmiu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza w skrzynce na korespondencję, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu.
Z powyższego wynika, że ww. wezwanie zostało doręczone skarżącej ( tzw. fikcja doręczenia ) 4 stycznia 2008 r., a wyznaczony wezwaniem 10 - dniowy termin do złożenia stosownych dokumentów i oświadczeń upłynął bezskutecznie 14 stycznia 2008 r.
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że skarżąca nie złożyła dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących jej sytuacji finansowej, co oznacza, że nie wykazała w sposób dostatecznie przekonywujący, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co stanowi zgodnie z przepisem art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przesłankę przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 p.p.s.a., postanowiono, jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło