I SA/Sz 725/08
PostanowienieWSA w Szczecinie2009-03-19
Skład orzekający: Sędzia NSA – Zygmunt Chorzępa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie doradcy podatkowego?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym m.in. ustanowienie doradcy podatkowego. Sąd uznał, że trudna sytuacja materialna skarżącej, potwierdzona licznymi dokumentami, uzasadnia przyznanie pomocy w tej formie.Stan faktyczny
Skarżąca M. Ś. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych. Skarga została odrzucona z powodu nieuiszczenia wpisu. Następnie skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia doradcy podatkowego, wskazując na swoją trudną sytuację materialną, niepełnosprawność, konieczność opieki nad dzieckiem i brak środków na pokrycie kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie doradcy podatkowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia NSA – Zygmunt Chorzępa po rozpoznaniu w dniu [...] r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Ś. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z Jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku rolnym za lata [...] p o s t a n a w i a: przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie doradcy podatkowego.
W dniu [...] r. skarżąca M. Ś. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...]
w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku rolnym za lata
[...].
Postanowieniem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
odrzucił skargę skarżącej z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego.
W dniu [...] r. skarżąca złożyła do Sądu na urzędowym formularzu PPF wniosek
o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia doradcy podatkowego.
We wniosku wskazała, iż jest osobą z II grupą inwalidzką w związku z czym nie może podjąć pracy, wychowuje [...]-letnią córkę L. Ż., która wymaga stałej opieki ze względu na schorzenie neurologiczne i nie kwalifikuje się do żłobka ani do przedszkola.
Z uwagi na trudna sytuację materialną wystąpiła o przyznanie jej renty socjalnej z ZUS. Obecnie mieszka wraz z dzieckiem na ogródkach działkowych. Ojciec dziecka – E.Ż. pomaga jej w opiece na dzieckiem, łożąc [...] zł miesięcznie tytułem alimentów, ponadto utrzymuje się z jego pensji w wysokości [...] zł pomniejszonej o alimenty co daje [...] zł oraz z zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie [...] zł – łącznie [...] zł miesięcznie. Skarżąca nie posiada żadnego majątku nieruchomego ani wartościowych ruchomości, nie posiada zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych itp.). W związku z powyższym wniesienie skargi kasacyjnej i opłacenie związanych z tym kosztów będzie dla niej zbyt dużym obciążeniem
W odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia [...] r. o nadesłanie dodatkowych dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową skarżąca wyjaśniła, iż do Ośrodka Pomocy Społecznej występowała już kilkakrotnie począwszy od [...] r., nie posiada faktur potwierdzających koszty leczenia dziecka i siebie, aktualnie nadal nie pracuje ponieważ uczęszcza z córką kilka razy w tygodniu na rehabilitację. Koszty utrzymania wynoszą około [...] zł za wodę oraz [...] zł za zakup butli gazowej miesięcznie. Do pisma dołączyła:
- orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności do dnia [...] r.,
- zaświadczenie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie, z którego wynika, iż na dzień [...] r. nie wpłynęło zeznanie podatkowe skarżącej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za [...] rok,
- decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nr [...] przyznającą jej zasiłek pielęgnacyjny
z tytułu niepełnosprawności do dnia [...] r. w kwocie [...] zł,
- 2 decyzje Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia [...] r. przyznające zasiłek okresowy z powodu niepełnosprawności w wysokości [...] zł miesięcznie na okres od [...] r. do [...] r. oraz zasiłek celowy na dofinansowanie do niezbędnych potrzeb (zakupu opału, żywności
i leków) w wysokości [...] zł,
- decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem
[...] r.,
- ugodę sądową z dnia [...] r., na podstawie której E. Ż. zobowiązał się łożyć na rzecz małoletniej L. Ż. [...] zł miesięcznie tytułem renty alimentacyjnej,
- asygnaty przychodowe Polskiego Związku Działkowców dotyczące opłaty za wodę
w kwocie [...] zł (ostania z [...] r.),
- zaświadczenie lekarskie dotyczące L. Ż.,
- faktury ([...] szt.) za zakup leków w kwotach [...] zł,
- zaświadczenie dotyczące zatrudnienia E. Ż. na stanowisku montera z wynagrodzeniem [...] zł brutto miesięcznie,
- wyciągi z rachunków bankowych od [...] r. do [...] r., z których wnika saldo końcowe [...] zł.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270, ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 w/w ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 w/w ustawy).
Należy zwrócić uwagę, iż zwolnienie od kosztów jest instytucją nadzwyczajną stanowiącą pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym przypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie
i rodziny.
Jak wynika z oświadczeń złożonych przez skarżącą we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w późniejszym piśmie, a potwierdzonych szeregiem przedstawionych dokumentów, skarżąca obecnie nie dysponuje środkami pieniężnymi, które mogłaby przeznaczyć na opłacenie pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Posiada orzeczony stopień niepełnosprawności, wymagający pracy w warunkach przystosowanych zaś w chwili obecnej nie pracuje, wychowując 2-letnią córkę. Utrzymuje się wraz z córką z pensji konkubenta w kwocie 1.120 zł (według jej oświadczenia) z czego 500 zł przeznaczone są na alimenty dla małoletniej córki oraz z zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 153 zł.
Z przedstawionych oświadczeń oraz licznych dokumentów wynika, iż nie posiada ona aktualnie żadnych innych dochodów, wartościowych przedmiotów ani oszczędności. Wynika z nich także, że uzyskiwane dochody w całości są konsumowane przez ponoszone przez skarżącą, jej córkę i konkubenta wydatki na utrzymanie. Pomimo, że skarżąca nie przedstawiła wykazu ponoszonych miesięcznie wydatków na koszty wyżywienia oraz kosztów leczenia jej i córki należy uznać, iż sytuacja skarżącej, zwłaszcza otrzymywana pomoc społeczna, świadczy o tym, iż nie jest ona w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. W tych okolicznościach, zdaniem Sądu, analiza przedstawionej przez wnioskodawczynię sytuacji majątkowej pozwala stwierdzić, że skarżąca wykazała, iż nie będzie w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło