I SA/Sz 725/08

PostanowienieWSA w Szczecinie2009-03-19

Skład orzekający: Sędzia NSA – Zygmunt Chorzępa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie doradcy podatkowego?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym m.in. ustanowienie doradcy podatkowego. Sąd uznał, że trudna sytuacja materialna skarżącej, potwierdzona licznymi dokumentami, uzasadnia przyznanie pomocy w tej formie.
Stan faktyczny
Skarżąca M. Ś. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych. Skarga została odrzucona z powodu nieuiszczenia wpisu. Następnie skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia doradcy podatkowego, wskazując na swoją trudną sytuację materialną, niepełnosprawność, konieczność opieki nad dzieckiem i brak środków na pokrycie kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie doradcy podatkowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia NSA – Zygmunt Chorzępa po rozpoznaniu w dniu [...] r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Ś. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z Jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku rolnym za lata [...] p o s t a n a w i a: przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie doradcy podatkowego. W dniu [...] r. skarżąca M. Ś. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku rolnym za lata [...]. Postanowieniem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę skarżącej z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego. W dniu [...] r. skarżąca złożyła do Sądu na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia doradcy podatkowego. We wniosku wskazała, iż jest osobą z II grupą inwalidzką w związku z czym nie może podjąć pracy, wychowuje [...]-letnią córkę L. Ż., która wymaga stałej opieki ze względu na schorzenie neurologiczne i nie kwalifikuje się do żłobka ani do przedszkola. Z uwagi na trudna sytuację materialną wystąpiła o przyznanie jej renty socjalnej z ZUS. Obecnie mieszka wraz z dzieckiem na ogródkach działkowych. Ojciec dziecka – E.Ż. pomaga jej w opiece na dzieckiem, łożąc [...] zł miesięcznie tytułem alimentów, ponadto utrzymuje się z jego pensji w wysokości [...] zł pomniejszonej o alimenty co daje [...] zł oraz z zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie [...] zł – łącznie [...] zł miesięcznie. Skarżąca nie posiada żadnego majątku nieruchomego ani wartościowych ruchomości, nie posiada zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych itp.). W związku z powyższym wniesienie skargi kasacyjnej i opłacenie związanych z tym kosztów będzie dla niej zbyt dużym obciążeniem W odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia [...] r. o nadesłanie dodatkowych dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową skarżąca wyjaśniła, iż do Ośrodka Pomocy Społecznej występowała już kilkakrotnie począwszy od [...] r., nie posiada faktur potwierdzających koszty leczenia dziecka i siebie, aktualnie nadal nie pracuje ponieważ uczęszcza z córką kilka razy w tygodniu na rehabilitację. Koszty utrzymania wynoszą około [...] zł za wodę oraz [...] zł za zakup butli gazowej miesięcznie. Do pisma dołączyła: - orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności do dnia [...] r., - zaświadczenie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie, z którego wynika, iż na dzień [...] r. nie wpłynęło zeznanie podatkowe skarżącej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za [...] rok, - decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nr [...] przyznającą jej zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności do dnia [...] r. w kwocie [...] zł, - 2 decyzje Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia [...] r. przyznające zasiłek okresowy z powodu niepełnosprawności w wysokości [...] zł miesięcznie na okres od [...] r. do [...] r. oraz zasiłek celowy na dofinansowanie do niezbędnych potrzeb (zakupu opału, żywności i leków) w wysokości [...] zł, - decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] r., - ugodę sądową z dnia [...] r., na podstawie której E. Ż. zobowiązał się łożyć na rzecz małoletniej L. Ż. [...] zł miesięcznie tytułem renty alimentacyjnej, - asygnaty przychodowe Polskiego Związku Działkowców dotyczące opłaty za wodę w kwocie [...] zł (ostania z [...] r.), - zaświadczenie lekarskie dotyczące L. Ż., - faktury ([...] szt.) za zakup leków w kwotach [...] zł, - zaświadczenie dotyczące zatrudnienia E. Ż. na stanowisku montera z wynagrodzeniem [...] zł brutto miesięcznie, - wyciągi z rachunków bankowych od [...] r. do [...] r., z których wnika saldo końcowe [...] zł. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270, ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 w/w ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 w/w ustawy). Należy zwrócić uwagę, iż zwolnienie od kosztów jest instytucją nadzwyczajną stanowiącą pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym przypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Jak wynika z oświadczeń złożonych przez skarżącą we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w późniejszym piśmie, a potwierdzonych szeregiem przedstawionych dokumentów, skarżąca obecnie nie dysponuje środkami pieniężnymi, które mogłaby przeznaczyć na opłacenie pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Posiada orzeczony stopień niepełnosprawności, wymagający pracy w warunkach przystosowanych zaś w chwili obecnej nie pracuje, wychowując 2-letnią córkę. Utrzymuje się wraz z córką z pensji konkubenta w kwocie 1.120 zł (według jej oświadczenia) z czego 500 zł przeznaczone są na alimenty dla małoletniej córki oraz z zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 153 zł. Z przedstawionych oświadczeń oraz licznych dokumentów wynika, iż nie posiada ona aktualnie żadnych innych dochodów, wartościowych przedmiotów ani oszczędności. Wynika z nich także, że uzyskiwane dochody w całości są konsumowane przez ponoszone przez skarżącą, jej córkę i konkubenta wydatki na utrzymanie. Pomimo, że skarżąca nie przedstawiła wykazu ponoszonych miesięcznie wydatków na koszty wyżywienia oraz kosztów leczenia jej i córki należy uznać, iż sytuacja skarżącej, zwłaszcza otrzymywana pomoc społeczna, świadczy o tym, iż nie jest ona w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. W tych okolicznościach, zdaniem Sądu, analiza przedstawionej przez wnioskodawczynię sytuacji majątkowej pozwala stwierdzić, że skarżąca wykazała, iż nie będzie w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło