I SA/Sz 731/13

PostanowienieWSA w Szczecinie2013-08-08

Skład orzekający: Aleksandra Jawoszek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, będący osobą bezrobotną z niskimi dochodami z zasiłków, zadłużony i wymagający leczenia, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jego trudna sytuacja materialna i zdrowotna, wynikająca z bezrobocia, niskich dochodów z zasiłków, zadłużenia oraz konieczności ponoszenia wydatków na leczenie, uniemożliwia mu pokrycie kosztów sądowych i opłacenie profesjonalnego pełnomocnika.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych. Skarżący jest osobą bezrobotną, otrzymuje niski zasiłek, ubiega się o rentę, a jego żona jest niepełnosprawna i otrzymuje zasiłek stały. Małżonkowie ponoszą znaczne wydatki na bieżące utrzymanie, leczenie i leki, są zadłużeni, a ich sytuacja materialna jest trudna. Sytuacja ta była już analizowana w innych sprawach toczących się przed sądem.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L K o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 10 czerwca 2013 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata Skarżący L K, w odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I z dnia 18 lipca 2013 r., o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł, złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Zarządzeniem z dnia 7 sierpnia 2013 r. Przewodniczący Wydziału I wyżej wskazany wpis sądowy, wskutek przeprowadzonego dochodzenia w celu sprawdzenia przedmiotu zaskarżenia, ustalił w niższej wysokości, tj. w kwocie [...] zł. Z wniosku, a także z oświadczeń i dokumentów znajdujących się w aktach dwóch innych spraw, zawisłych przed tutejszym Sądem (sygn. akt I SA/Sz 353/13, I SA/Sz 354/13) wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z [...] K K; oboje są osobami bezrobotnymi. Skarżący otrzymuje zasiłek okresowy z tytułu bezrobocia wynoszący od 1 stycznia 2013 r. kwotę [...] zł, a obecnie ubiega się o wznowienie renty z tytułu niezdolności do pracy. K K otrzymuje zasiłek stały z tytułu niepełnosprawności i braku uprawnień do świadczeń emerytalno-rentowych w wysokości [...] zł. Z powodu niepełnosprawności wymaga opieki drugiej osoby. Miesięczne wydatki małżonków to opłaty za energię elektryczną, gaz, dostawę wody, składki na ubezpieczenie na życie, wywóz nieczystości, opłaty za telefon. Ponadto, ze względu na zły stan zdrowia ponoszone są znaczne wydatki na leczenie, w tym na: dojazdy do lekarza, wizyty lekarskie, zakup leków. Małżonkowie korzystają z pomocy sąsiadów oraz wsparcia finansowego rodziny. Ponadto są zadłużeni, a zadłużenie to według oświadczenia skarżącego stale wzrasta o kwotę ok. [...]zł na miesiąc. W oświadczeniu majątkowym skarżący podał, że posiada mieszkanie o pow. 44 m kw. oraz część budynku gospodarczego o pow. 32 m kw. Innego majątku w postaci wartościowych przedmiotów, oszczędności skarżący nie wykazał. Skarżący, jak i jego żona nie posiadają rachunków bankowych. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Stosownie do postanowień art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej zwana "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. Ustawy). W myśl art. 245 § 1 P.p.s.a prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia, obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza rozpoznającego wniosek należy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Rozpoznając wniosek skarżącego należało mieć na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, oraz które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Okoliczności podane we wniosku uzasadniają stwierdzenie, że skarżący należy do takich osób, w związku z tym nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym opłacić profesjonalnego pełnomocnika. Należy wskazać, że sytuacja materialna i rodzinna skarżącego jest znana z urzędu, bowiem podlegała ona analizie i ocenie w postępowaniach o przyznanie prawa pomocy prowadzonych ww. sprawach o sygn. akt I SA/Sz 353/13, I SA/Sz 354/13. Prawo pomocy w tych sprawach zostało przyznane skarżącemu i jego żonie w pełnym zakresie (postanowienia z dnia 27 maja 2013 r.). Jak zostało wykazane, skarżący i jego żona są osobami bezrobotnymi, znajdują się w trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej. Ze względu na niskie dochody, uzyskiwane wyłącznie z zasiłków z pomocy społecznej ([...] zł), brak oszczędności i zadłużenie, poniesienie przez skarżącego jakichkolwiek kosztów postępowania oraz opłacenie profesjonalnego pełnomocnika nie jest możliwe. Wobec powyższego, uznając, że skarżący wykazał istnienie przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło