I SA/Sz 734/17
WyrokWSA w Szczecinie2017-11-16
Skład orzekający: Elżbieta Woźniak, Anna Sokołowska, Joanna Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek, uznając, że nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności ani uzasadnionego przypadku, mimo że strona nie prowadzi działalności gospodarczej i pobiera rentę?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek. Stwierdzono, że nie zachodzi całkowita nieściągalność, ponieważ strona posiada dochody z renty i jest właścicielką nieruchomości obciążonych hipoteką przymusową. Ponadto, strona nie wykazała, aby opłacenie należności pociągnęłoby zbyt ciężkie skutki dla niej i jej rodziny, a także nie złożyła oświadczenia o stanie majątkowym i rodzinnym, co uniemożliwiło organowi pełną ocenę sytuacji.Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o umorzenie należności z tytułu składek ZUS, uzasadniając go trudną sytuacją majątkową i zdrowotną. Organ odmówił umorzenia, wskazując na istnienie nieopłaconych należności, dochody z renty oraz posiadanie nieruchomości obciążonych hipoteką. Strona wniosła skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji i umorzenia postępowania z uwagi na przedawnienie. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Sędziowie Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.), Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Furtak-Biernat, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 listopada 2017 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę.
W dniu 29 maja 2017 r. do Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS Oddział w S. (dalej: "Organ", "Zakład") wpłynął wniosek A. J. (dalej: "Strona", "Skarżąca") o umorzenie należności z tytułu składek za [...] r. wskazanych w zawiadomieniu znak: [...] Wniosek uzasadniony został sytuacją majątkową i zdrowotną Strony. Strona podniosła, że z uwagi na chorobę od 2009 r. nie prowadziła działalności gospodarczej, przebywając pierwotnie na zasiłku chorobowym a następnie na rencie z tytułu niezdolności do pracy.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...], Organ odmówił Stronie umorzenia należności w łącznej kwocie [...]zł z tytułu:
1) składek na ubezpieczenia społeczne za okres [...] r.
- z tytułu składek w kwocie [...] zł,
- z tytułu odsetek wyliczonych na dzień 29.05.2017 r. w kwocie [...] zł;
2) składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres [...] r.
- z tytułu składek w kwocie [...] zł,
- z tytułu odsetek wyliczonych na dzień 29.05.2017 r. w kwocie [...] zł;
3) składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres [...] r.
- z tytułu składek w kwocie [...] zł,
- z tytułu odsetek wyliczonych na dzień 29.05.2016 r. w kwocie [...] zł;
4) odsetek na ubezpieczenia społeczne finansowane przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek liczonych na dzień 29.05.2017 r. [...] zł;
5) odsetek na ubezpieczenie zdrowotne finansowane przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek liczonych na dzień 29.05.2017 r. [...] zł.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, Organ wskazał na ustalenia poczynione w toku postępowania wyjaśniającego, z których wynika, że Strona do dnia
1 czerwca 2012 r. prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży detalicznej, w której powstał ustawowy obowiązek opłacenia składek na ubezpieczenia społeczne.
Na koncie Strony, w dacie złożenia wniosku o umorzenie, figurowały zaewidencjonowane i wymagalne w dacie podejmowanego rozstrzygnięcia nieopłacone należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od [...] r. do [...] r. w łącznej kwocie [...]zł. Zaległość z tytułu odsetek na dzień 29 maja 2017 r. wyniosła [...] zł, a z tytułu kosztów upomnienia - [...] zł.
Ponadto, na koncie Strony figurują zaległości z tytułu nieopłaconych składek w części finansowanej przez ubezpieczonych niebędących ich płatnikami na ubezpieczenia społeczne oraz na ubezpieczenie zdrowotne za okres od [...] r. do [...] r. w łącznej kwocie [...]zł. Zaległość z tytułu odsetek na dzień 29 maja 2017 r. wyniosła [...] zł.
Organ wyjaśnił, że na podstawie art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 963 ze zm.; dalej: "u.s.u.s."), nieopłacone należności z tytułu składek, których obowiązek opłacenia powstał do dnia 31 grudnia 2011 r. objęte były dziesięcioletnim okresem przedawnienia, natomiast od 1 stycznia 2013 r. do składek stosuje się okres pięcioletni z wyłączeniem okresów zawieszających bądź przerywających wskazany bieg. Wobec należności składkowych nieprzedawnionych do 1 stycznia 2012 r. (według zasad z zastosowaniem dziesięcioletniego okresu przedawnienia) ma zastosowanie pięcioletni termin przedawnienia, który liczy się od dnia 1 stycznia 2012 r. Na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. 2011 r. nr 232, poz. 1378), jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu.
Nieopłacone należności z tytułu składek zawierające się w okresie od [...] r. do [...] r. na podstawie wystawionych w dniu 26 kwietnia 2011 r., 17 października 2011 r., 22 lutego 2012 r. i 14 czerwca 2012 r. zostały objęte postępowaniem egzekucyjnym, zawieszając na podstawie art. 24 ust. 5b u.s.u.s. ich bieg przedawnienia. Postępowanie egzekucyjne w powyższym zakresie jest w toku. W ramach prowadzonej egzekucji nastąpił zbieg egzekucji administracyjnego organu Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z organami sądowymi Komornikiem Sądowym.
Na podstawie zawiadomienia Zakładu z dnia 22 maja 2017 r. znak: [...] wszczęto postępowanie w sprawie określenia wysokości nieopłaconych przez płatnika składek należności za [...] r., zawieszając na podstawie art. 24 ust. 5f u.s.u. bieg przedawnienia w ww. zakresie. Prowadzone postępowanie w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek jest w toku.
Organ wskazał, że przedmiotem postępowania w sprawie umorzenia wywołanym wnioskiem z dnia 26 maja 2017 r., jest należność finansowana przez płatnika składek za [...] r. wraz z odsetkami w łącznej kwocie [...]zł. Natomiast wniosek Strony w części dotyczącej umorzenia należności w części finansowanej przez ubezpieczonych niebędących płatnikami rozpatrywano odrębnie.
Na podstawie danych pobranych z Kompleksowego Systemu Informatycznego Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS ustalono, że Strona pobiera świadczenie rentowe w wysokości [...] zł brutto, a z otrzymywanego świadczenia dokonywane są potrącenia w ramach prowadzonej egzekucji w kwocie [...]zł, do wypłaty pozostaje kwota [...]zł.
Ponadto stwierdzono, że Strona jest właścicielką nieruchomości położonych w T., opisanych w księgach wieczystych nr [...] oraz [...] W księgach wieczystych prowadzonych dla ww. nieruchomości dokonano wpisu hipoteki przymusowej zabezpieczającej nieopłacone należności z tytułu składek.
Następnie, Organ przywołał treść art. 28 ust. 1-3a u.s.u.s. oraz § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. nr 141, poz. 1365), wskazując na uznaniowy charakter decyzji w zakresie umarzania należności.
Mając powyższe na uwadze, Organ uznał, że w stosunku do Strony nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności, o których mowa w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Jak bowiem ustalono, Strona posiada stałe dochody w postaci świadczenia rentowego w kwocie [...]zł brutto (objęte postępowaniem egzekucyjnym – kwota zajęcia [...] zł) oraz jest właścicielką nieruchomości położonych w T., a w księgach wieczystych prowadzonych dla tych nieruchomości dokonano wpisu hipoteki przymusowej zabezpieczającej nieopłacone należności z tytułu składek.
Zakład stwierdził również, że w przypadku Strony brak jest uzasadnionego przypadku, o którym mowa w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz ww. rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, który stanowiłby podstawę umorzenia należności z tytułu składek, a Strona nie wykazała, iż opłacenie należności pociągnęłoby zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanej oraz członków jej rodziny. Organ wskazał, że Strona posiada stałe źródło dochodów z tytułu świadczenia rentowego a kwota [...]zł, uzyskiwana po potrąceniu egzekucyjnym, stanowi zabezpieczenie niezbędnych potrzeb życiowych Strony w granicach minimum socjalnego. Zakład zważył przy tym, że Strona nie jest w stanie bezpośrednio opłacić zobowiązań w tym należności z tytułu składek. Jednocześnie uznał, że podniesione we wniosku o umorzenie a niewykazane okoliczności braku wykonywania działalności w przedstawionym przez Stronę okresie nie stanowią samoistnie podstawy zawnioskowanego zwolnienia w tym postępowaniu.
Pismem z dnia 9 sierpnia 2017 r., przekazanym w dniu 22 sierpnia 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, Strona wniosła skargę na decyzję Organu, domagając się: uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, przekazania Zakładowi sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia (cyt.) "umorzenia postępowania wynikającego z przedawnienia roszczenia o zapłatę".
W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że Organ niezgodnie z prawem odmówił jej umorzenia należności z tytułu składek za okres [...] r. Skarżąca bowiem od września 2009 r. do sierpnia 2017 r. przebywała i przebywa "na świadczeniu ZUS w S." (pierwotnie otrzymywała zasiłek chorobowy, potem – świadczenie rentowe z tytułu niezdolności do pracy, następnie – rentę rodzinną).
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko o braku podstaw do przyznania Skarżącej wnioskowanej ulgi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Stosownie do brzmienia art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest przez sądy administracyjne na podstawie kryterium zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów (w tym wypadku decyzji administracyjnej) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. W związku z tym, w celu wyeliminowania z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ustalenie, że akt taki dotknięty jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Ponadto wskazać należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a).
Przy tak zarysowanym przedmiocie sporu na wstępie wskazać należy, że zasady podlegania ubezpieczeniu społecznemu określają przepisy u.s.u.s., które w sposób ścisły regulują sytuacje dające możliwość ubiegania się o umorzenie należności z tytułu ubezpieczenia społecznego. Zgodnie z art. 28 u.s.u.s.: należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4 (ust. 1). Należności z tytułu składek, co do zasady, mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności (ust. 2), z zastrzeżeniem ust. 3a. Stosownie zaś do ust. 3, całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy:
1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;
2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 233, 978, 1166, 1259 i 1844 oraz z 2016 r. poz. 615);
3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;
4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;
4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;
4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;
5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;
6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
Stosownie natomiast do art. 28 ust. 3a u.s.u.s., należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Zasady umarzania tych należności zostały określone w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. nr 141, poz. 1365). Zgodnie z § 3 ust. 1 tego rozporządzenia, Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku gdy:
1) gdy opłacenie tych należności pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;
2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;
3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
Zarazem należy wskazać, że w art. 24 ust. 2 u.s.u.s. wskazano, że pojęciem "należności z tytułu składek" objęte są składki oraz odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowa opłata. Nadto, art. 32 u.s.u.s. stanowi, że do składek m.in. na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie stosowania umorzeń nakazuje stosowanie odpowiednie przepisów dotyczących składek na ubezpieczenia społeczne.
Z treści przytoczonych przepisów wynika, że istotą decyzji dotyczącej umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne jest jej uznaniowy charakter. Uznanie administracyjne nie oznacza jednak dowolności organu administracji publicznej co do rozstrzygnięcia, o czym świadczą określone w tych przepisach przesłanki podejmowania decyzji w tej materii. Katalog tych przesłanek pozwalających na umorzenie składek został określony jasno i precyzyjnie i w ten sposób zakreśla granice swobodnego uznania organu.
Organ przy wydawaniu decyzji o umorzeniu należności składkowych jest zobowiązany do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione przesłanki określone w przytoczonych przepisach prawnych. W ten sposób przeprowadzona analiza stanu faktycznego stanowi podstawę do wydania decyzji o charakterze uznaniowym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 2008 r., sygn. akt II GSK 321/07). W świetle dotychczasowego orzecznictwa sądowego takie decyzje podlegają ograniczonej kontroli sądów administracyjnych. Kontroli nie podlega uznanie administracyjne samo w sobie, lecz kwestia, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, a w szczególności, czy wydano ją w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, czy też zawiera elementy dowolności.
Decyzja uznaniowa może być przez sąd uchylona w wypadkach stwierdzenia, że została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego, a także gdyby dokonał wykładni występujących w przepisach określających przesłanki umorzenia należności składkowych pojęć niezgodnie z ogólnymi zasadami prawa.
Podkreślić więc trzeba, że rozstrzyganie w ramach uznania wymaga od organu nie tylko poczynienia ustaleń dokonanych w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 k.p.a.), ale także załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.).
W orzecznictwie i piśmiennictwie akcentuje się, że podejmując decyzję uznaniową organ administracji, stosownie do art. 7 k.p.a., ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków prawnych (por. Janusz Borkowski [w:] Barbara Adamiak, Janusz Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 11. wydanie, Wydawnictwo C.H.Beck Warszawa 2011, str. 396-397). I tak, w wyroku z dnia 18 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 60/10, Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że nawet jeżeli występuje któraś z przesłanek, o których mowa w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., Zakład nie ma obowiązku umorzenia należności, jest to wyłącznie prawem wierzyciela, który podejmuje decyzję w oparciu o reguły wynikające z art. 7 k.p.a. Wynika to z faktu, że Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS jest wierzycielem dysponującym środkami publicznymi, zatem interes społeczny jest czynnikiem, który musi być brany pod uwagę, a nie tylko interes indywidualny. Z kolei, w wyroku z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 181/10, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "w sprawach o umorzenie należności z tytułu zaległych składek ubezpieczeniowych na podstawie art. 28 ust. 1 u.s.u.s. interes publiczny musi być szczególnie mocno akcentowany, bowiem akceptowanie stanu, w którym dopuszcza się niewywiązywanie się z obowiązku opłacania składek godzi w prawa innych opłacających składki osób i narusza zasadę równego traktowania ubezpieczonych. Rozważenie zatem obu interesów tj. słusznego interesu strony postępowania i interesu publicznego, znaleźć powinno wyraz w uzasadnieniu decyzji, tak aby umożliwić kontrolę instancyjną,
a następnie ewentualną kontrolę sądową rozstrzygnięcia opartego na uznaniu administracyjnym".
Wskazuje się także, że w przypadku przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą zobowiązanych do opłacania składek na swoje ubezpieczenie, przy umarzaniu tych składek - niezależnie od wystąpienia przesłanki całkowitej nieściągalności - zawsze należy oceniać, czy w konsekwencji egzekwowania zadłużenia pojawi się niebezpieczeństwo powstania zbyt ciężkich skutków dla zobowiązanego i jego rodziny przy uwzględnieniu jego stanu majątkowego i sytuacji rodzinnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 22/13).
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Organu w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami k.p.a., jak i z normami prawa materialnego zawartymi w u.s.u.s., oraz w oparciu o akta sprawy, Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.
W rozpatrywanej sprawie Organ uznał, że w aktualnym stanie sprawy wobec Skarżącej nie zachodzi przypadek całkowitej nieściągalności, wymieniony w art. 28. Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania stanowiska Organu, albowiem ustalenia w tym zakresie zostały oparte na niepodważonych skutecznie dokumentach oraz na oświadczeniach samej Skarżącej. Skarżąca zaprzestała prowadzenia działalności i nie pracuje, pobierając przyznane świadczenie rentowe w kwocie [...]zł brutto, objęte postępowaniem egzekucyjnym w zakresie i granicach prawa. W ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego dokonano zajęcia przyznanego świadczenia w kwocie [...]zł. Zobowiązana jest właścicielką nieruchomości położonych w T., opisanych w księgach wieczystych nr [...] oraz [...] W księgach wieczystych prowadzonych dla nieruchomości dokonano wpisu hipoteki przymusowej zabezpieczającej nieopłacone należności z tytułu składek. W ocenie Sądu, wyrażone w powyższym zakresie stanowisko Organu nie budzi zastrzeżeń i mieści się w ramach uznania administracyjnego
Jak wynika z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej A. J. prowadziła działalność gospodarczą od dnia 23 września 1997r, W dniu 9 września 2014r. została z urzędu wykreślona z ewidencji z uwagi nie złożenie wniosku o podjęcie zawieszonej działalności po upływie 2 lat od dokonania tego zwieszenia. Również z tej ewidencji wynika, że A. J. zawiesiła prowadzenie działalności gospodarczej z dniem 1 czerwca 2012r, W konsekwencji za miesiąc maj 2012r. była zobowiązana do opłacania składek na rzecz ZUS.
W niniejszej sprawie Skarżąca nie złożyła oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej, pomimo, że druk tego oświadczenia został jej doręczony wraz z pismem ZUS z dnia 14 czerwca 2017r., informującym jednocześnie o podstawach prawnych postępowania i rozstrzygnięcia, przedmiocie postępowania wyjaśniającego, dokumentach, które mogą być złożone w celu udowodnienia swojej sytuacji, skutkach postępowania, uprawnieniu strony do czynnego udziału w sprawie oraz wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego, możliwości udzielenia pełnomocnictwa, a także obowiązku powiadomienia organu o zmianie adresu i skutkach zaniechania tego obowiązku. Skoro Skarżąca nie wykazała swojej sytuacji to teraz nie można zarzucać organowi ze nie zebrał całego materiału dowodowego.
Organ w należyty sposób zebrał materiał dowodowy oraz dokonał jego analizy i oceny. W celu wyegzekwowania nieopłaconych należności z tytułu składek za okres od września 2009r. do kwietnia 2012r. prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, w zbiegu z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w G. oraz komornikami sądowymi. Skarżąca nie wykazała żadnej inicjatywy ani aktywności w celu wykazania Organowi, że zachodzą w jej sytuacji podstawy do umorzenia należności, określone w rozporządzeniu wykonawczym.
W ocenie Sądu organ prawidłowo ustalił, że w niniejszej sprawie nie zachodzi ani całkowita nieściągalność ani uzasadniony przypadek. Wydana w konsekwencji decyzja o odmowie umorzenia należnych składek została wydana zgodnie z przepisami dotyczącymi postępowania administracyjnego. W tej sytuacji organ nawet nie miał możliwości skorzystania z instytucji uznania administracyjnego. Przeciwnie - przy ustaleniu braku podstaw do umorzenia należności Organ nie mógł skorzystać z tego narzędzia.
Zdaniem Sądu, podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie, Organ uwzględnił wszelkie dowody zebrane w sprawie i wynikające z nich okoliczności. Wnioski te
zostały należycie uargumentowane i znajdują właściwe odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji, a dokonana przez Organ ocena mieści się w ramach uznania administracyjnego, które w sprawie nie nosiło cech oceny dowolnej (art. 80 k.p.a.). Zarówno wnioski te, jak i wyrażona ocena nie budzą też zastrzeżeń Sądu z punktu widzenia zasad logiki i doświadczenia życiowego. Natomiast fakt, że – wbrew oczekiwaniom Skarżącego – wnioski te przemawiają za odmową umorzenia należności, nie może stanowić per se przesłanki determinującej konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Mając na uwadze powyższe, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi jako niezasadnej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło