I SA/Sz 735/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Zaremba (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Protokolant Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2008 r. sprawy ze skargi J. B. I W. O. - S.C. T.-S. I. z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania oddala skargę Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej w S. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Dyrektora Urzędu Celnego w S. nr [...] z dnia [...]. W uzasadnieniu decyzji podano, że w dniu 10 marca 1999 r. na przejściu granicznym w K. został przedstawiony i zgłoszony do procedury tranzytu towar – koszule męskie - znajdujący się po osłoną karnetu TIR nr [...] poz. [...]. Ww. towar powinien zostać przestawiony w Urzędzie Celnym w W. w terminie do dnia 17 marca 1999 r. W związku z nieprzedstawieniem ww. towaru w urzędzie celnym przeznaczenia, Dyrektor Urzędu Celnego w S. postanowieniem z dnia [...] nr [...] skierowanym do spółki cywilnej "T.-S. I. J.B., W.O." wszczął z urzędu postępowanie w sprawie uregulowania statusu celnego ww. towaru. Decyzją z dnia [...] nr [...], skierowaną do s.c. "T.-S. I." Dyrektor Urzędu Celnego w S. umorzył wszczęte postępowanie z uwagi na fakt, iż Dyrektor Urzędu Celnego w W. wydał uprzednio w przedmiotowej sprawie decyzję nr [...] z dnia [...], którą określił kwotę cła i podatku VAT. Następnie decyzją nr [...] z dnia [...] Prezes Głównego Urzędu Ceł uchylił w całości decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w W. nr [...] z dnia [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji z uwagi na niezachowanie właściwości miejscowej do wszczęcia i prowadzenia postępowania. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego w S. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] nr [...]. Decyzją nr [...] z dnia [...] skierowaną do s.c. "T.-S. I. J.B., W.O." Dyrektor Urzędu Celnego w S. uchylił w całości decyzję z dnia z dnia [...] nr [...] i określił kwotę długu celnego i odsetek w związku z usunięciem spod dozoru celnego ww. towaru objętego procedurą tranzytu. Pismem z dnia 8 sierpnia 2006 r. reprezentujący J.B. oraz W.O. pełnomocnik doradca podatkowy wniósł o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Dyrektora Urzędu Celnego w S. nr [...] z dnia [...], domagając się uchylenia ww. decyzji i umorzenie postępowania. W piśmie podkreślono, że istnieją okoliczności wskazujące, że organ celny w postępowaniu zasadniczym nie określił wszystkich stron postępowania. Dyrektor Izby Celnej w S. odmówił wskazaną na wstępie decyzją wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora Urzędu Celnego w S. nr [...] z dnia [...] z powodu upływu terminu na wystąpienie z wnioskiem w sprawie wznowienia postępowania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że z dniem wejścia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej tj. 1 maja 2004 r. ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny przestała obowiązywać. Jednak zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne, przepisy dotychczasowe, tzn. przepisy sprzed 1 maja 2004 r. należy stosować w sprawach dotyczących długu celnego, którym powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polskę członkostwa w Unii Europejskiej. Taka sytuacja, ma miejsce w niniejszej sprawie. Zgodnie z przepisem art. 2652 pkt 2 Kodeksu celnego, jeżeli upłynęły 3 lata od dnia powstania długu celnego, organ celny nie wznawia postępowania. W sprawie rozpatrzonej decyzją Dyrektora Urzędu Celnego w S. z dnia [...] nr [...] dług celny powstał w dniu 16 marca 1999 r. w związku z usunięciem spod dozoru celnego towaru objętego procedurą tranzytu pod osłoną karnetu TIR nr [...]. Natomiast wniosek o wznowienie postępowania został sporządzony w dniu 8 sierpnia 2006 r. i złożony w Izbie Celnej w S. w dniu 9 sierpnia 2006 r. Przepis art. 2652 Kodeksu celnego został wprowadzony do Kodeksu celnego ustawą z dnia 10 kwietnia 1999 r. o zmianie ustawy Kodeks celny (Dz. U. z 1999 r. Nr 40, poz. 402) i obowiązuje od dnia 21 maja 1999 r. Mimo, iż w przedmiotowej sprawie dług celny powstał przed tą datą stosuje się ten przepis z zastrzeżeniem, że termin 3-letni należy liczyć od dnia wejścia w życie tego artykułu (tak wyrok NSA z dnia 25 maja 2004 r., sygn. akt GSK 67/04). Uwzględniając zatem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Dyrektor Izby Celnej w S. stwierdził, iż żądanie strony nastąpiło po terminie określonym przepisem art. 2652 Kodeksu celnego, który to termin upłynął w dniu 21 maja 2002 r. Jednocześnie organ wyjaśnił, iż wraz z wprowadzeniem przepisu w takim brzmieniu ustawodawca nie przewidział regulacji, która by bieg terminu na wniesienie wniosku o wznowienie postępowania zawieszała lub przerywała. Stosownie do art. 11 Kodeksu celnego terminy określone w przepisach prawa celnego nie polegają przedłużeniu, odroczeniu lub przywróceniu poza wypadkami ustalonymi w przepisach tego prawa. Termin określony w art. 2652 Kodeksu celnego nie podlega zatem przedłużeniu, odroczeniu lub przywróceniu uwagi na brak takiej regulacji w ustawie. Wniesienie zatem wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Dyrektora Urzędu Celnego w S. nr [...] z dnia [...] po terminie określonym przepisem art. 2652 pkt 2 Kodeksu celnego powoduje, że nie może być prowadzone postępowanie w sprawie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej w/w decyzją, a więc wniosek nie jest rozpatrywany merytorycznie. Przedawnienie na złożenie takiego wniosku jest więc przeszkodą formalną. Nawet gdyby organ celny podzielał argumenty strony, to przepisy prawa uniemożliwiają mu merytoryczne ustosunkowanie się do wniosku. Od powyższej decyzji pełnomocnik "T.-S. I." S.C. J. B., W. O. wniósł odwołanie, zarzucając błędne zastosowanie przepisu art. 2652 Kodeksu celnego z uwagi na treść art. 262 Kodeksu celnego, stanowiącego, iż do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio art. 12 oraz przepisy działu IV ustawy Ordynacja podatkowa, w tym określone w art. 241 i 245 Ordynacji podatkowej. Wobec tego podatnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i wznowienie postępowania zgodnie z wnioskiem. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Celnej w S. decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Odnosząc się do zarzutów strony organ odwoławczy wyjaśnił, iż zgodnie z art. 1 ustawy Kodeks celny, ustawa ta reguluje zasady i tryb przywozu towarów na polski obszar celny, związane z tym prawa i obowiązki osób oraz uprawnienia i obowiązki organów celnych. W zakresie nieuregulowanym przepisami Kodeksu celnego do postępowania celnego należy stosować odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV ustawy Ordynacja podatkowa, co wynika z art. 262 Kodeksu celnego. Jednakże regulacje Kodeksu celnego, dotycząc określonych w nim kwestii mają pierwszeństwo zastosowania przed odpowiednimi regulacjami Ordynacji podatkowej. Dopiero w przypadku stwierdzenia braku regulacji procesowej w Kodeksie celnym, należy stosować przepisy Działu IV Ordynacji podatkowej. Termin na wystąpienie Strony z wnioskiem o zastosowanie trybu wznowienia postępowania w sprawie celnej został określony w art. 2652 pkt 2 Kodeksu celnego. Wobec tego nie mają zastosowania przepisy Ordynacji podatkowej określające inny termin. Termin ten zaczyna biec od dnia powstania długu celnego. Stosownie do art. 11 Kodeksu celnego terminy określone w przepisach prawa celnego nie podlegają przedłużeniu, odroczeniu lub przywróceniu poza wypadkami ustalonymi w przepisach tego prawa. W przypadku omawianego terminu ustawodawca nie przewidział takich możliwości. Ustawą z dnia 10 kwietnia 1999 r. o zmianie ustawy Kodeks celny (Dz. U. nr 40, poz. 402) wprowadzony został w życie z dniem 21 maja 1999 r., przepis art. 2652 , który stanowi, że jeżeli upłynęły 3 lata od powstania długu celnego organ celny nie wznawia postępowania. Wniosek pełnomocnika strony z dnia 8 sierpnia 2006 r. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją znak [...] z dnia [...] złożony został pod rządami przytoczonego wyżej art. 2652 Kodeksu celnego. Zastosowanie w omawianej sprawie art. 265 Kodeksu celnego stosownie do treści art. 289 ustawy, upoważnia do wznowienia postępowania w terminie trzech lat od dnia powstania długu celnego (w niniejszej sprawie jest to dzień 16 marca 1999 r.). Zgodnie jednak z zasadą lex retro non agit, ustawa nie może działać wstecz, zatem przewidziany w art. 2652 trzyletni termin, należy liczyć od dnia 21 maja 1999 r., tj. od dnia wejścia w życie omawianego przepisu. W tym stanie rzeczy wznowienie postępowania możliwe było do dnia 21 maja 2002 r. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach sygn. akt V SA 3151/00 z dnia 23 stycznia 2002 r., sygn. akt V SA 3317/01 z dnia 4 listopada 2002 r., GSK 67/04 z dnia 25 maja 2004 r. W świetle wyżej poczynionych wyjaśnień dotyczących prawidłowego zastosowania przepisu art. 2652 Kodeksu celnego popartych orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzut naruszenia przez organ I instancji przepisów art. 120 i 121 Ordynacji podatkowej, organ odwoławczy uznał za chybiony. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca spółka – "T.-S. I." J.B., W.O. s.c. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o uchylenie decyzji organów celnych obu instancji oraz zasądzanie na jej rzecz kosztów postępowania. W skardze zarzucono naruszenie art. 262 i 2652 Kodeksu celnego oraz art. 120 i 121 Ordynacji podatkowej, podnosząc argumenty powoływane w odwołaniu W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w S. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1260 ze zm.) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zgodność wydanych aktów (w tym wypadku decyzji administracyjnej) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia tego kryterium trzeba stwierdzić, że nie narusza ona prawa. Stosownie do art. 2652 Kodeksu celnego jeżeli upłynęły 3 lata od dnia powstania długu celnego, organ celny: 1) nie wszczyna bądź odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, 2) nie wznawia postępowania. Słuszność mają zatem organy celne, podnosząc, iż w przedmiotowej sprawie wniosek o wznowienie postępowania został złożony po upływie przewidzianego prawem trzyletniego terminu. Jak to już wyczerpująco wyjaśniono w uzasadnieniach decyzji ustawą z dnia 10 kwietnia 1999 r. o zmianie ustawy Kodeks celny (Dz. U. Nr 40, poz. 402) wprowadzony został w życie z dniem 21 maja 1999 r. przepis art. 2652 Kodeksu celnego, który wprowadził termin trzyletni, po upływie którego nie wznawia się postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie m.in. w wyrokach sygn. akt I GSK 451/05 z dnia 28 czerwca 2005r. i I GSK 67/04 z dnia 25 maja 2004 r. stwierdził, że przepis art. 2652 Kodeksu celnego określa negatywną przesłankę ograniczającą termin do wznowienia postępowania. Termin ten jest wyznaczony precyzyjnie przez początek biegu terminu do dnia powstania długu celnego. Dzień powstania długu celnego w rozpoznawanej sprawie określa przepis art. 211 § 2 ustawy Kodeks celny, który stanowi, że dług celny powstaje z chwilą usunięcia towaru spod dozoru celnego. Niespornym jest, że w przedmiotowej sprawie dług celny powstał w dniu 16 marca 1999r. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały z dnia 4 czerwca 2002 r., sygn. TPS 7/2002 wyraził pogląd, że w stosunku do postępowań zakończonych ostateczną decyzją termin 3-letni należy liczyć od dnia wejścia w życie art. 2652 Kodeksu celnego, gdyż przepis ten zawiera samodzielne uregulowanie niezależnie od treści przepisów Ordynacji podatkowej. Z uwagi na to, iż w przedmiotowej sprawie dług celny powstał przed dniem wejścia w życie tego przepisu, termin ten powinien być liczony od dnia jego wejścia w życie tj. od dnia 21 maja 1999 r. Oznacza to, iż wniosek o wznowienie postępowania powinien był zostać złożony najpóźniej do dnia 21 maja 2002 r. Skoro wniosek taki złożono w dniu 8 sierpnia 2006 r. to zasadnie odmówiono wszczęcia postępowania. Dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji.