I SA/Sz 741/12
PostanowienieWSA w Szczecinie2013-02-04
Skład orzekający: Aleksandra Jawoszek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, pomimo wycofania wniosku o przyznanie prawa pomocy po wezwaniu do uzupełnienia dokumentacji?Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał spełnienia ustawowych przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu, ponieważ nie przedstawił wyczerpujących danych dotyczących swojej sytuacji majątkowej, dochodów i wydatków, a następnie wycofał wniosek po wezwaniu do uzupełnienia dokumentacji. Ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa na osobie ubiegającej się o prawo pomocy.Stan faktyczny
Skarżący R. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się ustanowienia adwokata z urzędu w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu składek ZUS. Skarżący przebywa za granicą, ponosi koszty utrzymania mieszkania i córki. Po wezwaniu do przedłożenia dodatkowych dokumentów potwierdzających jego sytuację finansową i rodzinną, skarżący wycofał wniosek, powołując się na stan zdrowia. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając wniosek za zbyt ogólnikowy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z jego skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu.
Skarżący R. K., reprezentowany przez matkę T. K., w związku ze skargą na wyżej powołaną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zwrócił się z wnioskiem o ustanowienie adwokata z urzędu.
Ze złożonych oświadczeń wynikało, że skarżący przebywa za granicą, wynajmuje tam mieszkanie i ponosi związane z tym opłaty. Ponadto ponosi wydatki związane z zakupem niezbędnych artykułów oraz podstawowego sprzętu AGD, opłaty za energię, wodę, a także wydatki na utrzymanie i leczenie [...] córki. Wnioskodawca wykazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką,
a w oświadczeniu majątkowym podał, że posiada jedynie udział odziedziczony
w spadku z bratem po ojcu w [...] mieszkania o pow. [...] m kw. Współwłaścicielem mieszkania jest także T. K. matka skarżącego. Innego majątku skarżący nie wykazał.
Ponadto z akt sprawy wynika, że matka skarżącego, jest osobą schorowaną, ma orzeczoną [...] grupę inwalidzką, wymaga stałej opieki drugiej osoby, otrzymuje emeryturę w wysokości [...] zł brutto, skarżący pomaga w opłaceniu jej opieki.
Pismem z dnia [...] r. skarżący został wezwany do przedłożenia dodatkowych dokumentów w terminie czternastodniowym pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie informacji znajdujących się w aktach sprawy, w tym o:
- wyciągi z posiadanych rachunków bakowych, w tym lokat kart kredytowych z ich stanem z okresu od [...] r. do [...] r.,
- dokumenty potwierdzające wysokość ponoszonych miesięcznie przez skarżącego wydatków na konieczne utrzymanie rodziny z ostatnich dwóch miesięcy,
- dodatkowe oświadczenie skarżącego o jego stanie rodzinnym czy pozostaje
w związku małżeńskim, czy mieszka z żoną lub inną osobą (matką dziecka), czy partycypują one w kosztach utrzymania mieszkania, w jakiej wysokości oraz o ich stanie majątkowym,
- dokumenty potwierdzające wszystkie źródła utrzymania skarżącego, jego rodziny oraz osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe, a także o wysokości otrzymywanych dochodów z tych źródeł z ostatnich trzech miesięcy (z zatrudnienia,
z działalności gospodarczej, pomocy społecznej, socjalnej), w przypadku dokumentów wystawionych przez władze zagraniczne - z tłumaczeniem na język polski,
- odpis rocznego zeznania podatkowego za [...] r. lub zaświadczenie z urzędu skarbowego potwierdzającego, że nie składał zeznania za [...] r.
W odpowiedzi wnioskodawca, pismem z dnia [...]r. wycofał wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie odnosząc się do żadnego z punktów wezwania do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy. Tym samym nie podał istotnych danych oraz nie uzupełnił oświadczenia, co do stanu majątkowego, rodzinnego, dochodów i wydatków.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej: zwana "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata albo radcy prawnego następuje, gdy wykaże, że nie jest
w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a.). Ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa, zatem na osobie ubiegającej się o prawo pomocy. Owe wykazanie polegać, więc będzie w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że wnioskodawca nie dysponuje środkami, które mógłby przeznaczyć na uiszczenie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru.
W świetle powyższego, przyjąć należy, że oświadczenie majątkowe skarżącego zawarte w treści formularza o prawo pomocy nie sprostało obowiązkowi wskazanemu w treści przepisu art. 252 §1 P.p.s.a., zgodnie z którym wniosek
o prawo pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach wnioskodawców. Wniosek skarżącego o prawo pomocy nie zawierał, bowiem pełnej informacji dotyczącej możliwości płatniczych skarżącego, a wiec co do wysokości dochodów, ponoszonych wydatków, a także
o jego sytuacji rodzinnej.
Na wezwanie referendarza sądowego w trybie art. 255 P.p.s.a. o nadesłanie dodatkowych dokumentów i złożenia oświadczeń skarżący podał, iż obecny stan zdrowia nie pozwala mu na skompletowanie wymaganych dokumentów w związku
z czym wycofuje wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Wskutek tego oświadczenia referendarz sądowy rozpatrzył wniosek
o przyznanie prawa pomocy w oparciu o dane zawarte w formularzu PPF i uznał, że skarżący nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy
w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata. Zdaniem referendarza sądowego wniosek skarżącego jest zbyt ogólnikowy. Skarżący nie podał wysokości dochodów oraz ponoszonych wydatków, nie jest jasna jego sytuacja rodzinna. Należy wskazać, że dla oceny zdolności do poniesienia kosztów sądowych oraz wydatku na wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika konieczne jest zestawienie danych dotyczących dochodów uzyskiwanymi przez wszystkich członków rodziny z ich koniecznymi wydatkami na utrzymanie. Tym samym
w sprawie nie zostały spełnione ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Jednocześnie wskazać należy, iż termin 14 dni wyznaczony do złożenia dodatkowych dokumentów jest terminem instrukcyjnym i w sytuacji, gdyby skarżący złożył jakiekolwiek dokumenty i wniósł równocześnie o przedłużenie tego terminu celem uzyskania pozostałych dokumentów to wniosek taki spotkałby się z pełną aprobatą. Referendarz sądowy przychyliłby się do wniosku o wydłużenie tego terminu i rozpatrzenie wniosku nastąpiłoby po uzyskaniu wszystkich dokumentów przez skarżącego. Skarżący jednak nie poczynił takich kroków, gdyż zrezygnował
z ubiegania się o ustanowienie adwokata.
Nadmienić należy, że niniejsze postanowienie nie stoi na przeszkodzie do złożenia kolejnego wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu także
w przyszłości.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło