I SA/Sz 743/17
PostanowienieWSA w Szczecinie2017-10-02
Skład orzekający: Iwona Golec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, zdrowotnej i rodzinnej, powinien zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Skarżący wykazał, że jego sytuacja zdrowotna, finansowa i rodzinna, w tym brak własnego źródła utrzymania, pozostawanie na utrzymaniu żony, brak majątku i środków pieniężnych, uniemożliwia mu poniesienie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania jego czteroosobowej rodziny. W związku z tym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 PPSA, należało przyznać mu prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący B. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych, w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. Skarżący wskazał na swoją trudną sytuację materialną (bezrobocie, zawieszenie działalności gospodarczej), zdrowotną (opieka lekarska) oraz rodzinną (utrzymywanie czteroosobowej rodziny z wynagrodzenia żony). Do wniosku dołączył dokumenty potwierdzające jego sytuację.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie -Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 2 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia 14 czerwca 2017 r. nr [...]; [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 rok p o s t a n a w i a: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.
Skarżący B. B., reprezentowany przez adwokata, w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku oświadczył, że jego aktualna sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych obejmujących wpis od skargi w sprawie. Wyjaśnił, że po zakończeniu współpracy z firmą P. sp. z o.o., od stycznia 2014 r. pozostaje bez pracy, działalność gospodarczą zawiesił od dnia 23 lutego 2016 r. z powodu stanu zdrowia oraz konieczności aktywnego udziału w prowadzonych postępowaniach podatkowych. Od 2011 r. skarżący znajduje się pod opieką lekarską trzech lekarz specjalistów. Oświadczył, że od [...] lat pozostaje na utrzymaniu żony i rodziców.
Skarżący podał, że gospodarstwo domowe prowadzi z żoną oraz dwójką dzieci w wieku [...] i [...] lat. Oświadczył, że nie posiada żadnego majątku, pozostaje z żoną w rozdzielności majątkowej. Jako źródło utrzymania rodziny wskazał na umowę o pracę żony z wynagrodzeniem w wysokości [...] zł. Miesięczne wydatki związane z utrzymaniem stanowią koszty leczenia skarżącego ([...] zł), koszty własnego utrzymania (ok. [...] zł), utrzymanie żony i dzieci ok. [...] zł.
Wraz z wnioskiem przedłożył:
- kopię wpisu w CEIDG o zawieszeniu działalności gospodarczej skarżącego z dniem 23 lutego 2016 r.,
- kopie aktu notarialnego z dnia 26 marca 2015 r. rep. A nr [...] – umowę majątkową małżeńską ustanawiającą rozdzielność majątkową w małżeństwie skarżącego,
- kopię dokumentacji o stanie zdrowia skarżącego (k. 47-59).
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłał:
- swoje oświadczenie o nieskładaniu deklaracji w zakresie podatku dochodowego za lata 2015-2016,
- zestawienie miesięcznych wydatków na utrzymanie,
- swoje oświadczenie o tym, że żona nie posiada nieruchomości, ani wartościowych rzeczy ruchomych, z wyjątkiem samochodu A. rocznik [...], jest zadłużona na kwotę [...] zł z tytułu pożyczki otrzymanej od ojca,
- wyciągi z rachunku bankowego skarżącego za okres od 1 czerwca do 31 sierpnia 2017 r. (brak obrotów, brak środków),
- wyciągi z rachunków bankowych żony skarżącego prowadzonego przez [...] za okres od 1 czerwca do 31 sierpnia 2017 r. – brak obrotów, stan środków [...] zł,
- wyciągi z rachunków bankowych żony skarżącego prowadzonego przez [...] za okres od 1 czerwca do 20 września 2017 r. z saldem środków na dzień 20 września 2017 r. w wysokości [...] zł,
- wyciąg z karty kredytowej żony skarżącego od 21 czerwca do 20 września – zadłużenie w wysokości [...] zł,
- kopię zeznania podatkowego żony skarżącego PIT- 37 za 2015 rok z zadeklarowanym przychodem i dochodem z "innych źródeł" w jednej wysokości [...] zł,
- kopię zeznania podatkowego żony skarżącego PIT- 36L za 2015 r. z zadeklarowanym przychodem z działalności gospodarczej (usługi biurowe) w wysokości [...] zł (koszty [...] zł i strata [...] zł),
- kopię zeznania podatkowego żony skarżącego PIT – 37 za 2016 r. z zadeklarowanym przychodem i dochodem z "innych źródeł" w wysokości [...] zł.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do treści art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest zależne od wykazania przez stronę będącą osobą fizyczną, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Podnieść należy, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Natomiast istotą instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji tym podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej, uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych, a do podmiotów tych zalicza się przede wszystkim bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby, które pozbawione są środków do życia, bądź których środki są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalne niezbędne.
Zdaniem referendarza sądowego, przedstawione we wniosku okoliczności przemawiają za tym, że wniosek B. B. jest zasadny.
Mając na uwadze sytuację zdrowotną, finansową i rodzinną skarżącego,
w szczególności brak źródła utrzymania, pozostawanie na utrzymaniu żony, nieposiadanie majątku i środków pieniężnych pozwalających na uiszczenie kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi w wysokości [...] zł, należało stwierdzić, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie samodzielnie, ani z pomocą żony, ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania skarżącego i jego czteroosobowej rodziny.
Dlatego należało na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, o czym postanowiono w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło