I SA/Sz 743/24

WyrokWSA w Szczecinie2025-04-09

Skład orzekający: Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Wiesława Achrymowicz, Bolesław Stachura

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zwrocie części środków otrzymanych w ramach umowy o dofinansowanie, wraz z odsetkami, jest zasadna w sytuacji stwierdzenia naruszeń procedur udzielania zamówień publicznych, takich jak ustanowienie nadmiernej kary umownej, zakaz ofert wspólnych, brak publikacji zapytań i odpowiedzi, oraz istotna zmiana umowy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o zwrocie środków była zasadna, ponieważ beneficjent naruszył zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców w postępowaniu o udzielenie zamówienia. Stwierdzone naruszenia, obejmujące m.in. ustanowienie dyskryminacyjnych warunków udziału (nadmierna kara umowna, zakaz ofert wspólnych), brak publikacji zapytań i odpowiedzi, oraz niedozwoloną zmianę umowy, mogły potencjalnie spowodować szkodę w budżecie Unii Europejskiej, co uzasadniało nałożenie korekty finansowej i zwrot środków.
Stan faktyczny
Spółka S. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Zarządu Województwa nakazującą zwrot części środków otrzymanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020, wraz z odsetkami. Organ uznał, że spółka naruszyła procedury udzielania zamówień publicznych, ustanawiając dyskryminacyjne warunki udziału (100% kara umowna, zakaz ofert wspólnych), nie publikując zapytań i odpowiedzi, oraz dokonując istotnej zmiany umowy poprzez wydłużenie terminu realizacji. Spółka zarzuciła organowi naruszenie prawa materialnego i procesowego, kwestionując zasadność nałożonych korekt finansowych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz, Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi S. S. S. z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na decyzję Zarządu Województwa z dnia 25 września 2024 r. nr WWRPO/2014-2020/31/W/2024 w przedmiocie zwrotu części środków otrzymanych w ramach umowy o dofinansowanie na realizację projektu wraz z odsetkami za zwłokę oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego (organ, IZ RPO WZ) orzekł zwrot od S. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. (Beneficjent, Zamawiający, Spółka, Skarżąca, Strona ), części środków otrzymanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014 - 2020 na podstawie umowy o dofinansowanie [...], zawartej w Szczecinie 8 lutego 2021 r. na realizację projektu pn. "[...]" w kwocie [...]zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w tym: - kwotę odsetek określonych jak dla zaległości podatkowych od kwoty [...]zł liczonych od 26 maja 2021 r. (data przekazania środków) do dnia dokonania całkowitej zapłaty należności głównej, - kwotę odsetek określonych jak dla zaległości podatkowych od kwoty [...]zł liczonych od 3 listopada 2021 r. (data przekazania środków) do dnia dokonania całkowitej zapłaty należności głównej, - kwotę odsetek określonych jak dla zaległości podatkowych od kwoty [...]zł liczonych od 3 listopada 2021 r. (data przekazania środków) do dnia dokonania całkowitej zapłaty należności głównej, - kwotę odsetek określonych jak dla zaległości podatkowych od kwoty [...]zł liczonych od 5 kwietnia 2022 r. (data przekazania środków) do dnia dokonania całkowitej zapłaty należności głównej, na rachunek bankowy Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Zachodniopomorskiego (IZ RPO WZ), w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji o zwrocie. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 9 ust. 1 pkt 2, art. 9 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020 (Dz. U. z 2020., poz. 818 – ustawa wdrożeniowa), art. 207 ust. 1 pkt 2, ust. 2a i ust. 9 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1270 ze zm. – u.f.p.) oraz art. 41 ust. 2 pkt 4 i art. 46 ust. 2a ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2024 r.; poz. 566 ze zm.) Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w odpowiedzi na nabór konkursowy o numerze [...], 4 maja 2020 r. Spółka złożyła wniosek o dofinansowanie projektu pn. "[...] (Projekt). Przedmiotem konkursu był wybór do dofinansowania projektów, które w największym stopniu miały przyczynić się do osiągnięcia celu szczegółowego działania: Zwiększona produkcja energii z odnawialnych źródeł energii. W ramach konkursu wsparcie mogły uzyskać następujące typy projektów: budowa, rozbudowa, modernizacja jednostek wytwarzających energię elektryczną i/lub cieplną z odnawialnych źródeł energii, przede wszystkim w oparciu o biomasę, biogaz i energię słoneczną, w tym z niezbędną infrastrukturą przyłączeniową do sieci dystrybucyjnych. Dnia 8 lutego 2021 r. w Szczecinie Spółka zawarła z IZ RPO WZ umowę o dofinansowanie o numerze [...] [...] (Umowa) na realizację Projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014 - 2020 (RPO WZ). Oś Priorytetowa 2 Gospodarka niskoemisyjna. Działanie 2.10 Zwiększanie wykorzystania źródeł odnawialnych. Do Umowy strony zawarły aneksy: 2 listopada 2021 r. o numerze [...] oraz 22 września 2023 r. o numerze [...] IZ RPO WZ przyznała Beneficjentowi na realizację Projektu dofinansowanie do kwoty [...]zł, stanowiące nie więcej niż 79,9999994042% całkowitych wydatków kwalifikowanych Projektu (§ 2 ust. 4 Umowy). Natomiast Beneficjent zobowiązał się do realizacji projektu na podstawie wniosku o dofinansowanie, zgodnie z właściwymi przepisami prawa unijnego oraz polskiego, z zachowaniem zasad o których mowa w wytycznych, jak też z uwzględnieniem postanowień regulaminu naboru projektów do działania, na podstawie którego projekt został wybrany do dofinansowania (§ 5 ust. 3 Umowy). Zgodnie z § 20 ust. 6 Umowy Szczegółowe zasady przygotowania i przeprowadzenia postępowania o udzielenia zamówienia, a także pozostałe warunki i procedury określają m.in. przepisy ustawy wdrożeniowej, ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1843 ze zm. - p.z.p.), Wytyczne w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014 - 2020 z dnia 19 września 2016 r. (Wytyczne) oraz Zasady w zakresie udzielania zamówień w projektach realizowanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014 - 2020 (Zasady). Aneksem z 2 listopada 2021 r. Beneficjent zobowiązany został do stosowania Zasad w wersji 9.0. Dodatkowo organ wskazał, że w sprawie zastosowanie znajdzie Rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień (Dz. U. z 2018 r.. poz. 971 - Rozporządzenie) oraz Decyzja Komisji Europejskiej z dnia 14 maja 2019 r. ustanawiająca wytyczne dotyczące określania korekt finansowych w odniesieniu do wydatków finansowanych przez Unię w przypadku nieprzestrzegania obowiązujących przepisów dotyczących zamówień publicznych (C(2019) 3452 (Decyzja KE). Od 22 sierpnia 2023 r. do 18 września 2023 r. odbyła się kontrola doraźna na dokumentach. W toku czynności kontrolnych stwierdzono wystąpienie nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt. 36 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego. Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z dnia 20 grudnia 2013 r. ze zm.. - rozporządzenie 1303/2013). W trakcie czynności kontrolnych w postępowaniu o udzielenie zamówienia pn. "[...]", stwierdzono następujące naruszenia: 1. W zapytaniu ofertowym określono dyskryminacyjne warunki udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia (wprowadzono zapisy dotyczące nałożenia na wykonawcę 100% kary umownej za przekroczenie terminu realizacji zamówienia, tj. 15 grudnia 2021 r., a także wprowadzono zakaz składania ofert wspólnych). Załącznik do Rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 22 lutego 2017 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień (Taryfikator) za naruszenie w zakresie określenia dyskryminacyjnych warunków udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia (pkt 12 tabeli) polegające na ustaleniu warunków udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia lub dokonanie opisu sposobu oceny spełniania warunków udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia w sposób nieproporcjonalny do przedmiotu zamówienia lub który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję i równe traktowanie wykonawców, przewiduje korektę w wysokości 25%. z możliwością obniżenia do wysokości 10% albo 5%; 2. Zamawiający nie udzielił odpowiedzi na zapytania złożone przez oferentów w postępowaniu, jak również nie opublikował treści tych zapytań. Ponadto poprzez nieprzedstawienie w toku czynności kontrolnych wszystkich zapytań i odpowiedzi do zapytania ofertowego, nie zapewnił właściwej ścieżki audytu. Za powyższe naruszenie Taryfikator w poz.11 przewiduje korektę w wysokości 25% z możliwością jej obniżenia do 10% albo do 5%; 3. Dokonano niedozwolonej zmiany postanowień zawartej umowy w sprawie zamówienia polegającej na dokonaniu istotnych zmian postanowień zawartej umowy w sprawie zamówienia w stosunku do treści oferty, z naruszeniem warunków wynikających z umowy o dofinansowanie projektu albo decyzji o dofinansowaniu projektu (w nieuprawniony sposób wydłużono termin realizacji umowy). W pozycji 28 Taryfikatora za wspominane naruszenie przewidziano korektę w wysokości 100% wartości dodatkowej zamówienia wynikającej ze zmiany umowy zwiększone o 25% wartości ostatecznego zakresu świadczenia. Zgodnie z treścią Decyzji Komisji (poz. 23) za naruszenie polegające na modyfikacji elementów zamówienia określonych w ogłoszeniu o zamówieniu lub w specyfikacji istotnych warunków zamówienia niezgodne z przepisami dyrektyw, przewidziano korektę finansową w wysokości 25% wartości pierwotnego zamówienia oraz nowych prac budowlanych/dostaw/usług (jeżeli takie istnieją) wynikających z modyfikacji. IZ RPO WZ za powyższe naruszenia zawarte w pkt 1 i 2 nałożyła korektę finansową na poziomie 10%. Natomiast za naruszenie wskazane w pkt 3 na poziomie 25%. Z uwagi na brzmienie § 9 ust. 2 Taryfikatora dla wszystkich naruszeń stwierdzonych w ramach zamówienia pn. "Wybudowanie farmy fotowoltaicznej o mocy do 1 MW" zastosowano jedną stawkę korekty finansowej w wysokości 25%. Czynności przeprowadzone w toku ww. kontroli doraźnej zostały utrwalone w protokole z 19 września 2023 r., który doręczono Beneficjentowi. Beneficjent przedstawił swoje zastrzeżenia, uwagi i wyjaśnienia do protokołu pokontrolnego. W piśmie z 11 października 2023 r. IZ RPO WZ przedstawiła swoje ostateczne stanowisko w sprawie. Podtrzymała swoje stanowisko dotyczące zasadności nałożenia zgodnie z § 9 ust. 1 oraz § 9 ust. 2 Taryfikatora jednej korekty finansowej wysokości 25%, za trzy naruszenia stwierdzone w ramach postępowania o udzielenie zamówienia. W związku z powyższym całkowita kwota nieprawidłowości wyniosła [...] zł (kwota korekty finansowej założona na wydatki kwalifikowalne w projekcie), w tym kwota dofinansowania do odzyskania stanowi [...] zł. IZ RPO WZ wezwała Beneficjenta do zwrotu kwoty [...]zł (środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego) wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych, w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania. Ponadto wskazano, że kwota refundacji we wniosku o płatność końcową nr [...] zostanie pomniejszona o wartość nałożonej korekty finansowej w wysokości [...] zł. Wobec bezskutecznego upływu terminu zakreślonego w wezwaniu do zwrotu środków, pismem z 27 listopada 2023 r. organ poinformował o wszczęciu wobec Beneficjenta postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu środków przekazanych w ramach RPO WZ 2014 - 2020 na realizację Projektu w ramach Umowy. IZ RPO WZ stwierdziła pierwsze naruszenie (określone wyżej w pkt. 1) dotyczące tego, że w zapytaniu ofertowym określono dyskryminacyjne warunki udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia w dwóch płaszczyznach: - wprowadzono zapisy dotyczące nałożenia na wykonawcę 100% kary umownej za przekroczenie terminu realizacji zamówienia, tj. 15 grudnia 2021 r., - sformułowano zapis dotyczący zakazu składania ofert wspólnych. W odniesieniu do pierwszego zapisu organ wskazał, iż wprowadzona we wzorze umowy z wykonawcą informacja o karze umownej na poziomie 100% wynagrodzenia, za przekroczenie terminu dostawy, tj. 15 grudnia 2021 r, jest sankcją niewspółmiernie wygórowaną w stosunku do charakteru przewinienia. Z literalnego jego brzmienia można wywnioskować, że zaledwie jednodniowe opóźnienie wykonawcy w realizacji dostawy skutkować miało naliczeniem kary umownej w pełnej wysokości. Potencjalni oferenci po zapoznaniu się z treścią wzoru umowy, mogli zrezygnować ze złożenia swojej oferty w obawie o tak poważne konsekwencje niedotrzymania terminu. Podkreślić należy, że wzór umowy zaproponowany przez Beneficjenta zawierał całą jednostkę redakcyjną - § 9 regulujący kwestię kar umownych w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania. Potencjalni wykonawcy chętni do złożenia oferty mogli zostać zniechęceni samą rozległością zapisów dotyczących kar umownych, a w szczególności dodatkowo wyróżnionego (poprzez pogrubienie) przez Zamawiającego zapisu o wspominanej karze w wysokości 100% wynagrodzenia. Określenie w taki sposób kary umownej przez Beneficjenta doprowadziło do ograniczenia konkurencji i równego traktowania wykonawców w postępowaniu ofertowym. Według organu istnieje możliwość, że gdyby Zamawiający nie zawarł tak surowego zapisu we wzorze umowy, to potencjalnie do postępowania zgłosiliby się inni oferenci, którzy mogliby złożyć korzystniejsze finansowo oferty, lub też wykonawcy którzy złożyli swoje oferty zaproponowaliby wykonanie zamówienia za niższą cenę, z uwagi na mniejsze konsekwencje w przypadku opóźnienia w dostawie. W opinii organu ustanowienie kary umownej tak surowej względem przyczyny opóźnienia terminu dostawy było nieuzasadnione. W odniesieniu do zapisu, który stanowił o nieprawidłowym i dyskryminacyjnym działaniu Zamawiającego, tj. zastrzeżeniu w pkt 3.3.4 załącznika do zapytania ofertowego nr [...] z 30 października 2020 r, że Zamawiający nie dopuszcza składania przez Wykonawcę ofert wspólnych, organ podkreślił, że Beneficjent uniemożliwił w ten sposób udział w postępowaniu wykonawcom, którzy byli zdolni w ramach konsorcjum do udziału w postępowaniu, albowiem nie mieli możliwości złożenia samodzielnej oferty w postępowaniu. Według organu takie warunki udziału w postępowaniu prowadzą do ograniczenia konkurencji, przez co doszło do zawężenia kręgu potencjalnych oferentów zdolnych do wykonania zamówienia. IZ RPO WZ uznała, iż Beneficjent swoim działaniem objawiającym się ustanowieniem rażąco wygórowanej kary umownej za przekroczenie terminu realizacji zamówienia w wysokości 100% wynagrodzenia wykonawcy, a także poprzez ograniczenie zakazem składania ofert wspólnych przez wykonawców, bezpośrednio doprowadził do ograniczenia konkurencji oraz równego traktowania wykonawców. Beneficjent nie przeprowadził zatem postępowania zgodnie z rozdziałem 6.5.2 pkt 8 Wytycznych oraz rozdziałem 3.4 pkt 8 Zasad, albowiem w toku przeprowadzonych postępowań nie zapewnił zachowania zasady równego traktowania wykonawców i uczciwej konkurencji, ograniczając grono potencjalnych oferentów zdolnych do złożenia oferty i spełniających warunki kwalifikacji do tych, którzy gotowi są do ewentualnej zapłaty kary umownej w wysokości całego wynagrodzenia za zrealizowane zamówienie. Ponadto uniemożliwił złożenie oferty wykonawcom, którzy byliby zdolni do wykonania zamówienia, jednak z uwagi na ograniczenie poprzez brak możliwości składania ofert wspólnych, zrezygnowali z udziału w postępowaniu, a mogliby zaproponować korzystniejszą cenę. Organ wskazał, że za powyższe naruszenie Taryfikator przewidział korektę finansową w wysokości 25% z możliwością obniżenia do 10% lub 5%. Z uwagi na okoliczność, iż do postępowania przystąpiło trzech oferentów, IZ RPO WZ uznała, że Beneficjent dopuścił się naruszenia polegającego na określeniu dyskryminacyjnych warunków udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia, za co zasadne jest ustanowienie korekty na poziomie 10% (a nie maksymalnej 25%). Przechodząc do analizy naruszenia opisanego wyżej w pkt 2, organ zauważył, iż w terminie wyznaczonym na składanie ofert, oferenci wysłali do Zamawiającego 5 zapytań. Zamawiający nie udzielił odpowiedzi na żadne z nich. Według organu Beneficjent zobowiązany był do udzielenia odpowiedzi na zadane pytania, jak również opublikowania zarówno pytań jak i odpowiedzi w Bazie Konkurencyjności BK2021. Jak wyjaśnił Beneficjent, na adres e-mail wymieniony w zapytaniu ofertowym wpłynęły trzy maile z prośbą o wyjaśnienia, przekazując treść wiadomości e-maila z 10 grudnia 2020 r. zawierającego 3 zapytania i przekazał treść odpowiedzi na nie. Pomimo deklaracji złożonej w trakcie czynności kontrolnych, dotyczącej przekazania IZ RPO WZ treści 2 wiadomości e-mail zawierających pozostałe pytania, Beneficjent nie przedstawił dodatkowych informacji w tym zakresie w toku czynności kontrolnych. Wskazane pytania i udzielone odpowiedzi nie zostały opublikowanie w BK2021. Zdaniem Beneficjenta postępowanie toczone było wyłącznie w "starej bazie konkurencyjności", przez co nie uznał zarzutu braku odpowiedzi na pytania zadane w "nowej bazie". Organ wskazał jednak, że zapisy Zasad i Wytycznych jednoznacznie określają obowiązek każdorazowej publikacji zadawanych przez wykonawców pytań oraz udzielenia na nie odpowiedzi przez zamawiającego i publikacji tych odpowiedzi. Beneficjent nie może arbitralnie decydować, które zapytania powinny zostać upublicznione w BK2021. Od 18 sierpnia 2020 r. została uruchomiona nowa strona internetowa, a Beneficjent był zobowiązany do publikacji wszystkich wymaganych informacji, w tym także pytań zadanych przez potencjalnych oferentów oraz odpowiedzi na nie. Swoim działaniem Beneficjent uniemożliwił zatem uczestnictwo w postępowaniu zainteresowanym podmiotom, które podjęcie decyzji o złożeniu oferty w przedmiotowym zamówieniu uzależniały od udzielonych odpowiedzi. Tym samym postępowanie o udzielenie zamówienie nie zostało przeprowadzone zgodnie z zasadą uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. Beneficjent sam przyznał, że treść pytań i odpowiedzi, na skutek błędu lub niewiedzy, rzeczywiście nie została opublikowana w BK2021. Według organu nie można wykluczyć, że gdyby Beneficjent przeprowadził postępowanie o udzielenie zamówienia zgodnie z Zasadami i Wytycznymi, to inni wykonawcy mogliby złożyć oferty, które potencjalnie mogłyby być korzystniejsze finansowo. Organ stwierdził naruszenia także w zakresie braku zapewnienia przez Beneficjenta właściwej ścieżki audytu. Brakujący materiał dowodowy nie został przez uzupełniony w toku postępowania administracyjnego. Organ wskazał, że w pozycji 11 załącznika do Taryfikatora za wskazane naruszenie w zakresie dokumentowania postępowania o udzielenie zamówienia przewidziano korektę na poziomie 25%, z możliwością obniżenia do 10% albo 5%. IZ RPO WZ za zasadne uznało nałożenie korekty finansowej na poziomie 10%. Według IZ RPO WZ Beneficjent dokonał również niedozwolonej zmiany postanowień umownych w sprawie zamówienia, polegającej na dokonaniu istotnych zmian postanowień umowy zawartej z wykonawcą wybranym w postępowaniu względem treści oferty. Organ wyjaśnił, że 20 marca 2021 r. Beneficjent zawarł z wykonawcą H. sp. z o.o. umowę nr [...] na wykonanie dostawy umożliwiającej realizację Projektu zgodnie z harmonogramem w niej zawartym. Do przedmiotowej umowy strony zawarto aneks nr 1 z 14 czerwca 2021 r. "w związku z zajściem okoliczności opisanych w § 5 umowy, tj. konieczności wprowadzenia zmian na etapie wykonawstwa robót z przyczyn niezależnych od obu stron, związanych z pozyskaniem informacji od E., iż podłączenie elektrowni do sieci elektroenergetycznej będzie możliwe dopiero w roku 2022, na wniosek Zamawiającego". Wspominany aneks wprowadzał następujące zmiany: 1. zmianę § 4 umowy - harmonogram dostawy ((planowany termin dostawy kompletu modułów fotowoltaicznych do 30 czerwca 2021 r, pozostałe elementy dostawy do 31 grudnia 2021 r. (z pierwotnie zakreślonego terminu na 15 grudnia 2021 r.)), 2. dodano § 6 pkt 7 o następującej treści - rozpoczęcie prac związanych z uruchomieniem elektrowni zostanie wykonane w terminie 5 dni od zasilenia elektrowni przez E. (podłączenia do sieci). Odbiór końcowy zostanie przeprowadzony niezwłocznie po uruchomieniu elektrowni i przeprowadzeniu pomiarów. Okres gwarancji biegnie od daty zakończenia odbioru końcowego, 3. zmianę § 9 pkt 6 - przekroczenie z winy dostawcy terminu dostawy ostatniego elementu 31 grudnia 2021 r. skutkuje naliczeniem kary umownej w wysokości 100%. Termin ten dotyczy wyłącznie fizycznej dostawy i instalacji wszystkich elementów projektu w lokalizacji inwestycji (miejscu realizacji Projektu) i nie dotyczy uruchomienia instalacji. Organ wskazał, że wraz z podpisaniem aneksu zmianie uległ termin, do którego wykonawca miał zrealizować dostawę z 15 grudnia 2021 r. na 31 grudnia 2021 r. Termin ten miał znaczenie nie tylko z punktu widzenia terminowości realizacji przedsięwzięcia jako takiej, lecz także wpływał na zaistnienie przesłanki przewidującej sankcję umowną przewidzianą za jego przekroczenie, który w ogłoszeniu o udzielenie zamówienia wskazywał termin 15 grudnia 2021 r Organ nie miał wątpliwości, że termin realizacji zamówienia, jak również przesłanki, których zaistnienie warunkuje nałożenie przez Zamawiającego kary umownej w wysokości 100% wynagrodzenia netto są elementem istotnym, tj. takim o którym wiedza na etapie postępowania o udzielenie zamówienia, wpłynęłaby na krąg podmiotów ubiegających się o to zamówienie, czy też na wynik postępowania. Ustosunkowując się do zastrzeżeń Beneficjenta organ stwierdził, że warunek przyłączenia przez E. instalacji wykonanej przez Wykonawcę, nie był brany pod uwagę dla określania terminu realizacji projektu. Zamawiający podczas planowania inwestycji powinien przewidzieć ryzyko podłączenia instalacji w terminie późniejszym i w taki sposób zaplanować swoją inwestycję już na etapie wyboru ofert, aby zapewnić możliwość jej realizacji w terminie a jednocześnie zgodnie z założeniami projektowymi. Podpisując umowę z Wykonawcą Zamawiający był świadomy takiego ryzyka. Ponadto Beneficjent miał możliwość zwrócenia się do IZ RPO WZ z prośbą o wydłużenie okresu realizacji projektu, czego nie uczynił. Organ zwrócił uwagę, że już na etapie zawierania z Wykonawcą Aneksu nr 1 Beneficjent wiedział o planach E. związanych z dokonaniem przyłącza najwcześniej na koniec roku 2022 (wiadomość e-mail od pracownika E. z 10 czerwca 2021 r.), co ostatecznie nastąpiło jeszcze później. Wydłużenie terminu realizacji umowy o 16 dni było działaniem mającym na celu wydłużenie możliwości wykonania umowy w terminie. Powyższe prawdopodobnie doprowadziło do sytuacji, gdzie Wykonawca nie został narażony na konieczność zapłaty wysokiej kary umownej, która jest także kwestionowana przez IZ RPO WZ jako odrębne naruszenie. Tym samym Wykonawca został przez Zamawiającego potraktowany w sposób uprzywilejowany w stosunku do pozostałych potencjalnych oferentów, którzy takiej możliwości nie otrzymali. Stwierdzona nieprawidłowość wiąże się z wystąpieniem szkody potencjalnej w budżecie UE, bowiem gdyby Zamawiający dał możliwość realizacji zamówienia w terminie dłuższym niż początkowo wskazany w zapytaniu ofertowym, postępowanie zostałoby przeprowadzone zgodnie z procedurami. Zaszłaby również możliwość przystąpienia do postępowania większej liczby podmiotów, którzy mogliby zaoferować korzystniejszą cenę. Organ wskazał, że zgodnie z pozycją 28 załącznika do Taryfikatora, za naruszenie w zakresie niedozwolonej zmiany postanowień zawartej umowy w sprawie zamówienia lub umowy koncesji polegającej na dokonaniu istotnych zmian postanowień zawartej umowy w sprawie zamówienia w stosunku do treści oferty, z naruszeniem warunków wynikających z umowy o dofinansowanie projektu albo decyzji o dofinansowaniu projektu przewidziano korektę 100% wartości dodatkowej zamówienia wynikającej ze zmiany umowy zwiększone o 25% wartości ostatecznego zakresu świadczenia, przy czym 25% liczone od wartości pomniejszonej o wartość dodatkową zamówienia wynikającą z niedozwolonej zmiany umowy. Jednocześnie Decyzja Komisji, zgodnie z załącznikiem 23, za naruszenie polegające na modyfikacji elementów zamówienia określonych w ogłoszeniu o zamówieniu lub w specyfikacji istotnych warunków zamówienia niezgodnie z przepisami dyrektyw, przewidziała korektę finansową w wysokości 25% wartości pierwotnego zamówienia. Tym samym IZ RPO WZ za powyższe naruszenie nałożyła korektę finansową w oparciu o wskaźnik 25%. Z uwagi na brzmienie § 9 ust. 2 Rozporządzenia IZ RPO WZ nałożyła łączną korektę finansową w oparciu o wskaźnik 25%. Podsumowując swoje ustalenia, organ stwierdził, że Beneficjent w toku realizacji Projektu dopuścił się nieprawidłowości indywidualnej uregulowanej w art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013. Beneficjent m.in. poprzez ustanowienie rażąco wygórowanej i nieproporcjonalnej do rodzaju przewinienia kary umownej, braku możliwości dopuszczenia ofert wspólnych, braku upublicznienia zapytań i udzielenia odpowiedzi w BK oraz nieopublikowania zadanych drogą elektroniczną pytań oraz wyjaśnień do nich, niezachowania ścieżki audytu, a także dokonaniu istotnych zmian postanowień zawartej umowy w stosunku do treści oferty na podstawie której dokonano wyboru wykonawców, naruszył zasadę uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców. Organ podkreślił, że naruszeniu procedury nie musi towarzyszyć powstanie rzeczywistej szkody, bowiem wystarczająca jest potencjalna możliwość spowodowania takiej szkody w budżecie UE. W przedstawionym stanie faktycznym działania poprzez działania Beneficjenta doszło do ograniczenia kręgu potencjalnych oferentów zdolnych do wykonania określonych zamówień, a co za tym idzie, możliwe było uzyskanie w wyniku przeprowadzonych postępowań ofertowych rozwiązań korzystniejszych cenowo, co spowodowałoby zmniejszenie wydatków poniesionych w ramach realizacji Projektu. IZ RPO WZ obliczyła wysokość korekty finansowej w oparciu o wzory i wyliczenia przedstawione na s. 21 zaskarżonej decyzji. Kwota do zwrotu wyniosła [...] zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych liczonymi od daty przekazania środków zgodnie z sentencją niniejszej decyzji. Beneficjent zaskarżył decyzję organu w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1. naruszenie prawa materialnego tj. art. 454 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. prawo zamówień publicznych przez błędne uznanie, że przedłużenie terminu realizacji dostawy przedmiotu zamówienia z 15 grudnia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. stanowi istotną zmianę umowy w rozumieniu powyższego przepisu, tj. powoduje, że charakter umowy zmienia się w sposób istotny w stosunku do pierwotnej umowy a, w przypadku gdyby zmieniona umowa została zastosowana w postępowaniu o udzielenie zamówienia, wzięliby w nim udział lub mogliby wziąć udział inni wykonawcy lub przyjęte zostałyby oferty innej treści, podczas gdy mając na uwadze charakter zamówienia i czas pierwotnie przewidziany na jego realizację, przedłużenie terminu na wykonanie zamówienia nie zmieniało istotnie charakteru umowy, a w konsekwencji błędne uznanie dokonanej zmiany umowy za niedozwoloną zmianę postanowień umowy i niezasadne wymierzenie skarżącemu korekty finansowej w oparciu o wskaźnik na poziomie 25%; 2. naruszenie § 5 ust. 1 w zw. z poz. 12 załącznika do rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień (Dz. U. z 2021 poz. 2179) przez błędne uznanie, że wprowadzenie zapisów dotyczących nałożenia na wykonawcę 100% kary umownej oraz wykluczenie możliwości składania ofert wspólnych w realiach niniejszej sprawy utrudnia uczciwą konkurencję i równe traktowanie wykonawców, podczas gdy wykonawcy przystępujący do przetargu mieli na względzie wyznaczenie terminu na wykonanie zamówienia z 50% marginesem czasowym, co ograniczało ryzyko narażenia na wysoką karę umowną do przypadków, w których wykonawca nie byłby w stanie zrealizować inwestycji w terminie o 180 dni dłuższym niż niezbędny dla wykonania wszystkich prac przewidzianych umową, co rodzi elementarne wątpliwości co do możliwości wykonania umowy przez takiego wykonawcę w jakimkolwiek rozsądnym terminie, ponadto wykluczenie możliwości składania ofert wspólnych przy braku innych wymagań Zamawiającego nie stanowiło ograniczenia konkurencji, a konsekwencji niezasadne wymierzenie Skarżącemu korekty finansowej w oparciu o wskaźnik 10%; 3. naruszenie § 5 ust. 1 poz. 11 załącznika do ww. rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. przez błędne uznanie, że przez brak upublicznienia zapytań wykonawców oraz odpowiedzi zamawiającego w Bazie Konkurencyjności doszło do zniechęcenia potencjalnych wykonawców do złożenia oferty lub wniosku o udział w postępowaniu o udzielenie zamówienia, podczas gdy podmioty które wysłały zapytania nie złożyły ofert w postępowaniu, natomiast podmioty które oferty złożyły nie wysłały zapytań o podobnej treści, co wskazuje na fakt, iż wiedza uzyskana na skutek odpowiedzi na zapytania nie była istotna z punktu widzenia podjęcia decyzji o udziale w postępowaniu; 4. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm. – K.p.a.) polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie zasadności nałożenia korekty finansowej, w szczególności niewyjaśnienie, czy uchybienia spowodowały lub mogły spowodować powstanie szkody w budżecie ogólnym UE i jakich rozmiarów, a w rezultacie zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, co w rezultacie doprowadziło do arbitralnego przyjęcia, że w toku realizacji zamówienia naruszone zostały Wytyczne w sprawie kwalifikowalności wydatków oraz umowa o dofinansowanie w zakresie zasady konkurencyjności. W uzasadnieniu skargi jej zarzuty zostały uszczegółowione. Skarżący wniósł o: uchylenie zaskarżonej decyzji w całości; zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: W świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako P.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub jego wydania z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja organu orzekająca od Beneficjenta części środków otrzymanych w ramach RPO WZ 2014 - 2020 na podstawie umowy o dofinansowanie [...], zawartej w Szczecinie 8 lutego 2021 r. na realizację projektu pn. "[...]" w kwocie [...]zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Zasadniczą kwestią zaś sporną było to, czy istniały podstawy do orzeczenia o tym zwrocie. W tak ustalonym przedmiocie sporu Sąd uznał za zasadne przyznać rację organowi. Sąd bowiem zgadza się ze stanowiskiem, iż Skarżąca wykorzystała środki dofinansowania z naruszeniem procedur obowiązujących w ramach RPO WZ, na skutek dopuszczenia się naruszeń w związku z przeprowadzonym zamówieniem. Istotnie bowiem zgodzić należy się, że naruszenia te obejmowały to, iż Strona: 1) w ramach przeprowadzonego postępowania w zapytaniu ofertowym określiła dyskryminacyjne warunki udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia poprzez to, iż wprowadzono zapisy dotyczące nałożenia na wykonawcę 100% kary umownej za przekroczenie terminu realizacji zamówienia, tj. 15 grudnia 2021 r., a także wprowadzono zakaz składania ofert wspólnych), 2) nie udzieliła odpowiedzi na wszystkie zapytania złożone przez oferentów w postępowaniu, jak również nie opublikowała treści tych zapytań oraz nie przedstawiła w toku czynności kontrolnych wszystkich zapytań i odpowiedzi do zapytania ofertowego czym nie zapewniła właściwej ścieżki audytu, 3) dokonała niedozwolonej zmiany postanowień zawartej umowy w sprawie zamówienia w stosunku do treści oferty, z naruszeniem warunków wynikających z umowy o dofinansowanie projektu albo decyzji o dofinansowaniu projektu w ten sposób iż w nieuprawniony sposób wydłużono termin realizacji umowy. W ocenie Sądu, w zakresie pierwszego ze wskazanych przez organ naruszeń potwierdzić należy, że prawidłowe jest stanowisko, iż wprowadzenie w § 9 wzoru umowy z wykonawcą informacji o karze umownej na poziomie 100% wynagrodzenia, za przekroczenie terminu dostawy, tj. 15 grudnia 2021 r., jest sankcją niewspółmiernie wygórowaną w stosunku do charakteru przewinienia. Rzeczywiście bowiem uzasadnione jest stwierdzenie, iż potencjalni oferenci po zapoznaniu się z treścią wzoru umowy, mogli zrezygnować ze złożenia swojej oferty w obawie o tak poważne konsekwencje niedotrzymania terminu. Argumentacja Skarżącej co do obaw w stosunku do terminowości realizacji przez nią projektu, jako głównej przyczyny zamieszczenia w umowie z wykonawcą wspomnianej kary umownej jest niedostatecznym uzasadnieniem, mając na uwadze fakt, że Skarżąca ostatecznie zmieniła termin obwarowany karą umowną - z 15 grudnia 2021 r. na 31 grudnia 2021 r. - z własnej inicjatywy, a zatem ustanowiona kara umowna nie przyniosła oczekiwanego rezultatu w sprawnym i terminowym zrealizowaniu inwestycji. Również Skarżąca w wyjaśnieniach złożonych organowi jasno stwierdziła, że oczywiście i z pewnością na rynku znajdują się podmioty, które mogłyby zrezygnować ze złożenia oferty ze względu na wysokość jednorazowej kary umownej. Powyższe jednoznacznie wskazuje na rozmyślne podjęcie przez Skarżącą decyzji o ustanowieniu takiej kary wraz ze świadomością potencjalnych konsekwencji, które może za sobą nieść, tj. rezygnacji podmiotów hipotetycznie zdolnych do wykonania zamówienia ze względu na wprowadzoną karę umowną za przekroczenie terminu. Nadto w złożonych przez Skarżącą wyjaśnieniach, wprost wskazała ona że ustanowiona przez nią kara jest "wysoka". Sąd zgadza się z oceną, że działanie Skarżącej naruszyło zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, albowiem ryzyko związane z zapłatą kary umownej mogły podjąć tylko podmioty o silnej pozycji, natomiast w przypadku potencjalnie słabszych wykonawców mogłoby doprowadzić do pogorszenia kondycji finansowej takiego podmiotu. W uznaniu Sądu również zapis niedopuszczający składanie przez wykonawców ofert wspólnych w zapytaniu ofertowym (zastrzeżenie w pkt 3.3.4 załącznika do zapytania ofertowego nr [...] z dnia 30 października 2020 r.) miał negatywny wpływ na konkurencję. Sąd podziela stanowisko, że wykonawcy zdolni do udziału w postępowaniu w ramach konsorcjum zostali tej możliwości pozbawieni. Skarżąca ograniczając możliwość składania ofert wspólnych powinna jednocześnie rozważyć wprowadzenie innych, bardziej precyzyjnych warunków lub kryteriów np. odnosząc się do określonych kompetencji lub doświadczenia. Wobec powyższego Sąd podziela ocenę, że Skarżąca nie przeprowadziła postępowania zgodnie z rozdziałem 6.5.2 pkt 8 Wytycznych oraz rozdziałem 3.4 pkt 8 Zasad, albowiem w toku przeprowadzonych postępowań nie zapewniła zachowania zasady równego traktowania wykonawców i uczciwej konkurencji, ograniczając grono potencjalnych oferentów zdolnych do złożenia oferty i spełniających warunki kwalifikacji do tych, którzy gotowi byli do ewentualnej zapłaty kary umownej w wysokości całego wynagrodzenia za zrealizowane zamówienie oraz uniemożliwiła złożenie oferty wykonawcom, którzy byliby zdolni do wykonania zamówienia, jednak z uwagi na ograniczenie (poprzez brak możliwości składania ofert wspólnych) zrezygnowali z udziału w postępowaniu, a mogliby zaproponować korzystniejszą cenę. Tym samym Sąd nie można uznać za trafny zarzutu, że organ naruszył § 5 ust. 1 w zw. z poz. 12 załącznika do rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień. Z kolei w zakresie oceny zasadności drugiego ze wskazanych przez organ naruszeń Sąd zauważa, że zgodnie z rozdziałem 5.3.1 załącznika do zapytania ofertowego, w przypadku istotnych wątpliwości Oferent może zadać pytanie Zamawiającemu w celu objaśnienia treści zapytania ofertowego. Jak ustalił organ w terminie wyznaczonym na składanie ofert, oferenci wysłali do Skarżącej wskazane poniżej zapytania: - Pytanie nr 1, data wysłania 20 listopada 2020 r. o godzinie 12: 16, - Pytanie nr 2, data wysłania 27 listopada 2020 r. o godzinie 12:56, - Pytanie nr 3, data wysłania 27 listopada 2020 r. o godzinie 12:57, - Pytanie nr 4, data wysłania 27 listopada 2020 r. o godzinie 12:57, - Pytanie nr 5, data wysłania 27 listopada 2020 r. o godzinie 13:03. Organ ustalił pierwotnie, że Skarżąca nie udzieliła odpowiedzi na żadne z 5 powyższych pytań. Jednak w toku czynności kontrolnych Skarżąca przedłożyła treść 3 zapytań przesłanych na podany przez nią adres email oraz odpowiedzi udzielone na te pytania. Natomiast nie przedłożyła pozostałych dwóch zapytań, ani odpowiedzi na nie. Nadto wskazać należy, że zgodnie z rozdziałem 6.5.2 pkt 16 Wytycznych oraz rozdziałem 3.4 pkt 16 Zasad, treść pytań dotyczących zapytania ofertowego wraz z wyjaśnieniami zamawiającego publikowana jest zgodnie z pkt 12 lub 13. Skarżąca zobowiązana była do udzielenia odpowiedzi na zadane pytania, jak również opublikowania zarówno pytań jak i odpowiedzi w Bazie Konkurencyjności (BK2021). Zgodnie z uregulowaniami zawartymi w Zasadach i Wytycznych obowiązek ten dotyczył również ogłoszenia w nowej BK2021. Jak wskazał organ, od dnia 18 sierpnia 2020 r. została uruchomiona nowa strona internetowa, a Skarżąca była zobowiązana do publikacji wszystkich wymaganych informacji, w tym także pytań zadanych przez potencjalnych oferentów oraz odpowiedzi na nie. Poprzez zaniechanie udzielenia odpowiedzi na wszystkie pytania skierowane do Skarżącej za pośrednictwem BK i jednocześnie braku opublikowania treści zapytań w BK2021 również w ocenie Sądu Strona naruszyła zasadę konkurencyjności i równego traktowania wykonawców. Organ słusznie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że ważne jest, aby Skarżąca dostarczyła potencjalnym oferentom jak najwięcej informacji i wyjaśnień, aby zapewnić właściwe zrozumienie wymagań i minimalizować ryzyko niewłaściwych ofert lub aplikacji. Ważne jest również, aby Skarżąca udzieliła odpowiedzi na ewentualne pytania i prośby o dodatkowe informacje potencjalnych oferentów w celu zapewnienia przejrzystości i równych szans dla wszystkich stron, co wiąże się z zapewnieniem uczciwego i konkurencyjnego postępowania ofertowego. Skarżąca nie przedstawiła na wezwanie organu w toku czynności kontrolnych wszystkich zapytań i udzielonych przez nią wyjaśnień co do zapytania ofertowego. Co istotne Skarżąca przyznała, że treść pytań i odpowiedzi, na skutek błędu lub niewiedzy, rzeczywiście nie została opublikowana w BK2021 oraz uznała zastrzeżenia przedstawione w protokole pokontrolnym z dnia 19 września 2023 r. w kwestii przedmiotowego naruszenia. Powyższe zachowania Skarżącej świadczą także w ocenie Sądu o naruszeniu w zakresie braku zapewnienia przez Skarżącą właściwej ścieżki audytu. Wskazać należy, że brakujący materiał dowodowy nie został przez Stronę uzupełniony w toku postępowania administracyjnego. Tym samym nietrafny jest również zarzut naruszenia przez organ § 5 ust. 1 poz. 11 załącznika do rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień. Oceniając natomiast ujawnione przez organ trzecie naruszenie w zakresie niedozwolonej zmiany postanowień umowy na wykonanie zamówienia poprzez dokonanie w jej treści istotnych zmian względem treści oferty z naruszeniem warunków wynikających z Umowy, Sąd wskazuje, iż w drodze aneksu nr 1 do umowy z dnia 20 marca 2021 r. wydłużono termin dostawy ostatniego elementu do dnia 31 grudnia 2021 r., gdzie pierwotnie wskazany termin wyznaczono na 15 grudnia 2021 r. Zdaniem Sądu na uwadze należy mieć tu zapisy rozdziału 3.4 pkt 20 zasad oraz 6.5 pkt 17 Wytycznych definiujące na czym polega istotność owej zmiany. Za istotną zmianę należy uznać taką zmianę, która wprowadza warunki, które gdyby zostały ujęte w ramach pierwotnej procedury udzielania zamówienia, umożliwiłyby dopuszczenie innych oferentów niż ci, którzy zostali pierwotnie dopuszczeni, lub umożliwiłyby dopuszczenie oferty korzystniejszej. Również w ocenie Sądu, wydłużający się termin wykonania podłączenia przez E. nie miał bezpośredniego wpływu na wykonanie przedmiotu objętego umową, ponieważ ostatnim etapem zakresu prac wykonawcy było wykonanie przyłącza, nie zaś podłączenie instalacji do sieci. Zgodnie z protokołem odbioru nr [...] z dnia 31 grudnia 2021 r. przyłącze miało być uruchomione przez E. Organ uznał, że wprowadzona zmiana, pomimo treści § 5 ust. 2 umowy łączącej Beneficjenta z wykonawcą, dopuszczającego możliwość zmiany umowy w określonych przypadkach, m.in. wtedy kiedy taka zmiana jest korzystna dla Zamawiającego, nie zmieniała charakteru umowy, jednak była istotna ponieważ wprowadzała warunek, który gdyby był ustanowiony pierwotnie, to potencjalnie w postępowaniu wzięliby udział inni wykonawcy lub możliwe, że wpłynęłyby oferty o innej treści. Termin ten miał znaczenie nie tylko z punktu widzenia terminowości realizacji przedsięwzięcia jako takiej, lecz także wpływał na zaistnienie przesłanki przewidującej sankcję umowną przewidzianą za jego przekroczenie, a który w ogłoszeniu o udzielenie zamówienia wskazywał na 15 grudnia 2021 r. Skarżąca dodała do § 9 pkt 6 umowy modyfikacje, które zasadność obciążenia wykonawcy wspomnianą karą finansową uzależniały od: zawinienia wykonawcy w przekroczeniu terminu dostawy, a nadto doprecyzowano, że termin dostawy rozumiany jest jako termin dostawy ostatniego elementu, a także, że dotyczy on wyłącznie fizycznej dostawy i instalacji wszystkich elementów projektu w lokalizacji instalacji i nie dotyczy uruchomienia instalacji. Również Sąd nie ma wątpliwości co do tego, że termin realizacji zamówienia, jak również dodatkowe przesłanki, których zaistnienie warunkuje nałożenie przez Skarżącą na wykonawcę kary umownej w wysokości 100% wynagrodzenia netto są elementem istotnym. Wydłużenie terminu realizacji zamówienia wybranemu wykonawcy spowodowało, iż Skarżąca faworyzowała tego wykonawcę, gdyż umożliwiła zrealizowanie umowy w późniejszym terminie bez żadnych konsekwencji, co wiąże się z naruszeniem zasady konkurencyjności i równego traktowania wykonawców. Nie zasługuje natomiast na uwzględnienie i jest niezrozumiałe dla Sądu stwierdzenie skargi, iż wydłużenie terminu realizacji miało na celu uniknięcie ryzyka narażenia wykonanej instalacji na bezproduktywne wystawienie na warunki atmosferyczne. Sąd nie ma wątpliwości, iż instalacje takie są projektowane i wykonywane z przewidywanym wieloletnim okresem eksploatacji i takiego właśnie wystawienia na warunki atmosferyczne przez wiele lat. Okres zaledwie dwutygodniowego dodatkowego wystawienia na warunki atmosferyczne jest bez istotnego znaczenia dla takiej instalacji (zresztą i tak w znacznej części musiała ona być już wykonana do 15 grudnia 2021 r.). Stwierdzona nieprawidłowość wiąże się z wystąpieniem szkody potencjalnej, bowiem gdyby Skarżąca dała możliwość realizacji zamówienia w terminie dłuższym niż początkowo wskazany w zapytaniu ofertowym, postępowanie zostałoby przeprowadzone zgodnie z procedurami oraz zaszłaby również możliwość przystąpienia do postępowania większej liczby podmiotów, którzy mogliby zaoferować korzystniejszą cenę, tym samym niezasadne jest zarzucone w skardze naruszenie przez organ art. 454 ust. 2 pkt 1 u.z.p. Również zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania nie zasługują na uwzględnienie. W ocenie Sądu organ szczegółowo przytoczył w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zarówno okoliczności faktyczne leżące u podstaw wydanej decyzji jak i stosowne podstawy prawne, których naruszenia dopuściła się Skarżąca. Ponadto, organ w sposób jasny i precyzyjny wyjaśnił w treści decyzji, że naruszenie przez Skarżącą wyżej opisanych procedur, skutkowało jednocześnie powstaniem potencjalnej szkody (tj. nieprawidłowości) w budżecie UE w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013. Zasadnie stwierdzono, że nie można wykluczyć negatywnego wpływu wskazanych w treści decyzji naruszeń na budżet UE, albowiem nie sposób podważyć twierdzenia, że określenie warunków udziału w postępowaniu w sposób zawężający grono potencjalnych wykonawców zamówienia mogło skutkować rezygnacją z ubiegania się o jego udzielenie podmiotów skłonnych do zaoferowania bardziej korzystnych cenowo ofert. Konstrukcja prawna dotycząca możliwości wystąpienia szkody w funduszach unijnych wskazuje na hipotetyczny, potencjalny charakter tej szkody. Słusznie zatem uznał organ, że nie miał obowiązku ustalenia, że szkoda taka na pewno wystąpiła, a obowiązek organu w tym zakresie ograniczony został do wykazania, że szkoda taka mogła potencjalnie zaistnieć. Co istotne, to beneficjent środków unijnych winien udowodnić, że mimo zaistniałych naruszeń, wystąpienie szkody w funduszach unijnych nie było możliwie. Dowodów na poparcie takiej okoliczności Skarżąca nie przedstawiła. Organ przywołał również w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podstawę prawną nałożenia korekty (poz. 12, poz. 11, poz. 28 załącznika do Rozporządzenia Ministra Rozwoju z 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień w brzmieniu obowiązującym na dzień wszczęcia postępowania w przedmiocie wyboru wykonawcy), okoliczności uzasadniające obniżenie stawki korekty, jak również przedstawił metodologię wyliczenia kwoty do zwrotu. W ocenie Sądu organ zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. podjął wystarczające kroki do wyjaśnienia sprawy, zebrał i rozpatrzył w wyczerpujący sposób materiał dowodowy, a następnie dokonał jego właściwej oceny (art. 80 k.p.a.). Z uzasadnienia skargi nie wynika, aby Skarżąca wskazała jakich dowodów istotnych dla wyjaśnienia sprawy organ nie dopuścił w toku postępowania. Organ ustalił stan faktyczny w oparciu o zgromadzony kompletny materiał dowodowy, oceniony w pełni swobodnie i w sposób logiczny. Zgromadzone dowody były wystarczające do stwierdzenia wystąpienia przesłanek obligujących organ do domagania się od Skarżącej zwrotu środków przeznaczonych na realizację projektu finansowanego z udziałem środków europejskich, z uwagi na ich wykorzystanie z naruszeniem procedur. Organ w sprawie zgromadził pełny materiał dowodowy i dokonał jego oceny w sposób rzetelny i wyczerpujący w zgodzie z zasadą swobodnej oceny dowodów wynikającą z art. 80 k.p.a., a wyniki tej oceny znalazł odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji sporządzonej zgodnie z wymogami przewidzianymi w art. 107 § 3 k.p.a. Dokonane w ramach postępowania administracyjnego, prawidłowe ustalenia organu jednoznacznie wskazują, że Strona w ramach przeprowadzonego postępowania w zapytaniu ofertowym określiła dyskryminacyjne warunki udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia (wprowadzono zapisy dotyczące nałożenia na wykonawcę 100% kary umownej za przekroczenie terminu realizacji zamówienia, tj. 15 grudnia 2021 r., a także zakaz składania ofert wspólnych), nie udzieliła odpowiedzi na wszystkie zapytania złożone przez oferentów w postępowaniu, jak również nie opublikowała treści tych zapytań i nie przedstawiła w toku czynności kontrolnych wszystkich zapytań i odpowiedzi do zapytania ofertowego, czym nie zapewniła właściwej ścieżki audytu oraz dokonała niedozwolonej zmiany postanowień zawartej umowy w sprawie zamówienia w stosunku do treści oferty, z naruszeniem warunków wynikających z umowy o dofinansowanie projektu albo decyzji o dofinansowaniu projektu (w nieuprawniony sposób wydłużono termin realizacji umowy) czym naruszyła zasadę uczciwej konkurencji i równego udziału oferentów w postępowaniu. W ocenie Sądu organ wskazał na podstawie jakich dowodów zostały ustalone istotne dla sprawy fakty, którym dowodom i wyjaśnieniom dał wiarę, z jakich powodów i dlaczego nie podzielono argumentacji skarżącej. Weryfikacja i ocena zebranych w sprawie dowodów została przeprowadzona w sposób przejrzysty, przekonujący i logiczny, wobec czego nie można jej postawić zarzutu dowolności. To, że materiał dowodowy został oceniony niezgodnie z intencją Strony nie oznacza, że organ naruszył art. 80 k.p.a. Zważając na powyższe, w ocenie Sądu czynnościom postępowania administracyjnego nie można przypisać cech dowolności, czy arbitralności. O fragmentaryczności formułowanych ocen nie może być mowy, bo wnioski zaprezentowane w zaskarżonej do Sądu decyzji są wszechstronnie umotywowane, znajdują oparcie w materiale dowodowym Wywód decyzji pozostaje zgodny z regułami logicznego rozumowania. Nie doszło zatem do naruszenia art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. ani art. 107 § 3 k.p.a. Mając na uwadze, że nie znaleziono podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja narusza prawo, Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło