I SA/Sz 750/08
WyrokWSA w Szczecinie2009-04-08
Skład orzekający: Kazimiera Sobocińska, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Kazimierz Maczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, wydane w oparciu o zastępcze doręczenie decyzji, jest zgodne z prawem, jeśli strona kwestionuje prawidłowość tego doręczenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zastępcze doręczenie decyzji, dokonane zgodnie z art. 150 Ordynacji podatkowej, jest skuteczne i równoważne z doręczeniem właściwym. W związku z tym, termin do wniesienia odwołania należy liczyć od daty uznania doręczenia za dokonane. Skoro odwołanie zostało wniesione po upływie tego terminu, a strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu, organ odwoławczy prawidłowo stwierdził uchybienie terminu.Stan faktyczny
Skarżąca D. H. kwestionowała postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej podatek dochodowy. Skarżąca twierdziła, że nie została formalnie doręczona decyzja, a termin do wniesienia odwołania powinien być liczony od daty otrzymania kserokopii decyzji. Organ odwoławczy uznał, że decyzja została skutecznie doręczona w trybie zastępczym na adres wskazany przez podatniczkę, a odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Protokolant Beata Radomska, po rozpoznaniu w Wydziale I Sz na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi D. H. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienie terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.
Postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w Sz. z [...] r. o nr [...], wydanym na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 , poz. 60, ze zm.), stwierdzono, że odwołanie pełnomocnika D. H. z [...] r. od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Sz. z [...] r. o nr [...] ustalającej ww. podatniczce podatek dochodowy od osób fizycznych za 2003 r. w kwocie [...] zł od dochodów w kwocie [...] zł nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych - zostało wniesione z uchybieniem terminowi.
Uzasadniając swoje stanowisko, organ odwoławczy podał, że wskazana powyżej decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Sz. z dnia [...] r. została doręczona D. H. [...] r. w trybie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej. Rozstrzygnięcie to zawierało pouczenie o przysługującym prawie i terminie do wniesienia odwołania i zostało wysłane do pełnomocnika podatniczki, tj. jej męża, na adres podany przez podatniczkę, jako adres zamieszkania i jednocześnie adres do korespondencji – Sz., ul.[...]. Następnie, Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że termin do wniesienia odwołania od ww. decyzji, zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, minął w dniu 18 sierpnia 2008 r. Tymczasem, podatniczka odwołanie złożyła w dniu 6 października 2008 r. (data stempla pocztowego na kopercie), nie składając jednocześnie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia przedmiotowego odwołania. Z tego też względu, w związku z przekroczeniem ustawowego czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania określonego w przepisie art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, Dyrektor Izby Skarbowej w Sz. stwierdził, jak wskazano na wstępie.
Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem D. H. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, w której wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, jako wydanego z naruszeniem prawa oraz interesu prawnego obywatela, oraz o wznowienie postępowania. Uzasadniając skargę, podatniczka wskazała, że o wydanej przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Sz. decyzji dowiedziała się w trakcie rozmowy telefonicznej. Następnie, chcąc jak najszybciej zapoznać się z jej treścią, wystąpiła do organu o sporządzenie kserokopii tego rozstrzygnięcia. Z tego też względu, w ocenie podatniczki, czternastodniowy termin do wniesienia odwołania został zachowany, albowiem należy go liczyć od 24 września 2008r., tj. od dnia otrzymania uwierzytelnionej kserokopii decyzji. Jednocześnie jednak, zdaniem skarżącej, decyzja wydana przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Sz. nie została jej w ogóle formalnie doręczona, a tym samym postępowanie egzekucyjne prowadzone na jej podstawie przez Pierwszy Urząd Skarbowy w Sz. jest bezpodstawne w myśl art. 212 Ordynacji podatkowej. W dalszym ciągu uzasadnienia skargi, podatniczka, negując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu o zastępczym doręczeniu decyzji, stwierdziła, że nie otrzymała żadnego zawiadomienia o przesłanej do niej decyzji, a przez cały czas toczącego się postępowania wszystkie kierowane do niej pisma były przez nią odbierane, w związku z czym "istnieje poważne domniemanie o nieprawidłowym skierowaniu pisma lub zawiadomienia o nim, powstałym na skutek błędu popełnionego przez kancelarię Urzędu Kontroli Skarbowej lub Urząd Pocztowy". Nadto, zdaniem skarżącej, Urząd Kontroli Skarbowej nie dołożył należytej staranności w prawidłowym i skutecznym doręczeniu wydanej decyzji, gdyż mógł, powiadomić ją telefonicznie o konieczności odbioru wydanego rozstrzygnięcia. Skarżąca wniosła także o przedłożenie przed Sądem niezbitych dowodów potwierdzających prawidłowe skierowanie do niej przez decyzji Urzędu Kontroli Skarbowej.
Podniesione okoliczności, zdaniem podatniczki, są podstawą do stwierdzenia, że powołane w zaskarżonym postanowieniu doręczenie zastępcze narusza przepisy art. 121, art. 145, art. 148 i art. 149 Ordynacji podatkowej oraz przepisy o doręczaniu pism urzędowych, co uzasadnia wniosek o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Sz. z dnia [...] r.
Mając na uwadze zawarty w skardze wniosek o wznowienie postępowania, organ odwoławczy, pismem z dnia 18 grudnia 2008 r., poinformował skarżącą, że organem właściwym o rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania jest organ pierwszej instancji.
Dyrektor Izby Skarbowej w Sz., w odpowiedzi na skargę, podtrzymał swoje stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone orzeczenie nie narusza ani przepisów prawa materialnego ani procesowego.
Stosownie do treści art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. z 2005 r. Dz. U. Nr 8, poz. 60, ze zm.) "w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 (osobiście adresatowi w miejscu zamieszkania lub pracy lub pełnoletniemu domownikowi)
1 ) poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej
- w przypadku doręczania pisma przez pocztę;
2) pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę (§1).
Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym
w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni.
Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się
w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy" (§ 2).
Z akt sprawy wynika, że z powodu niemożności doręczenia decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Sz. z dnia [...] r. pełnomocnikowi podatniczki osobiście przez pracowników Urzędu Kontroli Skarbowej (notatka urzędowa – k. 521 akt podatkowych), została ona skierowana za pośrednictwem poczty w dniu 31 lipca 2008 r. (data stempla pocztowego – k. 540 akt podatkowych) na adres: Sz., ul. [...], który został wskazany w pełnomocnictwie z dnia 17 czerwca 2008 r. (k. 472 akt podatkowych). Wobec nie zastania przez doręczyciela nikogo pod ww. adresem, przesyłkę złożono w dniu 1 sierpnia 2008 r. na okres siedmiu dni w urzędzie pocztowym, po czym powtórnie awizowano w dniu 11 sierpnia 2008 r. Następnie, jak wynika z koperty załączonej do akt podatkowych, w dniu 21 sierpnia 2008 r. powyższą decyzję z adnotacją pracownika poczty: "zwrot nie podjęto w terminie" (data stempla pocztowego z 19 sierpnia 2008 r.) zwrócono do kancelarii Urzędu Kontroli Skarbowej w Sz.
Tak więc, mając na uwadze powyższe oraz brzmienie, przytoczonego powyżej, art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej, podzielić należy stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej, że w niniejszej sprawie doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu, o którym mowa w art. 150 § 1 Ordynacji podatkowej, tj. w rozpatrywanej sprawie w dniu 18 sierpnia 2008 r.
Z tego też względu czternastodniowy termin do wniesienia odwołania należy liczyć od powyższej daty, a zatem zgodnie z art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej, minął on z dniem 1 września 2008 r. (a nie jak omyłkowo wskazano w zaskarżonym postanowieniem w dniu 18 sierpnia 2008 r.), należy bowiem mieć na uwadze, że prawidłowo dokonane zastępcze doręczenie jest równoważne w skutkach
z doręczeniem właściwym.
A zatem, odwołanie od przedmiotowej decyzji, złożone przez skarżącą
6 października 2008 r. (data nadania w placówce pocztowej) należy uznać za złożone z uchybieniem terminowi, który to fakt jest okolicznością obiektywną i w przypadku jego zaistnienia organ odwoławczy nie ma innej możliwości prawnej niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminowi, co wynika z obowiązujących przepisów prawa. Mając na uwadze powyższe oraz brak w postępowaniu podatkowym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, którego rozpatrzenie mogłoby skutkować jego przywróceniem, uznać należy, że stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż nastąpiło uchybienie ustawowego terminu do wniesienia odwołania skutkować musiało wydaniem zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.
Jednocześnie należy zauważyć, iż strona nie informowała w toku postępowania podatkowego o zmianie adresu zamieszkania, ani też nie podała innego adresu do korespondencji. Także w piśmie z dnia 18 września 2008 r. odnośnie przekazania kserokopii wydanej decyzji skarżąca podała adres – Sz., ul.[...]. Wobec powyższego zarzut skargi, odnośnie braku należytej staranności w prawidłowym i skutecznym doręczeniu wydanej decyzji poprzez nieprawidłowe skierowanie pisma lub zawiadomienia o nim, na skutek błędu popełnionego przez kancelarię Urzędu Kontroli Skarbowej lub Urząd Pocztowy należy uznać za nieuzasadniony, bowiem nieznajdujący poparcia w przedstawionym sądowi materiale dowodowym.
Odnosząc się natomiast do zawartego w treści skargi wniosku o wznowienie postępowania, stwierdzić należy, że organ odwoławczy prawidłowo poinformował skarżącą, że powyższa kwestia nie może być przedmiotem wniesionej skargi, a organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, jest organ pierwszej instancji.
Mając na uwadze powyższe, nie można podzielić stanowiska podatniczki, że organ, wydając sporne postanowienie, dopuścił się naruszenia, przytoczonych w skardze przepisów Ordynacji podatkowej,
Nie znajdując, w tych warunkach, podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie ostateczne nie odpowiada przepisom prawa materialnego, jak również podstaw do stwierdzenia, iż wydane ono zostało z naruszeniem przepisów postępowania podatkowego w stopniu co najmniej mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, orzec należało o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej (art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło