I SA/Sz 751/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska, Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski,, Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.), Protokolant Joanna Kawa, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 marca 2009 r. sprawy ze skargi M. H. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oddala skargę Zaskarżonym skargą postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że odwołanie M.H. z dnia 6 października 2008 r. od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] Nr [...] ustalającej podatnikowi podatek dochodowy od osób fizycznych za 2003 r. w kwocie [...] od dochodów w kwocie [...] nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych zostało wniesione z uchybieniem terminowi do wniesienia odwołania określonemu w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Uzasadniając zaskarżone postanowienie, Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w ww. decyzji z dnia [...] pouczył podatnika o przysługującym mu prawie i terminie do wniesienia odwołania, który - zgodnie z przepisem art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej - wynosi 14 dni od dnia doręczenia stronie decyzji. Z powodu niemożności doręczenia decyzji podatnikowi, spowodowanej jego nieobecnością w miejscu zamieszkania w dniu 31 lipca 2008 r., organ pierwszej instancji powyższą decyzję wysłał pocztą na adres podany wcześniej przez podatnika jako adres zamieszkania i jednocześnie adres do doręczeń, tj. [...]. Jednakże, z uwagi na to, że nie można było dokonać doręczenia właściwego, a więc do rąk adresata (art. 148 Ordynacji podatkowej), przesyłkę organu pierwszej instancji złożono w dniu 1 sierpnia 2008 r. na okres siedmiu dni w urzędzie pocztowym, po czym powtórnie awizowano ją w dniu 11 sierpnia 2008 r. W dniu natomiast 21 sierpnia 2008 r. przesyłka ta, z adnotacją pracownika poczty: "zwrot nie podjęto w terminie" (data stempla pocztowego: 19 sierpnia 2008 r.) wpłynęła do Kancelarii Urzędu Kontroli Skarbowej. Wobec tego, na podstawie przepisu art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej, doręczenie uznano za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu, tj. w dniu 18 sierpnia 2008 r. Takie, prawidłowo dokonane zastępcze doręczenie, jest równoważne w skutkach z doręczeniem właściwym, tj. takim, gdy dokument doręczany rzeczywiście trafia do rąk adresata Ponadto, Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że pismem z dnia 18 września 2008 r. M.H. zwrócił się do Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z prośbą o wydanie kserokopii ww. decyzji Nr [...]. Organ kontroli skarbowej przesłał M.H. kserokopię ww. decyzji. Podatnik nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Konkludując, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że w przedstawionym stanie faktycznym, termin do wniesienia odwołania od ww. decyzji organu podatkowego pierwszej instancji (biorąc pod uwagę treść art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej), zgodnie z art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej, minął w dniu 18 sierpnia 2008 r., a M.H. odwołanie od tej decyzji złożył dopiero w dniu 6 października 2008 roku (data nadania w placówce pocztowej). W związku z przekroczeniem ustawowego 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania, należało stwierdzić uchybienie terminowi do wniesienia tego odwołania. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na to ww. postanowienie, podatnik wniósł o jego uchylenie w całości, jako naruszające prawo i interes prawny obywatela oraz o wznowienie postępowania, a nadto o ustalenie, że: 1/ odwołanie wniesiono w ustawowym terminie 14 dni od daty prawidłowego doręczenia decyzji w postaci uwierzytelnionej jej kserokopii (art. 145, 223 Ordynacji podatkowej), 2/ względnie, że decyzja wydana przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej nie została jeszcze stronie doręczona, a tym samym, że postępowanie egzekucyjne prowadzone na jej podstawie przez Pierwszy Urząd Skarbowy w jest bezpodstawne (art. 212), 3/ powołane w zaskarżonym postanowieniu doręczenie zastępcze narusza przepisy art. art.: 121, 145, 148 i 149 Ordynacji podatkowej oraz przepisy o doręczaniu pism urzędowych. Uzasadniając skargę, M.H. wyjaśnił, że po otrzymaniu uwierzytelnionej kserokopii decyzji uznał, iż data jej doręczenia jest równoznaczna z doręczeniem decyzji w trybie art. 223 Ordynacji podatkowej, w związku z czym, że w 14-dniowym terminie wniósł do Dyrektora Izby Skarbowej odwołanie od decyzji. Nie występował jednak o przywrócenie terminu, gdyż nie był on nigdy w żadnej zwłoce. Dopiero z treści zaskarżonego postanowienia dowiedział się, jakoby decyzja została przesłana na jego adres, a jej nieodebranie zostało potraktowane jako doręczenie zastępcze. Skarżący stwierdził także, iż: - żadnego zawiadomienia o przesyłanej do niego decyzji nie otrzymał; - przez cały czas toczącego się postępowania wszystkie kierowane do niego pisma były odbierane; - istnieje poważne domniemanie o nieprawidłowym skierowaniu pisma lub zawiadomienia o nim, powstałym na skutek błędu popełnionego przez Kancelarię Urzędu Kontroli Skarbowej lub Urząd Pocztowy; - Urząd Kontroli Skarbowej nie dołożył należytej staranności w prawidłowym i skutecznym doręczeniu wydanej decyzji - można było skarżącego powiadomić telefonicznie o konieczności odbioru wydanej decyzji, a skarżący odebrałby ją nawet bezpośrednio i osobiście (naruszono art. art. 121, 148, 149 Ordynacji podatkowej) - w czasie postępowania wielokrotnie wszakże przekazywano skarżącemu informacje drogą telefoniczną; - zostały naruszone przepisy o prawidłowym doręczaniu pism urzędowych. Końcowo, skarżący podniósł, że traktując doręczoną mu w trybie art. 178 Ordynacji podatkowej kserokopię decyzji, jako przysługujące podatnikowi w każdej fazie postępowania prawo do uzyskiwania odpisu ze zgromadzonych dokumentów, należałoby uznać, iż decyzja wydana przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej nie została mu jeszcze do chwili obecnej w ogóle doręczona. Wynikałoby z tego, że prowadzone na jej podstawie postępowanie egzekucyjne przez Pierwszy Urząd Skarbowy jest bezpodstawne. Decyzja ta, jako niedoręczona, nie wywołuje żadnych skutków prawnych (art. 212 Ordynacji podatkowej). W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej nie podzielił zasadności podniesionych w niej zarzutów i wniósł o jej oddalenie. Organ ten jednocześnie wyjaśnił, że strona nie informowała w toku postępowania podatkowego o zmianie adresu zamieszkania, ani też nie podała innego adresu do korespondencji. Także w piśmie z dnia 18 września 2008 r. zawierającym wniosek o przekazanie kserokopii wydanej decyzji, strona podała adres w [...], czyli dotychczasowy, dlatego też zarzut braku należytej staranności w prawidłowym i skutecznym doręczeniu wydanej decyzji poprzez nieprawidłowe skierowanie pisma lub zawiadomienia o nim, na skutek błędu popełnionego przez Kancelarię Urzędu Kontroli Skarbowej lub Urząd Pocztowy, należy uznać za nieuzasadniony, gdyż nieznajdujący poparcia w materiale dowodowym. Odnosząc się natomiast do zawartego w treści skargi wniosku o wznowienie postępowania, Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że pismem z dnia 18 grudnia 2008 r. poinformowano skarżącego, iż ta kwestia nie może być przedmiotem wniesionej skargi, a organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, jest organ pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dokonując sądowej kontroli legalności zaskarżonego postanowienia należy stwierdzić, że nie narusza ono prawa. W rozpatrywanej sprawie niesporne jest, że skarżący uchybił ustawowemu 14-dniowemu, wynikającemu z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, terminowi do wniesienia odwołania oraz, iż nie wystąpił o jego przywrócenie. Ponadto, bezsporne jest, że skarżący został w sposób prawidłowy przez organ pierwszej instancji pouczony o przysługującym mu prawie do odwołania i o terminie do wniesienia tego środka zaskarżenia. Skarżący w złożonym odwołaniu nie wyjaśnił także przyczyn niedotrzymania terminu do wniesienia odwołania, jak też nie wniósł o jego przywrócenie. Przepis art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej stanowi, że zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 (w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy) umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Skoro więc przesyłkę zawierającą ww. decyzję podatkową pozostawiono w urzędzie pocztowym w dniu 1 sierpnia 2008 r., a zawiadomienie o tym pozostawiono w skrzynce pocztowej w tym samym dniu, a następnie ponowiono je w dniu 11 sierpnia 2008 r., zaś skarżący do dnia 18 sierpnia 2008 r. przesyłki nie odebrał, to prawidłowo urząd pocztowy w dniu następnym, czyli w dniu 19 sierpnia 2008 r. dokonał zwrotu przesyłki, jako niepojętej w terminie, do nadawcy – Urzędu Kontroli Skarbowej. A zatem, doręczenie zstępcze było skuteczne i nastąpiło z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa jest w art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej, czyli w dniu 18 sierpnia 2008 r. Skarżący zaś odwołanie wniósł w dniu 6 października 2008 r., czyli po upływie 14-dniowego terminu przewidzianego w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Ponadto, według Sądu, skarżący pozostaje w błędnym przekonaniu, że termin 14-dniowy do wniesienia odwołania należy liczyć od dnia doręczenia mu kserokopii wydanej decyzji, gdyż to późniejsze doręczenie kserokopii decyzji nie niweczy skutków zastępczego doręczenia decyzji w ww. trybie określonym w art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej. Skoro bowiem w toku prowadzonego postępowania podatkowego, skarżący podatnik wskazał jako adres do doręczeń miejsce zamieszkania ([...]), to organ podatkowy w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo uznał, że ten zastępczy sposób doręczenia wywołał skutek w postaci uznania fikcyjnego doręczenia za skuteczne. W tym stanie rzeczy przyjąć należało, że Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo wydał - na podstawie przepisu art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej - postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Wobec tego skarga, jako nieuzasadniona, podlega oddaleniu na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).