I SA/Sz 752/11
PostanowienieWSA w Szczecinie2011-11-24
Skład orzekający: Ewa Wojtysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, powinien zostać uwzględniony, jeśli skarżący nie posiada stałego źródła dochodu i jest na utrzymaniu małżonka pobierającego emeryturę, a przedmiotem zaskarżenia są sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w postaci ustanowienia adwokata, uznając, że sytuacja materialna skarżącego, który nie posiada stałego dochodu i jest na utrzymaniu żony pobierającej emeryturę, uzasadnia przyznanie pomocy. Jednocześnie, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został uznany za niecelowy, ponieważ sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych są ustawowo zwolnione z opłat sądowych.Stan faktyczny
Skarżący J. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia zadłużenia z tytułu składek. Skarżący oświadczył, że nie uzyskuje dochodów, a jego gospodarstwo domowe utrzymuje się z emerytury żony, co po opłaceniu podstawowych rachunków pozostawia niewielką kwotę na życie.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Ewa Wojtysiak po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zadłużenia z tytułu składek p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata
Skarżący J. G. pismem z dnia [...] r. wystąpił Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Składając następnie wniosek na urzędowym formularzu PPF wskazał, że obecnie nie uzyskuje żadnych dochodów, nie pobiera żadnego świadczenia, gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną, która otrzymuje świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł miesięcznie. Oświadczył, że po uiszczeniu podstawowych opłat za media i mieszkanie, którego jest współwłaścicielem w 1/8 części, na życie małżonkom pozostaje niewielka kwota.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych dotyczy osób, które z uwagi na bardzo trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego, a odmowa udzielenia im pomocy doprowadziłaby do zamknięcia przed nimi możliwości dochodzenia praw przed sądem. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony z Budżetu Państwa i powinno mieć miejsce jedynie w wyjątkowych sytuacjach, w których zdobycie środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe.
Mając to na względzie, Sąd oceniając sytuację skarżącego wynikającą z oświadczeń i dokumentów, dołączonych do akt sądowych w związku z wniesioną przez niego skargą na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] uznał, że w chwili obecnej zachodzą okoliczności, które dają podstawę do przyznania skarżącemu prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata z urzędu. Z dokumentów tych wynika bowiem, że skarżący jest na utrzymaniu żony, która pobiera świadczenie emerytalne w kwocie [...] zł, a wydatki miesięczne na utrzymanie małżonków pokrywane są w całości z uzyskiwanych dochodów. Powyższe okoliczności zadaniem Sądu świadczą o tym, że wnioskodawca nie posiadając stałego źródła dochodu, nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania i nie stać go na opłacenie pełnomocnika, celem wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, jaki zapadł w sprawie z jego skargi, w dniu 3 listopada 2011 r. sygn. akt I SA/Sz 752/11. Odnośnie do wniosku o zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych wskazać należy, że stosownie do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarżący nie ma obowiązku ponoszenia kosztów sądowych (jest ustawowo zwolniony z uwagi na przedmiot zaskarżenia – sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych), a zatem rozpoznawanie wniosku w tym zakresie było niecelowe.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło