I SA/Sz 753/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi B. Spółki z o.o. w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zapłaty zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 2007 r. 1. oddala skargę, 2. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz radcy prawnego G. N. kwotę [...] złotych powiększoną o kwotę należnego podatku od towarów i usług z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej oraz kwotę [...] złotych tytułem zwrotu poniesionych wydatków. We wniosku "B" Sp. z o.o. uzupełnionym w dniach 06.05.2008r. i 08.07.2008r. o rozłożenie na raty zapłaty zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 2007r. w kwocie [...] w ramach pomocy de minimis. Spółka wskazała, że przedmiotowa zaległość jest skutkiem błędnego zakwalifikowania - przy wyliczaniu zaliczek podatek dochodowy za 2007r. - strat z lat ubiegłych. Podstawowym przedmiotem działalności Spółki jest twórcza działalność artystyczna i literacka. Powołując się na okoliczność niewielkich obrotów, przy jednoczesnym wzroście kosztów związanych z prowadzeniem firmy oraz braku zdolności kredytowej Strona wskazała, iż nie jest w stanie w sposób jednorazowy uregulować należności podatkowej, a środki finansowe na spłatę zobowiązania pochodzić będą z bieżącej działalności. Przedstawiając swoją sytuację finansowo-ekonomiczną Spółka wskazała, iż przychód ze sprzedaży usług w czerwcu 2008r. wyniósł [...] (dołączono kopie rachunków) natomiast za I półrocze br. stanowił kwotę [...] (spadek o 40% w stosunku do przychodu z analogicznego okresu roku poprzedniego, który stanowił [...]), tj. ok. [...] średnio miesięcznie. Spółka posiada należności od kontrahenta w kwocie [...] i w związku z tym podjęła działania zmierzające do ich odzyskania - wg oświadczenia Prezesa Spółki (k 13) wystosowane zostało wezwanie do zapłaty. Spółka zaproponowała raty w wysokości po [...] miesięcznie płatne do 2-go dnia każdego miesiąca począwszy od 20.06.2008r. - jako pomoc de minimis. Oświadczyła, że dotychczas nie ubiegała się o pomoc publiczną. Organ podatkowy ustalił, iż za 2007r. Spółka uzyskała dochód podatkowy w wysokości [...] (informacja z wprowadzenia do sprawozdania finansowego z dnia 31.03.2008r. - k 10). Jak wynika z rachunku zysków i strat za 2007r. osiągnęła zysk netto w wysokości [...] (za 2006r. zysk netto wyniósł [...]). Na dzień 06.05.2005 zaległości Spółki wobec ZUS stanowiły łącznie kwotę [...] i obejmowały zaległe składki i ubezpieczenie społeczne za lata 2003-2005 oraz na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za lata 2006-2008. Należności wynosiły [...], natomiast zobowiązania stanowiły łącznie [...] (wg stanu na 31.03.2008r.). W marcu br., jak wynika z przedłożonych kopii rachunków, Spółka uzyskała przychód w sumie [...]. Natomiast w czerwcu br. wyniósł on łącznie [...]. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. decyzją z dnia [...] nr [...] (k 36-38) odmówił rozłożenia na raty zapłaty zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 2007r. W odwołaniu od tej decyzji do Dyrektora Izby Skarbowej, wnosząc o jej uchylenie Spółka podkreśliła, iż w ciągu 16-lat działalności nie występowała o pomoc publiczną, a zobowiązania podatkowe regulowała terminowo. Zarzuciła wybiórcze przedstawienie przez organ wyniku finansowego Spółki (bo jedynie za lata 2006-2007), pomijając sytuację finansową w latach ubiegłych, nie włączenie do materiału dowodowego informacji dostępnych organowi z urzędu (dotyczących całokształtu działalności Spółki) poprzez nieuwzględnienie strat bilansowych za lata 2002-2006, poniesionego wysiłku finansowego wspólników (mimo niekorzystnej sytuacji zewnętrznej i finansowej Wspólnicy Spółki dokonali podniesienia kapitału zakładowego do wysokości wymaganej przepisami Kodeksu spółek handlowych i jednocześnie na bieżąco regulowano należności podatkowe). Zarzuca także pominięcie zarachowania nadpłaty, na wniosek Zarządu Spółki, na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych i nie uwzględnienie okoliczności inflacji i wzrostu kosztów prowadzenia działalności gospodarczej (cen materiałów, energii, ubezpieczeń i płac pracowników). W odwołaniu wyjaśniono, że Spółka spłaca zaległe zobowiązania wobec ZUS oraz kontrahentów, na bieżąco reguluje należności podatkowe oraz składki na ubezpieczenie społeczne. Jej kondycja finansowa odbiega od poziomu z lat 2006-2007, lecz jest stabilna. Poczyniła oszczędności w celu wywiązania się ze zobowiązań m. in. poprzez zmniejszenie zatrudnienia, podejmuje kroki dostosowawcze do wymagań Kodeksu spółek handlowych, co wiąże się z poniesieniem nakładów finansowych. W toku postępowania odwoławczego Strona przedstawiła kopie protokołu Zwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z dnia 09.04.2008r., pismo z dnia 25.07.2008r. do wspólników, w którym Zarząd prosi o rozważenie dopłat kapitałowych w związku z koniecznością uregulowania zaległego podatku dochodowego od osób prawnych za 2007r. (k 47-54). Natomiast w piśmie z dnia 08.10.2008r., realizując uprawnienie do wypowiedzenia się co do materiału zgromadzonego w sprawie, Strona oceniła, że organ I instancji nie zapoznał się i nie rozpatrzył całego materiału dotyczącego w sprawie, nie włączył do akt wszystkich informacji znanych mu z urzędu, a sformułowane w rozstrzygnięciu wnioski nie są zgodne ze stanem faktycznym. Kapitał zakładowy Spółki stanowi w 100 % udziały wspólników, którzy od 1992r. wspierają firmę pracą oraz finansowo, akceptując ostatnio dopłaty kapitałowe na pokrycie zaległości podatkowych za 2007r. Od lipca br. należności te są regulowane stopniowo z uwagi na niedoszacowanie kosztów działalności od 18.12.2003r. Wniesione aportem urządzenia i sprzęt, pomimo ich wykorzystaniu przy wykonywaniu usług, nie mogą zostać uwzględnione w kosztach działalności Spółki. Środki wypracowane przez Spółkę w 2007r. zostały w styczniu 2008r. przeznaczone na zakup urządzeń i sprzętu niezbędnego w działalności gospodarczej o wartości ok. [...], przy czym uregulowano [...], a pozostałą kwotę należności Spółka spłaca w ratach po [...] miesięcznie - zalega z płatnością 2 rat. Z tego powodu niemożliwa była jednorazowa spłata zadłużenia. Strona wskazała ponadto, iż od 15.10.2007r. do 09.04.2008r. Zarząd pracował w niekompletnym składzie. Do pisma Strona dołączyła dokumenty zawarte w aktach sprawy wnosząc o uwzględnienie przedstawionych wyjaśnień. Dyrektor Izby Skarbowej po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy decyzją ostateczną z dnia [...] nr [...] (k 87-91) utrzymał w mocy decyzję odmawiającą rozłożenia na raty zapłaty zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 2007r., podzielając tym samym stanowisko i argumentację organu I instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Spółka zarzuca decyzjom I i II instancji naruszenie przepisów art. art. 7 i 9 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokonanie błędnej, wyłącznie na korzyść organu podatkowego, interpretacji obowiązujących przepisów. Wniosła o uchylenie decyzji ostatecznej i ją poprzedzającej jako niezgodnych z prawem. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca przedstawiła dotychczasowy przebieg zdarzeń podtrzymując zarzuty sformułowane w odwołaniu oraz wskazała na rutynowe, w Jej ocenie, potraktowanie wniosku o udzielenie ulgi. W ocenie Spółki organy podatkowe organy podatkowe powołały niekorzystne fakty wybrane z dostarczonego materiału dowodowego dotyczącego kondycji finansowej firmy w celu wskazania, iż Strona nie będzie w stanie spłacić zaległości, uzasadniając tym podjęcie natychmiastowej egzekucji z majątku wierzyciela. Podkreślono w skardze, że zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego Spółki utrudniło Jej działania i pozbawiło Ją możliwości skorzystania z obniżających koszty promocyjnych usług prowadzenia rachunku w Banku [...]. Organy podatkowe pominęły fakt regularnych wpłat na poczet zadłużenia, na dzień 27.11.2008r. kwota należności głównej zmniejszyła się o ok. 30%, a po przewidywanych dopłatach wspólników ulegnie dalszemu zmniejszeniu. Skarżąca podkreśliła , iż przeciągające się postępowanie wyjaśniające przez pół roku absorbowało zarząd Spółki. Organ podatkowy podejmując rozstrzygnięcie wskazał, że wziął pod uwagę wszystkie okoliczności, w tym fakty znane z urzędu, a mimo to nie znalazła się tam informacja o globalnym kryzysie, który w pierwszym rzędzie dotyka podmioty działające w sferze kultury, co znajduje odzwierciedlenie w spadku o 50% obrotów firmy w stosunku do roku 2007. W tych okolicznościach skarga jest zdaniem skarżącej zasadna. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd dokonuje kontroli zgodności ostatecznych decyzji administracyjnych z prawem. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji ostatecznej, dokonana według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 67 a § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej organ podatkowy na wniosek podatnika może rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Użyte przez ustawodawcę w cytowanym przepisie sformułowanie "może" oraz sformułowań nieostrych "w przypadkach uzasadnionych" oznacza, że mamy do czynienia z sytuacją uznania administracyjnego, a to oznacza, że w ustalonym stanie faktycznym organ podatkowy ma możliwość wyboru jednego spośród kilku kierunków rozstrzygnięć. Przyznana swoboda w rozstrzygnięciu nie oznacza dowolności orzekania. Właściwa ocena występowania bądź braku przesłanek określonych w art. 67 a § 1 Ordynacji podatkowej powinna być dokonana po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego (art. 191 ww. ustawy), a poprzedzać ją powinno wyczerpujące zebranie materiału dowodowego (art. 187 cyt. ustawy) oraz dokładne wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych (art. 122 cyt. ustawy). W niniejszej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż zarówno organ pierwszej, jak i drugiej instancji dostatecznie ustalił stan faktyczny, a ocena tych ustaleń znajduje oparcie w materiale dowodowym. Prowadząc postępowanie w przedmiocie udzielenia ulgi w zapłacie podatku organy podatkowe zgodnie z zasadami prawdy materialnej wynikającej z art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej zbadały i wnikliwie rozpatrzyły wszystkie okoliczności podnoszone przez Stronę, a w szczególności sytuację finansową Spółki, problemy związane z działalnością gospodarczą oraz inne powołane we wniosku okoliczności na uzasadnienie rozłożenia na raty zapłaty zaległości. Stąd niesłuszny jest zarzut wskazujący, iż organ drugiej instancji nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego sprawy, a ponadto błędnie interpretował obowiązujące przepisy. Wskazać należy, iż organ podatkowy II instancji nie tylko dokonał analizy obecnej sytuacji ekonomicznej Spółki, wskazując, iż podnoszone przez Stronę trudności w funkcjonowaniu firmy nie stanowią same w sobie podstawy do przyznania wnioskowanej ulgi, ale również poddał ocenie w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy istotne okoliczności, które zdaniem Strony przemawiały za pozytywnym rozpatrzeniem złożonego wniosku, nie podzielając jednak stanowiska Strony w tym zakresie. Zatem podstawą skargi jest w istocie dokonanie odmiennej (od oczekiwanej przez Skarżącej) oceny stanu faktycznego w sprawie na okoliczność występowania przesłanek ważnego interesu podatnika i publicznego, o których mowa w art. 67 a § 1 Ordynacji podatkowej. Z treści skargi wynika, iż kwestią sporną jest ocena materiału dowodowego w sprawie w kontekście istnienia przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Zarzuty i argumenty zarówno odwołania, jak i skargi na okoliczność zasadności - zdaniem Skarżącej - zastosowania rozłożenia na raty zaległości podatkowych dotyczą zatem kwestii słusznościowych. Za nietrafny należy uznać zarzut rutynowego potraktowania wniosku Strony o rozłożenie na raty zapłaty zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007r. Na każdym etapie postępowania organy podatkowe podejmowały szereg czynności zmierzających do ustalenia oraz wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Stronę skarżącą informowano o przebiegu postępowania oraz zapewniono Jej czynny udział w prowadzonym postępowaniu zarówno I jak i II instancji. Strona skarżąca miała możliwość również składania wyjaśnień i przedstawienia dowodów w postaci pism oraz dokumentów, wypowiedzenia się co zebranych dowodów i materiałów. Zatem postępowanie podatkowe obu instancji prowadzone było w sposób umożliwiający wszechstronne i pełne ustalenie stanu faktycznego sprawy przy aktywnym współdziałaniu skarżącej. Natomiast nie stanowi naruszenia przepisów postępowania fakt, iż z ustalonego w sprawie stanu faktycznego organ wywiódł skutki niekorzystne dla podatnika. Nie znajduje również uzasadnienia zarzut eksponowania jedynie niekorzystnych okoliczności w zakresie kondycji finansowej Spółki celem wykazania braku możliwości wywiązania się z zaległości podatkowych. Organ odwoławczy dokonał oceny całości materiału dowodowego w sprawie i wydał decyzję o utrzymaniu w mocy skarżonej odwołaniem decyzji. W wyczerpującym uzasadnieniu przedstawił argumenty na okoliczność odmowy udzielenia wnioskowanej ulgi, odniósł się do poszczególnych argumentów odwołania oraz przeanalizował zgromadzony materiał dowodowy. Nie znajdując podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie odpowiada przepisom prawa, należało orzec o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).