I SA/Sz 757/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "[...]" Spółki cywilnej w F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie przyznania płatności ONW na rok 2009 p o s t a n a w i a: zwolnić Skarżącą od opłat sądowych "[...]" Spółka cywilna w F. (dalej zwana: "Spółką", "Skarżącą"), w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...] zł, od skargi wniesionej na wyżej powołane postanowienie Dyrektora Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa złożyła na urzędowym formularzu PPPR wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku Skarżąca wskazała, że nie posiada majątku, który mogłaby zbyć na pokrycie opłat sądowych. Spółka podała, że prowadzi działalność rolniczą, jednakże z uwagi na nierozstrzygnięte od kilku lat spory z Agencją nie prowadzi działalności produkcyjnej i nie osiąga dochodów. Spółka wskazała, że nie posiada gotówki w kasie ani środków na rachunku bankowym, nie występują też inne aktywa możliwe do zbycia. Skarżąca oświadczyła również, że nie posiada rachunku bankowego. W oświadczeniu o majątku i dochodach Spółka podała wysokość kapitału zakładowego w kwocie [...] zł, wartość środków trwałych w kwocie [...] zł, dochód/stratę w kwocie [...] zł. Do wniosku załączono bilans Spółki za okres od 1 stycznia 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. Skarżąca, wykonując wezwanie referendarza sądowego z dnia 26 września 2014 r. do nadesłania dodatkowych dokumentów, przedłożyła: 1. bilans i rachunek zysków i strat Spółki za okres od 1 stycznia do 30 czerwca 2014 r., w których wskazała: kapitał własny skarżącej na koniec tego okresu w kwocie [...] zł, przychody netto ze sprzedaży w kwocie [...] zł, aktywa trwałe o wartości [...] zł, należności długoterminowe w kwocie [...] zł, aktywa obrotowe o wartości [...] zł, należności krótkoterminowe w kwocie [...] zł, środki pieniężne w kasie i na rachunku bankowym w kwocie [...] zł, zobowiązania długoterminowe i krótkoterminowe w kwocie [...] zł; 2. dokumenty i oświadczenia dotyczące wspólnika Spółki P. M. tj.: - kopie deklaracji PIT 36 i PIT-8C za 2013 r., w których zadeklarował łączne przychody ze stosunku pracy, najmu i innych źródeł (umorzenie odsetek bankowych) w kwocie [...] zł, łączne koszty uzyskania przychodów w kwocie [...] zł, dochód w łącznej kwocie [...] zł, stratę z najmu w kwocie [...] zł; - kopię zaświadczenia pracodawcy z dnia 1 października 2014 r. o wysokości wynagrodzenia na stanowisku prezesa zarządu w kwocie [...] zł brutto; - oświadczenie P.M., że uzyskuje dodatkowo dochód z rolnictwa w kwocie nieprzekraczającej [...] zł, a także, iż ponosi wydatki na konieczne utrzymanie w kwocie [...] zł miesięcznie; - wyciąg bankowy nr 4/2012 z 31 grudnia 2012 r. z rachunku P.M., wskazujący na sumę blokad na tym rachunku w kwocie [...] zł oraz na uznanie tego rachunku w dniu 31 grudnia 2012 r. kwotą [...] zł z tytułu odsetek; 3. dokumenty dotyczące wspólnika skarżącej Spółki – [...] G. Spółki z o.o. z siedzibą w B.: - bilans oraz rachunek zysków i strat wspólnika za 2013 r. oraz za okres od 1 stycznia 2014 r. do 30 czerwca 2014 r. w których na dzień 30 czerwca 2014 r. wskazała: aktywa trwałe o wartości [...] zł, należności długoterminowe w kwocie [...] zł, inwestycje długoterminowe (udziały i akcje w jednostkach powiązanych) w kwocie [...] zł, aktywa obrotowe w kwocie [...] zł, w tym należności krótkoterminowe w kwocie [...] zł, środki pieniężne w kasie i na rachunkach w kwocie ujemnej [...] zł, kapitał własny w kwocie ujemnej [...] zł, zobowiązania długoterminowe w kwocie [...] zł, zobowiązania krótkoterminowe w kwocie [...] zł, rozliczenia międzyokresowe krótkoterminowe w kwocie [...] zł, przychody netto ze sprzedaży w kwocie [...] zł, strata w kwocie [...] zł; - wyciąg z księgi rachunkowej wspólnika – zapisy na koncie [...] Kasa za okres od 1 stycznia 2014 r. do 30 września 2014 r., z saldem B.O. "Wn" w kwocie [...] zł i sumą zapisów w kwocie [...] zł, a także na koncie [...] Rachunki bankowe z saldem B.O. "Ma" [...] zł i z sumą zapisów w kwocie [...] zł; - kopię deklaracji CIT-8 za 2013 r., w której zadeklarowano przychody i koszty uzyskania przychodów, dochody w kwocie [...] zł; Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Na wstępie podnieść należy, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2012 r. poz. 270, dalej w skrócie "p.p.s.a."). Prawo pomocy, jako instytucja o charakterze wyjątkowym, powinno być zatem stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin są odstępstwem od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 478/04, niepubl.). Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., osobie prawnej, a także jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W niniejszej sprawie Skarżąca ubiega się o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, to jest wnosi o zwolnienie od opłat sądowych. Należy wyjaśnić przy tym, że w myśl art. 212 § 1 p.p.s.a. opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna. Zgodnie natomiast z art. 245 § 3 p.p.s.a prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowenie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Wpis od skargi w rozpoznawanej sprawie wynosi [...] zł, zaś Spółka jest zobowiązana do uiszczenia wpisu sądowego także w drugiej zawisłej przed tut. Sądem sprawie o sygn. akt I SA/Sz 757 również w kwocie [...] zł. Nie jest też wykluczone, że powstaną dalsze koszty sądowe tych postępowań sądowoadministracyjnych. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należało, że Skarżąca wykazała zasadność złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Z dokonanych, na podstawie złożonych oświadczeń i dokumentów źródłowych ustaleń wynika bowiem, że Spółka aktualnie nie ma środków finansowych na poniesienie opłat sądowych. Spółka wykazała, że nie prowadzi faktycznie działalności gospodarczej, nie ma jakichkolwiek przychodów ani majątku, który mógłby zostać spieniężony. Nie dysponuje też innymi możliwościami pozyskania środków finansowych na pokrycie opłat sądowych. Z przedstawionych dokumentów wynika bowiem, że w złej kondycji finansowej znajduje się spółka kapitałowa będąca wspólnikiem Skarżącej. Bilanse i rachunki zysków i strat tego wspólnika za 2013 r. i pierwsze półrocze 2014 r., deklaracja podatkowa, wyciągi z ksiąg rachunkowych, wskazują na ujemny kapitał zakładowy, znaczne zobowiązania krótkoterminowe (w kwocie [...] zł na dzień 30 czerwca 2014 r.), brak przychodów, brak środków w kasie i na rachunkach bankowych. Skarżąca wykazała także, że nie jest możliwe uzyskanie środków pieniężnych od drugiego jej wspólnika, będącego osobą fizyczną, gdyż otrzymywane przez niego dochody wystarczają na zaspokojenie tylko niezbędnych potrzeb życiowych. Powyższe pozwala uznać, że wniosek Spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego został uwzględniony w całości. Mając na względzie powyższe, a także realizując postulat zapewnienia dostępu do Sądu, należało, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. orzec, jak w sentencji, co oznacza zwolnienie Skarżącej od wszelkich wpisów sądowych i opłat kancelaryjnych w sprawie.