I SA/Sz 761/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie – - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 6 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności na 2010 r. p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy Skarżąca złożyła w związku ze skargą na wyżej opisaną decyzję wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata W uzasadnieniu wniosku (urzędowy formularz PPF) skarżąca wskazała na duży stopień skomplikowania sprawy oraz brak środków finansowych na adwokata z wyboru. Z uzasadnienia wniosku wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie, na utrzymaniu ma [...] letnią córkę. Co do posiadanego majątku oświadczyła, że posiada jedynie nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha. Skarżąca oświadczyła że nie posiada innych nieruchomości, wartościowych przedmiotów oraz oszczędności. Jak wynika z oświadczenia skarżącej, źródłem jej utrzymania jest dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości ok. [...] zł rocznie. Uznając złożone oświadczenie za niewystarczające do oceny możliwości płatniczych strony oraz z uwagi na wątpliwości co do prawdziwości oświadczenia w związku posiadanymi informacjami z akt sprawy, przede wszystkim dotyczące stanu majątkowego oraz rodzinnego skarżącej, referendarz sądowy wezwaniem z dnia 8 września b.r. zobowiązała Ją do nadesłania: 1) oświadczenia o tym, czy, i ewentualnie jaki tytuł prawny ma skarżąca do nieruchomości pod adresem: [...] , z ewentualnymi dokumentami potwierdzającymi powyższe, 2) wykazu posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych (w tym lokat) i wyciągów z tych rachunków ( w tym rachunku o nr [...] wskazanego przez skarżącą w sprawie wniosku o dopłaty) za okres od 1 lipca do 31 sierpnia 2011 r., 3) oświadczenia o wysokości otrzymanych w 2011 r. dopłat, 4) kopii otrzymanej decyzji dotyczącej podatków lokalnych na 2011 r. ( n.p. podatek rolny, od nieruchomości), 5) wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy podaną powierzchnią gruntów na urzędowym formularzu PPF, a powierzchnią gruntów podaną w związku z ubieganiem się o dopłaty, wynikającą z akt sprawy, 6) dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych przez skarżącą wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem z okresu ostatnich trzech miesięcy, 7) dodatkowego oświadczenia o stanie rodzinnym, t.j. czy pozostaje w związku małżeńskim; ewentualnie czy prowadzi gospodarstwo domowe z innymi osobami, jeśli tak, to referendarz sądowy zobowiązuje do nadesłania dokumentów potwierdzających stan majątkowy i miesięczne dochody męża skarżącej (innej osoby), w terminie 10 dni od dnia doręczenia niniejszego wezwania, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie dokumentów i oświadczeń znajdujących się w aktach sprawy. W/w wezwanie zostało doręczone skarżącej, do rąk córki I.K., w dniu [...] r., a wyznaczony wezwaniem 10 – dniowy termin na złożenie wymaganych dokumentów i oświadczeń, upłynął bezskutecznie w dniu [...] r. We wskazanym terminie, ani dotychczas, skarżąca nie wykonała w/w wezwania. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, w świetle art. 245 § 3 p.p.s.a., obejmującym m. in. ustanowienie pełnomocnika w osobie adwokata, następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie okoliczności wskazanej w tym przepisie. Z konstrukcji tego przepisu wynika więc, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy i od tego co udowodni zależy sposób rozstrzygnięcia w tym przedmiocie. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy musi zatem uprawdopodobnić, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa jest w przytoczonych przepisach. Ciężar dowodu takich okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 § 1 p.p.s.a zwrotu "gdy wykaże". Do referendarza sądowego należy natomiast ocena, czy takie okoliczności zachodzą. Brak wskazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy wręcz uniemożliwia sądowi merytoryczną ocenę wniosku. Z kolei zgodnie z art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wprawdzie skarżąca oświadczyła, że posiada tylko nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha, ma na utrzymaniu córkę, a otrzymywane dochody w przeliczeniu na 1 miesiąc, stanowią średnio ok.[...] zł, jednak stwierdzić należy, że skarżąca nie wyjaśniła wątpliwości związanych z jej sytuacją majątkową, finansową i rodzinną. W szczególności nie wyjaśniła rozbieżności pomiędzy powierzchnią posiadanych gruntów wykazaną we wniosku ([...] ha ), a powierzchnią wynikającą chociażby ze złożonego wniosku o dopłaty, czy z decyzji z [...] r. o przyznaniu skarżącej płatności rolnośrodowiskowej na 2010 r. w kwocie [...] zł (powyżej [...] ha), nie wyjaśniła też pozostałego stanu majątkowego (kwestia własności zajmowanej nieruchomości Machiny 2 (adres skarżącej) oraz nie wyjaśniła czy prowadzi gospodarstwo domowe z innymi osobami i jaka jest ich sytuacja finansowa. Skarżąca nie nadesłała również wymaganych wyciągów bankowych. Stwierdzić należy, że powyższe braki uniemożliwiają dokonanie pełnej oceny sytuacji skarżącej w świetle przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Jak już wskazano wyżej, to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Informacje podane w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie pozwalają na dokonanie oceny rzeczywistych możliwości finansowych wnioskodawcy. Stwierdzić zatem należy, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku strony, bowiem skarżąca nie wykazała w sposób nie budzący wątpliwości, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak na wstępie.