I SA/Sz 762/15

|Przewodniczący | |Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj | Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 listopada 2015 r. sprawy ze skargi "E." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29 kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia oddala skargę. Dyrektor Izby Skarbowej w Sz. (zwany dalej "Dyrektorem") zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. znak [...] stwierdził uchybienie przez [....] sp. z o.o. w M. (dalej Spółka, Skarżąca lub Strona) terminowi do wniesienia zażalenia z dnia 1 kwietnia 2015 r. na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Sz. (zwanego dalej "Naczelnikiem") z dnia [...] r., znak: [...] odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie zaliczenia zwrotu podatku od towarów i usług za marzec 2013 r. na poczet: 1) podatku dochodowego od osób fizycznych opłacanego przez płatnika (PIT-4) za maj 2013 r., 2) zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych opłacanego przez płatnika PIT-8 za kwiecień 2013 r. i maj 2013 r., 3) zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych opłacanego przez płatnika za kwiecień 2013 r., 4) podatku od towarów i usług za wrzesień 2013 r. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynikało, że Naczelnik postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...]. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zaliczenia zwrotu podatku od towarów i usług za marzec 2013 r. na poczet wskazanych zaległości podatkowych. Ww. postanowienie Naczelnika zostało doręczone stronie w dniu 31 stycznia 2015 r. w trybie art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613), dalej zwanej "o.p." Spółka nie zgodziła się z powyższym rozstrzygnięciem i pismem z dnia 1 kwietnia 2015 r. złożyła na nie zażalenie. W uzasadnieniu zażalenia strona wskazała, że zaskarżone postanowienie jest wadliwe ze względu na naruszenie przepisów postępowania, albowiem wbrew twierdzeniom organu zawartym w postanowieniu nie zachodzi przyczyna wyłączająca możliwość wszczęcia postepowania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika z dnia [...] r., znak: [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zaliczenia zwrotu podatku od towarów i usług za marzec 2013 r. na poczet wskazanych zaległości podatkowych. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Dyrektor wskazał, że zaskarżone postanowienie zostało doręczone stronie w dniu 31 stycznia 2015 r., w trybie art. 150 o.p. Dyrektor uznał, że w niniejszej sprawie został zachowany warunek zastosowania trybu określonego w art. 150 o.p. Wyjaśnił, że przesyłkę doręczano przez operatora pocztowego, a zastosowanie art. 150 o.p. poprzedziła próba doręczenia pisma zgodnie z dyspozycją art. 151 o.p., tj. na adres siedziby Spółki. Osoba doręczająca pismo uczyniła adnotację na dokumencie potwierdzenia odbioru o niemożności jego doręczenia w sposób wskazany w art. 151 o.p., umieszczając na kopercie pieczęć o treści "Adresata nie zastano w domu; 16.01.2015 r." Wobec tego, że osoba doręczająca nie zastała adresata pod adresem Spółki w dniu 16 stycznia 2015 r., pismo było przechowywane przez kolejnych 14 dni w placówce pocztowej. W obu przypadkach Spółka była zawiadomiona o pozostawaniu przesyłki w placówce pocztowej, czego dokonano dwukrotnie, tj. w dniu 16 i 24 stycznia 2015 r. Pierwsze zawiadomienie nastąpiło w dacie pierwszej próby doręczenia pisma. Powtórne zawiadomienie nastąpiło w związku z niepodjęciem pisma w terminie 7 dni od dnia jego złożenia w placówce pocztowej. W tym terminie adresat nie odebrał pisma. Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w placówce pocztowej osoba doręczająca umieściła "w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata", co potwierdza zapis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Dyrektor podzielił stanowisko Naczelnika, że przedmiotowe postanowienie Naczelnika zostało doręczone stronie w terminie wynikającym z art. 150 § 2 o.p., tj. w dniu 31 stycznia 2015 r. Wskazał, iż ustawowy termin do złożenia zażalenia upłynął z dniem 7 lutego 2015 r. Natomiast zażalenie zostało złożone w Urzędzie Pocztowym w Sz. w dniu 1 kwietnia 2015 r., co potwierdza odcisk stempla pocztowego na kopercie. W związku z powyższym, na tle przedstawionych okoliczności, Dyrektor stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia, zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 o.p. i w rezultacie pozostawił zażalenie bez rozpatrzenia merytorycznego. Spółka na postanowienie Dyrektora wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, żądając uchylenia postanowienia w całości oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na rozstrzygnięcie, tj.: 1) art. 122 w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 o.p. poprzez oparcie swojego rozstrzygnięcia wyłącznie na adnotacjach dokonanych przez operatora pocztowego na potwierdzeniach doręczeń korespondencji, które w żadnej mierze nie mogą być miarodajne w świetle nieprawidłowości awizowania korespondencji. 2) art. 150 § 2 o.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w uznaniu, iż nie ma możliwości obalenia skutku doręczenia płynącego z treści przepisu, podczas gdy skutek doręczenia zastępczego może zostać obalony poprzez wykazanie, że operator pocztowy nie dokonał wszystkich niezbędnych czynności koniecznych do uznania skuteczności doręczenia zastępczego, oraz zostały spełnione przesłanki doręczenia zastępczego, podczas gdy operator pocztowy nie pozostawił zawiadomienia oraz zawiadomienia powtórnego o pozostawieniu przesyłki pocztowej w placówce operatora, wobec czego nie można uznać doręczenia zastępczego za skuteczne, 3) art. 228 § 1 pkt 2 o.p. poprzez niewłaściwe niezastosowanie wyrażające się stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia, podczas gdy przesyłki pocztowe nie trafiały do Skarżącej z powodu wadliwości zawiadamiania o pozostawieniu przesyłek pocztowych do odbioru przez operatora pocztowego, wobec czego nie mógł on uchybić terminowi do wniesienia środka odwoławczego od postanowienia, które nie zostało Skarżącej skutecznie doręczone. W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej: "p.p.s.a."), uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Na wstępie wskazać należy, wskazać, że przepisy dotyczące procedury doręczania pism w postępowaniu podatkowym zostały uregulowane m.in. w art. 150 o.p. Zgodnie z brzmieniem art. 150 o.p. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 o.p.: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę. § 1a. Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. Zgodnie z § 2 zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Z przytoczonych przepisów wynika, że dla skutecznego doręczenia stronie pisma procesowego w trybie art. 150 o.p. konieczne jest, aby operator pocztowy przesyłkę przechowywał przez 14 dni w swojej placówce, przy czym o tym fakcie powinien powiadomić adresata (pozostawiając awizo). Zaznaczyć należy, że operator powinien poinformować o możliwości odebrania przesyłki w terminie 7 dni od dnia pozostawienia awiza (ustawodawca szczegółowo wymienił przy tym miejsca, w których można pozostawić awizo i są to: oddawcza skrzynka pocztowa, drzwi mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, widoczne miejsce przy wejściu na posesję adresata). W razie niepodjęcia pisma w ciągu 7 dni, operator pozostawia kolejne awizo z informacją o terminie odbioru przesyłki. Zgodnie z wprowadzoną przez ustawodawcę fikcją doręczenia pismo uważa się za doręczone po upływie 14 dni od dnia pozostawienia pierwszego awiza (pismo organ pozostawia w aktach sprawy). Odnosząc poczynione przez Sąd uwagi do okoliczności rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki skierowanej na adres skarżącej Spółki, wskazano, że z powodu niemożności doręczenia przesyłki (adnotacja "Adresata nie zastano w domu"), pozostawiono ją w dniu 16 stycznia 2015 r. na okres 14 dni do dyspozycji adresata w POK InPost przy ul. [...] w Sz., a zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki wraz z informacją o możliwości jej odbioru umieszczono w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Z powodu niepodjęcia w terminie 7 dni, przesyłkę awizowano powtórnie w dniu 24 stycznia 2015 r. Następnie przesyłkę zwrócono w dniu 3 lutego 2015 r. do nadawcy, gdyż skarżąca Spółka nie odebrała awizowanej przesyłki. Sąd zgadza się ze stwierdzeniem zaprezentowanym w postanowieniu NSA w Warszawie z dnia 9 lipca 2012 r., sygn. akt II FZ 474/12, w którym wskazano, że potwierdzenie odbioru stanowi dokument urzędowy, który jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Przedmiotowe domniemanie może być obalone, jednakże podejmując próbę obalenia tego domniemania należy mieć na względzie, iż dokumenty urzędowe są najbardziej wiarygodnymi środkami dowodowymi. Odnosząc się do zarzutów skargi należy zatem wskazać, że nietrafny jest zarzut naruszenia art. 122 w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 o.p. poprzez oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na adnotacjach dokonanych przez operatora pocztowego na potwierdzeniach doręczeń korespondencji, które zdaniem Spółki w żadnej mierze nie mogą być miarodajne w świetle nieprawidłowości awizowania korespondencji. Po pierwsze jak wskazano wyżej adnotacje operatora pocztowego sporządzone w myśl art. 150 o.p. korzystają z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nich stwierdzone. Zgodzić należy się, ze Skarżącą, że domniemanie to może zostać obalone, jednakże na rzeczone "nieprawidłowości awizowania korespondencji" Spółka poza swoimi stwierdzeniami nie przedstawiła żadnych dowodów. Nie mogą być uznane za takie dowody jedynie twierdzenia Spółki o tym, iż brak zawiadomień o korespondencji dotyczył "wszystkich przesyłek w ostatnim okresie o których Skarżący dowiedział się po uprzednich interwencjach bezpośrednio w organie podatkowym". Nie mogą też być takim dowodem jedynie twierdzenia Spółki, iż działający w imieniu nowego operatora pocztowego doręczyciele nie dopełniali wymogów awizowania ograniczając się do stwierdzania iż "adresata nie ma pod wskazanym adresem", ani też stwierdzenia Skarżącej o "powszechnie znanej tendencji problemów z doręczaniem korespondencji, jakie ujawniły się po zmianie operatora doręczającego przesyłki organów". Wbrew twierdzeniom Skarżącej także z pozostałych okoliczności sprawy nie wynika, że operator pocztowy nie pozostawił w badanej, konkretnej sprawie zawiadomienia oraz zawiadomienia powtórnego o pozostawieniu przesyłki pocztowej w placówce operatora. Trafnie Skarżąca wskazała w skardze, że domniemanie doręczenia ma charakter usuwalny i może zostać obalone tzw. przeciwdowodem, gdy adresat wykaże, że z przyczyn od niego niezależnych nie mogło dojść do doręczenia. Jednak w okolicznościach niniejszej sprawy adresat nie przedstawił żadnego przeciwdowodu na prawidłowość dokonanego doręczenia w trybie art. 150 o.p. przez co nie wykazał, że było ono nieprawidłowe. Należy przyznać, że istotnie organ w zaskarżonym postanowieniu stwierdził, iż nie ma możliwości obalenia skutku doręczenia wynikającego z treści art. 150 o.p. Zdaniem Sądu użycie powyższego sformułowanie nie było równoznaczne z tym, że nie można obalić domniemania prawidłowości samego doręczenia dokonanego w tym trybie. Przede wszystkim jednak w okolicznościach rozpoznawanej sprawy należało uznać, że powyższe stwierdzenie organu nie miało istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Skarżąca nie obaliła bowiem domniemania prawidłowości dokonanego doręczenia, gdyż poza własnymi stwierdzeniami nie przedstawiła żadnego dowodu czy konkretnej okoliczności potwierdzającej, że istotnie działanie doręczyciela w niniejszej sprawie było nieprawidłowe i niezgodne z treścią art. 150 o.p. co skutkowałoby uznaniem doręczenia za nieprawidłowe. Wobec tego za zgodne z obowiązującymi przepisami, w tym z art. 228 § 1 pkt 2 o.p. należy uznać zaskarżone postanowienie Dyrektora, stwierdzające uchybienie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Naczelnika z dnia [...] r., z uwagi na to, że Spółka nie obaliła skutecznie domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało stwierdzone w treści potwierdzenia odbioru przesyłki. Ponownie należy wskazać, że z adnotacji umieszczonych na potwierdzeniu odbioru przesyłki wynika, że przesyłka była dwukrotnie awizowana, z zachowaniem 7-dniowych terminów, tj. w dniu 16 i 24 stycznia 2015 r. Na dokumencie tym nie naniesiono żadnych informacji odnośnie nieprawidłowości w zakresie dokonanego doręczenia. Co więcej, potwierdzenie odbioru zawiera wszystkie wymagane prawem elementy. Ponadto, potwierdzenie to zostało umieszczone przez pracownika operatora pocztowego w prawidłowym miejscu, o czym uczyniono adnotację. Skutek doręczenia nastąpił w dniu 31 stycznia 2015 r., termin zaś na złożenie zażalenia wynikający z art. 236 § 2 o.p. wynosił 7 dni od dnia doręczenia postanowienia i upłynął w dniu 7 lutego 2015 r. Trafnie zatem w myśl art. 228 § 1 pkt 2 o.p. (w związku z art. 239 o.p.) Dyrektor stwierdził uchybienie terminowi do złożenia zażalenia w sytuacji złożenia go w dniu 1 kwietnia 2015 r. Mając na względzie wszystkie powyżej omówione okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.