I SA/Sz 766/05

WyrokWSA w Szczecinie2006-01-26

Skład orzekający: Maria Dożynkiewicz, Marzena Kowalewska, Alicja Polańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji ustalającą wymiar podatku od nieruchomości, nie uwzględniając faktu zmiany sposobu użytkowania budynku, która nastąpiła w trakcie roku podatkowego i została potwierdzona przez właściwy organ nadzoru budowlanego?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, ponieważ nie ocenił wpływu zmiany sposobu użytkowania budynku, potwierdzonej przez organ nadzoru budowlanego, na wymiar podatku od nieruchomości za rok podatkowy. Zamiast tego, błędnie odesłał stronę do trybu wzruszenia decyzji ostatecznych. Postępowanie odwoławcze polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy, a nie tylko na kontroli zarzutów. W związku z tym, doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący R. G. został zobowiązany do zapłaty podatku od nieruchomości za rok 2005 według stawek dla budynków pozostałych, mimo że nabył budynek z zamiarem przeznaczenia go na cele mieszkalne. Organ pierwszej instancji ustalił, że budynek był ośrodkiem wczasowo-rehabilitacyjnym i nie jest budynkiem mieszkalnym, opierając się na dokumentacji budowlanej i kontroli podatkowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, uznając, że plan zagospodarowania przestrzennego stracił moc, a budynek nie jest zakwalifikowany jako mieszkalny. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia przepisów dotyczących prowadzenia ewidencji podatkowej i aktu notarialnego, a także wskazał na późniejsze przyjęcie przez organ nadzoru budowlanego zmiany sposobu użytkowania budynku na mieszkalny.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędzia WSA Alicja Polańska Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [... w przedmiocie podatku od nieruchomości za rok 2005 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu Wójt Gminy działając na podstawie art. 21 § 1 pkt 2 i § 5, art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jednolity z 2005 (Dz. U. Nr 8 poz. 60 ), art. 2, 3, 4, 5, 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj. Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.) oraz uchwały Nr XXVI Rady Gminy z dnia 6 grudnia 2004 rok w sprawie ustalenia stawek podatku od nieruchomości na rok 2005r. decyzją z [...] ustalił R. G. wymiar podatku od nieruchomości za 2005 r. w kwocie [...] zł płatny w ratach. W uzasadnieniu organ ten wskazał, że 10 lutego 2005 r. R. G. złożył pismo oraz informację w sprawie podatku od nieruchomości za 2005 rok, w której to opodatkował budynek jak budynek mieszkalny. Postanowieniem z tego samego dnia wszczęto postępowanie w sprawie podatku od nieruchomości za 2005 r. i zobowiązano podatnika do przedłożenia zawiadomienia ze Starostwa Powiatowego o zmianie sposobu użytkowania budynku rehabilitacyjno wypoczynkowego na mieszkalny. Podatnik oświadczył, że 31 stycznia 2003 r. złożył w Starostwie Powiatowym wniosek o wyrażenie zgody na zmianę sposobu użytkowania, ale postępowanie w tej sprawie nie zostało jeszcze zakończone, a budynek zakupiony zgodnie z § 9 aktu notarialnego podatnik użytkuje na cele mieszkalne. Z aktu notarialnego Nr 9671/2002 z dnia 23 grudnia 2002 r. wynika, że zakupiony budynek położony w M. przy ul. P. był ośrodkiem wczasowo- rehabilitacyjnym przeznaczonym dla niepełnosprawnych pracowników spółki "G". W dokumentach organu podatkowego znajdują się 2 decyzje Starostwa Powiatowego w K. nr [...] z [...], Nr [...] z [...], z których wyraźnie wynika, że budynek położony w M. przy ul. P. nie jest budynkiem mieszkalnym. Ponadto 7 lutego 2005 r. podatnik ponownie zwrócił się do tut. Urzędu Gminy z wnioskiem o zmianę sposobu użytkowania. W czasie przeprowadzonej 25 kwietnia 2005 r. kontroli podatkowej ustalono, że budynek ten jest obecnie niezamieszkały. W budynku tym nikt jest zameldowany na pobyt stały ani na pobyt czasowy. W odwołaniu od tej decyzji podatnik zarzucił naruszenie uchwały Nr XXVI Rady Gminy z 6 grudnia 2004r., art. 7a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej i błędne przyjęcie, że przedmiotowy budynek nie powinien podlegać opodatkowaniu wg stawek jak dla budynków mieszkalnych. Odwołujący powołał się na zapis w planie zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z którym, skoro obiekt nie jest obiektem rzemiosła, to stanowi zabudowę mieszkaniową. Podatnik podkreślił, że nabył budynek z przeznaczeniem na cele mieszkalne, nie prowadzi w nim działalności gospodarczej, zgodnie więc z Polską Klasyfikacją Obiektów Budowlanych należy uznać budynek ów za budynek mieszkalny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z [...] nr [...] na podstawie art.233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2005r., Nr 8, poz. 60 ze zm), art. 2 i 17 ust 1 ustawy z 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz.U. z 2001r., Nr 79, poz. 856 ze zm ) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że z materiału dowodowego zgromadzonego przez Wójta Gminy wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że budynek położony w M. przy ulicy P., będący do chwili nabycia go przez stronę 23 grudnia 2002 roku, ośrodkiem wczasowo-rehabilitacyjnym przeznaczonym dla niepełnosprawnych pracowników Spółki G, nie jest budynkiem mieszkalnym. Powoływany przez stronę plan zagospodarowania przestrzennego Gminy stracił już swą moc i od 1 stycznia 2004r. nie jest aktem prawa miejscowego. Nadal wiążąca pozostaje dokumentacja budowlana, w której budynek ten jest zakwalifikowany jako budynek użytkowy. Wg tego organu w świetle przepisów o podatku od nieruchomości budynkiem mieszkalnym jest taki budynek, który zakwalifikowany jest jako budynek mieszkalny, i w którym podatnik zaspokaja swoje podstawowe potrzeby mieszkaniowe. Podatnik w budynku położonym w M. przy ulicy P. potrzeb takowych nie zaspokaja. Dowodzi tego materiał dowodowy zebrany przez organ I instancji, między innymi, w trakcie kontroli podatkowej przeprowadzonej 25 kwietnia 2005 r. Za niezasadny organ ten uznał zarzut o naruszenia art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Wójt Gminy obszernie uzasadnił swoje rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu przywołał podstawy prawne i faktyczne swoich ustaleń. W dniu wydania zaskarżonej decyzji, ustalenia Wójta Gminy leżące u podstaw tej decyzji są prawidłowe i stawka podatku zastosowana do obliczenia wysokości podatku od nieruchomości obciążającego podatnika za budynek położony w M. przy ulicy P. jest właściwa. To, że 16 czerwca 2005r. organ nadzoru budowlanego przyjął bez sprzeciwu do wiadomości zmianę sposobu użytkowania budynku z użytkowego na mieszkalny, stanowi podstawę zdaniem tego organu do zmiany z dniem 1 lipca 2005r. wymiaru podatku od nieruchomości za 2005r. w trybie art. 254 Ordynacji podatkowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na wskazaną wyżej decyzję Skarżący zarzucił naruszenie art. 7a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie w/w decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Odnośnie podniesionego zarzutu naruszenia Uchwały Nr XXVI Rady Gminy Mielno z dnia 06.12.2004 r. i art. 7a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wskazał, że przywołany przepis ustawy nałożył na Wójta Gminy - jako organ podatkowy - obowiązek prowadzenia ewidencji podatkowej nieruchomości. Dla potrzeb wymiaru i poboru podatku od nieruchomości miarodajne są informacje zawarte w przedmiotowej ewidencji, na którą nie powołał się ani organ pierwszej ani też organ drugiej instancji. Tworząc ewidencję organ podatkowy powinien uwzględnić treść aktu notarialnego ( § 9 ), na podstawie którego nastąpiło nabycie nieruchomości oraz plan zagospodarowania przestrzennego (pomocniczo również ten nie aktualny przy braku nowego) - co wynika z art. 7a ust. 2 pkt 2 i 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Naruszenie w/w przepisu ustawy przez orzekające w sprawie organy zdaniem skarżącego skutkuje naruszeniem Uchwały Nr XXVI Rady Gminy z 6 grudnia 2004 r.. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej skarżący podniósł, że organ odwoławczy nie uzasadnił dlaczego dokonując wymiaru podatku organ podatkowy pierwszej instancji, po pierwsze, nie oparł się na ewidencji podatkowej nieruchomości, po drugie pominął treść przywołanego już aktu notarialnego. Organ odwoławczy nie odniósł się również do zarzutów dotyczących tzw. kontroli podatkowej i bezskuteczności zgromadzonych w jej trakcie materiałów, mimo, że poczynione w jej trakcie ustalenia przyjął jako legalne źródło dowodowe do ustalenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, tym bardziej, że czynności te nie wykazały, że skarżący w budynku tym nie zaspokaja potrzeb mieszkaniowych. Wykazały one jedynie, że w trakcie tych czynności ani skarżący ani też członkowie jego rodziny nie przebywali w tym budynku. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji całkowicie pominięto zdaniem skarżącego okoliczność, że wniosek skarżącego z dnia 14 stycznia 2003 r. złożony w Starostwie Powiatowym w K., a dotyczący zmiany sposobu użytkowania budynku, po kolejnym monicie z 19 maja 2005 r. (oznaczonym w zawiadomieniu jako data zgłoszenia), został załatwiony i Starostwo Powiatowe w K. przyjęło zamiar zmiany sposobu użytkowania spornego budynku z budynku usługowego na budynek mieszkalny wydając stosowne zawiadomienie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Ustawa z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( tj. Dz.U. z 2002 r. Nr 9 poz. 84 ze zm .) w art. 5 przekazując kompetencje radzie gminy do określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości, w przepisie tym określa jednocześnie maksymalne wysokości stawek, różnicując te stawki w zależności od sposobu wykorzystania danej nieruchomości. Najniższe stawki dotyczą budynków mieszkalnych, najwyższe - związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. W sprawie tej kwestią sporną jest to, czy skarżący od budynku położonego w M. przy ul. P. powinien uiszczać podatek od nieruchomości wg stawek jak dla budynków pozostałych, jak to przyjęły organy podatkowe, czy też jak twierdzi skarżący jak dla budynków mieszkalnych. Jak wynika z umowy sprzedaży zawartej 23 grudnia 2003 r. w formie z aktu notarialnego, budynek ten w momencie jego nabycia stanowił ośrodek wczasowo-rehabilitacyjny, obejmujący budynek wolnostojący o powierzchni użytkowej 430,72 m2, garaż wolnostojący oraz brodzik kąpielowy. Skarżący nie kwestionował zresztą tego, że przedmiotem nabycia był budynek wczasowo-rehabilitacyjny, powoływał się jednak na złożone w tym akcie oświadczenie, że przedmiotową nieruchomość nabywa na cele mieszkaniowe. Sam jednak fakt złożenia przez skarżącego oświadczenia o zmianie sposobu wykorzystania budynku nie może stanowić podstawy wymiaru podatku od nieruchomości w niższej stawce. O tym bowiem z jakim rodzajem budynku mamy do czynienia, jeżeli nie wynika to z ewidencji budynków, wynikać powinno np. z dokumentacji budowlanej tj. decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, projektu budowlanego, pozwolenia na budowę, decyzji o dopuszczeniu budynku do użytkowania. O tym, że w dokumentacji budowlanej budynek ten był ujęty jako budynek wypoczynkowo - rehabilitacyjny dla osób niepełnosprawnych wynika jak słusznie uznały organy podatkowe ze znajdujących się w aktach podatkowych decyzji Starostwa Powiatowego o pozwoleniu na użytkowanie brodzika kąpielowego w tym ośrodku, czy też kotłowni. Z decyzji tych wyraźnie wynika, że pozwolenie na użytkowanie dotyczy urządzeń ośrodka wypoczynkowo- rehabilitacyjnego. Ustawa z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do 29 maja 2004 r. (Dz. U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.) na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego wymagała pozwolenia właściwego organu. Zgodnie bowiem z art. 71 tej ustawy zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu. Skarżący miał zapewne świadomość tego, że chcąc zmienić przeznaczenie zakupionego obiektu budowlanego musi wystąpić do właściwego organu o wydanie stosownego pozwolenia, skoro jak wskazuje w skardze z takim wnioskiem wystąpił 14 stycznia 2003 r. Skarżący jednak nie wykazał, że w wyniku tego wniosku uzyskał decyzję o zmianie sposobu użytkowania przedmiotowego budynku. Zmiana przepisu art. 71 ustawy prawo budowlane dokonana ustawą z 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93 poz. 888), a wymagająca obecnie na zmianę sposobu wykorzystania obiektu budowlanego jedynie zgłoszenia właściwemu organowi weszła w życie ze względu na treść art. 4 tej ustawy z dniem 30 maja 2004 r., a więc po ponad roku od złożenia przez skarżącego pierwszego wniosku. Do spraw wszczętych przed wejściem w życie wskazanej wyżej ustawy zmieniającej ustawę – Prawo budowlane, a dotyczących zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego w myśl art. 2 ust. 2 tej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe tj. w brzmieniu obowiązującym przed tą zmianą. Powoływanie się w tej sytuacji przez skarżącego na pierwotnie złożony wniosek o zmianę sposobu wykorzystania przedmiotowego budynku, mimo braku decyzji właściwego organu w tej mierze jest więc niczym nieuzasadnione, tym bardziej, że dołączone na etapie postępowania odwoławczego zawiadomienie Starostwa Powiatowego w K. z 16 czerwca 2005 r. o przyjęciu zamiaru zmiany sposobu użytkowania tego obiektu powołuje się na zgłoszenie skarżącego z 19 czerwca 2005 r. Skoro jednak skarżący na etapie postępowania odwoławczego dołączył zawiadomienie właściwego organu o zmianie sposobu wykorzystania budynku, to organ odwoławczy powinien ocenić, jaki to wpływ ma na wymiar podatku od nieruchomości za 2005 r. Wbrew bowiem temu co przyjął organ odwoławczy, okoliczność ta powinna być oceniona przez ten organ, skoro strona na te okoliczności wskazywała . W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide wyrok NSA z 22 marca 1996 r. SA/Wr 1996/95 ONSA 1997 nr 1 poz. 35), jak i w doktrynie (vide Ordynacja podatkowa Komentarz Lexis Nexis Warszawa 2004 s. 585 i n.) ugruntowane jest stanowisko, że administracyjne postępowanie odwoławcze polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy. Istotą administracyjnego toku instancji jest dwukrotne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, a nie tylko kontrola zarzutów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu pierwszej instancji. Zupełnie w tej sytuacji niezrozumiałe jest odesłanie strony przez organ odwoławczy w związku ze zmianą sposobu użytkowania budynku z dniem 16 czerwca 2005 r. do trybu wzruszenia decyzji ostatecznych określonego w art. 254 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz.60 ze zm.) skoro organ odwoławczy powinien okoliczność tę sam ocenić pod kątem, jaki ma ona wpływ na wymiar podatku od nieruchomości za 2005r. Ze względu na powyższe doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a wobec tego należało na podstawie art. 145 §1 pkt 1c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm) orzec jak w sentencji. Na podstawie art. 152 tej ustawy orzeczono o wykonalności zaskarżonej decyzji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło