I SA/Sz 77/11

PostanowienieWSA w Szczecinie2011-03-08

Skład orzekający: Iwona Golec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu administracyjnym dotyczącym odmowy umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne może zostać rozpatrzony częściowo w zakresie ustanowienia adwokata, gdy strona jest zwolniona z kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a.?
Ratio decidendi
Wobec zwolnienia strony z kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a., nie jest możliwe przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych przez referendarza sądowego. Jednakże prawo pomocy może zostać przyznane w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Skarżąca I. N. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu dotyczącym skargi na decyzję Prezesa ZUS o odmowie umorzenia należności z tytułu składek. Prowadzi gospodarstwo domowe z bezrobotnym mężem i synem, utrzymując się z emerytury, korzysta z pomocy społecznej, posiada mieszkanie, ale ma zadłużenia czynszowe i opłaty za media. Wniosek obejmował zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Rozstrzygnięcie
Przyznał I. N. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie – - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. N. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jej skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...]nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek postanawia: przyznać I. N. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Odnosząc się do wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych wskazać na wstępie należy, że zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. W tej sytuacji wobec zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych, nie jest możliwe przyznanie tego zwolnienia na mocy orzeczenia referendarza sądowego. Niniejsza sprawa dotyczy odmowy umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne, zatem należy do kategorii spraw wymienionych w powołanym przepisie. Z uwagi na powyższe, złożony przez I. N. wniosek podlegał rozpoznaniu w części dotyczącej przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Z uzasadnienia wniosku, oświadczenia majątkowego, o stanie rodzinnym, dochodach, dodatkowych dokumentów wynika, co następuje. Skarżąca, zamieszkała w S. (ul.[...]), prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z bezrobotnym mężem (bez prawa do zasiłku - zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy k. 23) i [...] letnim synem, a źródłem utrzymania rodziny jest emerytura skarżącej (w wysokości brutto[...]zł, netto [...]- dowód: decyzja ZUS k. 22). Jak wynika z dołączonego zaświadczenia Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S. z 22 lutego b.r.(k. 30) skarżąca od sierpnia 2010 r. korzysta z pomocy społecznej w zakresie dożywiania oraz w formie zasiłków okresowych. Odnośnie posiadanego majątku skarżąca oświadczyła, że posiada mieszkanie o powierzchni [...] m². Innych nieruchomości, oszczędności, czy wartościowych przedmiotów skarżąca nie wykazała. Z przedstawionych dokumentów (pismo wspólnoty mieszkaniowej, faktury oraz postanowienie komornika sądowego) wynika, że skarżąca zalega z płatnościami czynszu za mieszkanie na kwotę [...] zł co łącznie z odsetkami i innymi kosztami stanowi kwotę ok.[...] tys. zł (k. 32),zadłużenie do wspólnoty mieszkaniowej z tytułu czynszu -wg stanu na 27 grudnia 2010 r.- stanowiło kwotę [...] zł, k. 24, a wysokość należnych opłat za energię i gaz stanowią kwotę średnio ok. [...]zł miesięcznie. Skarżąca oświadczyła, że już od dziesięciu lat sytuacja jej rodziny jest bardzo ciężka. Nadto podała, że wraz z mężem wychowała sześcioro dzieci; zajmowane mieszkanie jest dla jej rodziny bardzo ważne i może się okazać schronieniem dla kilku rodzin. I. N. wskazała, że jej dorosłe dzieci nie mają szans na samodzielne mieszkanie, a te, które mieszkają ze skarżącą, w miarę swoich możliwości, pokrywają częściowo koszty związane z utrzymaniem mieszkania. Rozpoznając wniosek należało zważyć, co następuje. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje - w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Analizując przedstawioną przez skarżącą sytuację, w jakiej się aktualnie znajduje, należało uznać, że wykazała ona, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie, sprowadzających się na obecnym etapie postępowania do opłat za czynności adwokata, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Mając powyższe na uwadze należało na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło