I SA/Sz 77/13
WyrokWSA w Szczecinie2013-07-10
Skład orzekający: Ewa Wojtysiak, Kazimierz Maczewski, Elżbieta Woźniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy C. T., jako małżonek zobowiązanego M. T., posiada legitymację do wniesienia zażalenia na postanowienie dotyczące zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, jeśli tytuł wykonawczy wystawiono wyłącznie na M. T.?Ratio decidendi
Małżonek zobowiązanego, na którego rzecz nie wystawiono tytułu wykonawczego, nie posiada legitymacji do wniesienia zażalenia na postanowienie dotyczące zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Tylko osoba wskazana w tytule wykonawczym jako zobowiązany ma prawo zgłaszać zarzuty i wnosić zażalenia. W przypadku egzekucji z majątku wspólnego, współmałżonek może dochodzić wyłączenia rzeczy spod egzekucji na podstawie art. 38 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.Stan faktyczny
C. T. wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) umarzające postępowanie zażaleniowe. Postępowanie to zostało zainicjowane zażaleniem C. T. i jego małżonki M. T. na postanowienie Starosty odrzucające zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego wyłącznie na M. T. SKO umorzyło postępowanie zażaleniowe wobec C. T. z powodu braku jego legitymacji procesowej. C. T. zarzucił naruszenie prawa, błędną wykładnię i naruszenie jego interesu, domagając się uznania go za stronę postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę C. T.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski,, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak (spr.), Protokolant Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 lipca 2013 r. sprawy ze skargi C. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia
[...] roku po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez C. T.
na postanowienie Starosty Powiatu z dnia [...] roku [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na postawie tytułu egzekucyjnego nr [...], umorzył postępowanie zażaleniowe.
W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało przede wszystkim, że w przedmiotowej sprawie wyłącznie M. T. jest zobowiązanym w rozumieniu art. 1 a pkt ustawy o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954) zwanej dalej uegz. Tym samym
w myśl art. 27 § 1 pkt 6 uegz wyłącznie jej jako zobowiązanemu przysługuje prawo zgłoszenia zarzutów, żaden inny podmiot np. małżonek zobowiązanego, zarzutów takich zgłosić nie może i konsekwentnie, żaden inny podmiot nie może też złożyć zażalenia na postanowienie wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów.
Kolegium także wskazało, iż odrębną kwestią nie mającą wpływu na ustalenie osoby zobowiązanego jest możliwość prowadzenia egzekucji z majątku wspólnego małżonków, jeżeli bowiem egzekucja ma być prowadzona zarówno z majątku zobowiązanego i jego małżonka, jak i ich majątków osobistych, tytuł wykonawczy wystawia się na oboje małżonków. Jednak zobowiązanym pozostaje tylko jeden małżonek.
Ponadto Kolegium wskazało, iż w przypadku prowadzenia egzekucji do majątku wspólnego lub majątku odrębnego współmałżonka, który nie został wymieniony w tytle wykonawczym może on w trybie art.38 uegz domagać się od organu egzekucyjnego wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji.
W ocenie SKO na podstawie zgromadzonych dokumentów w aktach sprawy nie można ustalić czy rzeczywiście egzekucja była prowadzona do majątku wspólnego małżonków, kwestia ta nie mogła być przedmiotem oceny przez organ, który w niniejszej sprawie nie jest organem egzekucyjnym ani organem wyższego stopnia nad organem egzekucyjnym.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie wniósł C. T., zarzucił mu naruszenie prawa poprzez błędną wykładnię i naruszenie interesu strony.
Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia i oficjalne uznanie go za stronę.
W uzasadnieniu skargi C. T. wskazał przede wszystkim, że zaskarżone postanowienie jest niespójne, gdyż z jednej strony odbiera mu się prawo bycia stroną w postępowaniu egzekucyjnym, a z drugiej strony zabiera się jemu pieniądze.
Ponadto skarżący wskazał, iż egzekucję wykonano [...] roku
w Urzędzie Skarbowym nie wydając nawet na żądanie strony żadnych dokumentów, co uniemożliwiło także żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji.
C. T. podniósł także, iż wobec niego zostały naruszone przepisy Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz przepisy Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z zupełnym lekceważeniem wielokrotnie przytaczanych przepisów krajowych o tym jak skarżący ma prawo do wiedzy o prowadzonym wobec niego postępowaniu, o prawie dostępu do dotyczących jego dokumentów i o zakazie dyskryminacji.
W piśmie z dnia 18 czerwca 2013 roku C. T. wniósł o zawieszenie sprawy i skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego celem stwierdzenia, czy w kontekście art. 28 kodeksu postępowania administracyjnego, pominięcie uprawnień wynikających z art. 33 i 27c uegz nie narusza uprawnień wynikających z art. 32 pkt 1 i 2, art. 45 pkt 1, oraz art. 77 pkt 2 Konstytucji RP.
W dalszej części pisma skarżący podjął polemikę z odpowiedzią na skargę oraz wniósł o: przeprowadzenie przed Wojewódzkim Sądek Administracyjnym pełnej rozprawy, powołanie świadków, zażądanie od Starosty Powiatu oryginalnych dokumentów dotyczących przebiegu egzekucji jaka została wykonana dnia [...] roku w Urzędzie Skarbowym i wszystkich oryginalnych dokumentów jakie skarżący jako strona powinien był otrzymać.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż C. T. wniósł skargę
na postanowienie SKO z dnia [...] roku o umorzeniu wobec niego postępowania wywołanego zażaleniem z dnia [...] roku na postanowienie Starosty z dnia [...] roku w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym przez M. T. w prowadzonym na podstawie tytułu egzekucyjnego nr [...], ze względu na brak legitymacji.
Tym samym kontrola Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie powinna dotyczyć w pierwszej kolejności zagadnienia istnienia po stronie C. T. legitymacji do zaskarżania decyzji podejmowanych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu egzekucyjnego nr [...] wystawionego na M. T.
Poza sporem pozostaje okoliczność, iż tytuł egzekucyjny nr [...] został wystawiony na nazwisko M. T. Zatem M. T. jest zobowiązaną w rozumieniu art. 1a pkt 20 uegz, stosownie bowiem do treści tego przepisu ilekroć w ustawie jest mowa o zobowiązanym, rozumie się przez to osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej albo osobę fizyczną, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym.
Jednym, z wymogów dotyczących treści tytułu wykonawczego jest wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, a także określenie zatrudniającego go pracodawcy, jeżeli wierzyciel ma taką informację (art. 27§ 1 pkt 2 uegz), jeszcze raz należy podkreślić, że w tytule nr [...] jako osobę zobowiązaną wskazano tylko i wyłącznie M. T. Zatem w rozpoznawanej sprawie jedyną osobą zobowiązaną jest M. T., i tylko M. T. jako zobowiązanemu przysługuje uprawnienie do wnoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji (por. Postępowanie egzekucyjne w administracji, Piotr Przybysz, LexisNexis Warszawa 2011, teza 2 do art. 33, str.171). Konsekwentnie także wyłącznie zobowiązanej przysługuje uprawnienie do wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, o jakim mowa w art. 34 § 2 uegz, jako że postępowanie zażaleniowe jest postępowaniem incydentalnym w ramach całego postępowania egzekucyjnego. Zobowiązana M. T. skorzystała z przysługującego jej prawa do wniesienia zarzutów i w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Starosta Powiatu w dniu [...] roku wydał postanowienie, w którym odmówił ich uwzględnienia. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli M. T. i C. T. W takiej sytuacji merytorycznemu rozpoznaniu podlega zażalenie wniesione przez zobowiązaną. Natomiast zażalenie wniesione przez C. T. należało uznać za bezprzedmiotowe i na podstawie art. 105 § 1 w zw. z art. 18 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej kpa, postępowanie w tej kwestii umorzyć, co zasadnie uczyniło Samorządowe Kolegium Odwoławcze.
Natomiast odnosząc się do zarzutów skarżącego zawartych w skardze wskazać należy, iż uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie zawiera sprzeczności, na stronie 5 w pierwszym akapicie bowiem przytoczono stanowisko C. T., który wskazał i jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa. W żadnym miejscu postanowienia nie wskazano, że C. T. jest stroną postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...].
W ocenie sądu nawet przy przyjęciu za zasadne twierdzenia C. T.,
że w sposób faktyczny egzekucja została skierowana do majątku wspólnego, nie stał się on zobowiązanym w postępowaniu egzekucyjnym. Bowiem z mocy art. 18 uegz, jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej (o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji), w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Skoro zatem przepisy ustawy
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wyraźnie regulują w cytowanym powyżej art. 1a pkt 20 uegz, kto jest zobowiązanym w tym postępowaniu, czyli stroną postępowania egzekucyjnego, która nie wykonała obowiązku, to za wyłączone należy uznać sięganie do regulacji kpa dotyczących określenia strony.
Konsekwentnie wskazać także należy, iż skoro C. T. nie był zobowiązanym w postępowaniu egzekucyjnym, to na organie nie ciążył obowiązek doręczania mu jako stronie jakichkolwiek dokumentów, czy pouczeń. Zatem nie dokonując doręczeń jakich oczekiwałby skarżący, organ pierwszej instancji nie naruszył praw i wolności skarżącego.
Sąd podziela także zwarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż w przypadku prowadzenia egzekucji do majątku wspólnego małżonków lub majątku odrębnego współmałżonka, współmałżonek, który nie został wymieniony w tytule wykonawczym może w trybie art. 38 uegz domagać się od organu egzekucyjnego wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji.
Odnosząc się do wniosków C. T. zawartych w piśmie z dnia
[...] roku podnieść należy, iż wniosek o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego nie dotyczy rozstrzygnięcia zagadnienia zgodności przepisów z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, a oceny konkretnej sytuacji polegającej na pominięciu, zdaniem skarżącego uprawnień z art. 33 i art. 27c uegz. Ponadto należy przypomnieć powyżej przedstawioną argumentację odnośnie braku możliwości stosowania art. 28 kpa w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W kwestii zawartych w piśmie wniosków dowodowych, podnieść należy,
iż stosownie do treści art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, sąd może z urzędu lub na wniosek strony przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zatem w postępowaniu sądowoadministracyjnym dopuszczalne jest jedynie przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów i to tylko w sytuacji, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Tym samym oddaleniu podlegały wnioski o przeprowadzenie dowodów z zeznań świadków jako niedopuszczalne w postępowaniu przed sądem. Natomiast wnioski o przeprowadzenie dowodów z dokumentów zmierzały do wykazania kwestii merytorycznych dotyczących postępowania egzekucyjnego, a jak już wykazano powyżej C. T. nie ma przymiotu zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego wyłącznie na jego małżonkę, nie może tym samym skutecznie zgłaszać zarzutów dotyczących tego postępowania we własnym imieniu.
Mając powyższe względy na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Szczecinie na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę C. T. jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło