I SA/Sz 774/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w osobie Referendarza Sądowego Aleksandry Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] , Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2005 r. wraz z odsetkami postanawia: przyznać D. S. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi w kwocie [...] zł, w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący, D. S., w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia opłaty sądowej w kwocie 500 zł od wniesionej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S., złożył w dniu 3 grudnia 2007 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z uzasadnienia wniosku oraz dodatkowych dokumentów, przedłożonych przez skarżącego na wezwanie Sądu z dnia 7 grudnia 2007 r. wynika, że prowadzi on trzyosobowe gospodarstwo domowe - z żoną i małoletnią córką. Wnioskodawca jak i jego małżonka są osobami bezrobotnymi, przy czym zgodnie z nadesłanymi zaświadczeniami PUP w M. z 13.12.2007 r. i 17.12.2007 r. skarżący nie figuruje w tamtejszym rejestrze urzędu pracy, natomiast małżonka jest zarejestrowana od dnia 5 listopada 2007 r. i będzie jej przysługiwać prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 4 lutego 2008 r. Rodzina w chwili obecnej utrzymuje się z prac dorywczych wykonywanych przez skarżącego, z czego osiąga on dochody miesięcznie w wysokości 600 zł (przeciętnie) oraz z zasiłku rodzinnego w wysokości 64 zł (dowód: odpis decyzji MOPS w M. z 6.08.2007 r.). Wnioskodawca oświadczył, iż korzysta także z pomocy rodziny w postaci świadczeń rzeczowych i opieki nad dzieckiem. W oświadczeniu majątkowym skarżący podał, że nie posiada innego majątku poza mieszkaniem o pow. 37,17 m kw., nie zgromadził żadnych zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych, itp.), ani wartościowych rzeczy ruchomych. Ponadto wnioskodawca oświadczył, że nie posiada rachunków bankowych. D. S. wskazał, że miesięczne wydatki trzyosobowej rodziny związane z utrzymaniem mieszkania to: - czynsz w kwocie 300,43 zł, - opłaty za energię w kwocie 168 zł, - opłata za fundusz remontowy w kwocie 37,19 zł Łącznie wykazane wydatki na konieczne utrzymanie stanowią kwotę ok. 505,62 zł, co zostało udokumentowane dowodami wpłat. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej w skrócie - p.p.s.a) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 § 1 p.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże". Do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy należy natomiast ocena, czy takie okoliczności zachodzą. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty, powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Po przeanalizowaniu przedstawionej przez D. S. sytuacji majątkowej i rodzinnej, znajdującej potwierdzenie w przedłożonych dokumentach, Sąd postanowił uwzględnić jego wniosek w części i zwolnić go od uiszczenia kwoty 500 zł ustalonej tytułem wpisu od skargi w niniejszej sprawie. Jak wynika bowiem ze złożonych oświadczeń i dokumentów trzyosobowa rodzina wnioskodawcy utrzymuje się w chwili obecnej z jego prac dorywczych (z czego uzyskuje przeciętny dochód w kwocie ok. 600 zł), z zasiłku rodzinnego w kwocie 64 zł miesięcznie, korzysta także z "rzeczowej" pomocy rodziny. Skarżący nie posiada majątku (poza mieszkaniem o pow. 37 m kw.) ani oszczędności. Same już opłaty mieszkaniowe w kwocie ponad 500 zł konsumują niemal w całości dochody skarżącego, co zdaniem Sądu, potwierdza, iż sytuacja strony w chwili obecnej jest trudna i nie pozwala na wygospodarowanie z niestałych dochodów środków pieniężnych na uiszczenie kwoty 500 zł tytułem wpisu od skargi. Jednak, w tym miejscu należy wskazać, że przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych w pełnym zakresie (o co strona się ubiega), zdaniem Sądu, nie jest zasadne i na tym etapie postępowania byłoby przedwczesne, gdyż sytuacja skarżącego może ulec zmianie. Ze względu na wiek wnioskodawcy i jego małżonki oraz niewykazanie istnienia przeszkód uniemożliwiających podjęcie przez nich pracy nie można wykluczyć, iż znajdą zatrudnienie zapewniające stałe źródło dochodów. Ponadto, jak wynika z przedłożonych dokumentów już od lutego sytuacja rodziny ulegnie jednak nieznacznej poprawie w związku z przyznanym od tego czasu małżonce skarżącego zasiłkiem dla bezrobotnych, stanowiącym przecież źródło dochodów. Należy mieć również na uwadze, że zgodnie z art. 249 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli się okaże, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Z tych względów, z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.