I SA/Sz 777/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Sędziowie Sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj (spr.),, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 października 2015 r. sprawy ze skargi L. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 29 sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 10 czerwca 2014 r. nr [...], 2. umarza postępowanie administracyjne w sprawie, 3. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego L. M. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 1. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, przez L. M. - dalej przywoływanego jako: "Skarżący", decyzją z dnia [..] r., nr [...] , Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...] r., nr [...] , w sprawie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej za rok 2010. 2. Skarżący w dniu 5 maja 2010 r. złożył wniosek o przyznania płatności rolnośrodowiskowej oraz zadeklarował do płatności pakiet 3 Ekstensywne trwałe użytki zielone w wariancie 3.1. Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na powierzchni [....] ha. 3. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał Skarżącemu płatność rolnośrodowiskową w wysokości [...] zł w ramach ww. wariantu. 4. W skutek przeprowadzonego postępowania o stwierdzenie nieważności ww. decyzji, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] r., nr [...] stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] r., nr [...] wydanej przez kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu g. z siedzibą w O., w sprawie przyznania Skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010. Następnie ww. decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR została utrzymana w mocy decyzją Prezesa ARiMR z dnia [...] r., nr [...] r. W skutek wniesienia przez Skarżącego skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 stycznia 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 1950/12 oddalił skargę. Następnie w wyniku wniesienia przez Skarżącego skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 19 sierpnia 2014 r., II GSK 872/13 uchylił ww. wyrok WSA w Warszawie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 6 lutego 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 2989/14, uchylił decyzję Prezesa ARiMR. Po ponownym rozpoznaniu sprawy ze skargi na decyzję Prezesa ARiMR z dnia [...] r., nr [...] , WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 6 lutego 2015 r. , sygn. akt V SA/Wa 2989/14, uchylił ww. decyzję wskazując, że Prezes ARiMR utrzymując w mocy decyzję stwierdzającą nieważność decyzji przyznającej płatność rolnośrodowiskową za rok 2010 r. uznał że została ona wydana z rażącym naruszeniem § 9 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 z późn. zm.). Prezes ARiMR uwzględniając wytyczne WSA w Warszawie zawarte w wyroku z dnia 6 lutego 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 2989/14 oraz NSA zawarte w wyroku z dnia 19 sierpnia 2014 r., sygn. akt II GSK 872/13 – po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego decyzją z dnia [...] r., nr [...], uchylił decyzję Dyrektora Z. Oddziału Regionalnego ARiMR w S. z dnia [...] r., nr [...] i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu g. z siedzibą w O. z dnia [...] r., nr [...] . 5. W dniu 10 czerwca 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O., po ponownie przeprowadzonym postępowaniu o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej za 2010 r. do gruntów zadeklarowanych w wariancie 3.1., wydał decyzję nr [...] , w której odmówił przyznania wsparcia. 6. Skarżący od rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji złożył odwołanie, w którym wskazał na nieprawidłowe postępowanie organu, polegające na błędnej interpretacji definicji trwałego użytku zielonego. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji Organu pierwszej instancji w całości. 7. Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Organu pierwszej instancji. 8. W dniu 29 września 2014 r. do Organu odwoławczego wpłynęła skarga na decyzję nr[...] . W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, na wyrok NSA z dnia 19 sierpnia 2014 r., sygn. akt II GSK 872/13, którym Sąd uchylił wyrok WSA w Warszawie (sygn. akt V SA/Wa 1950/12), wydany w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa ARiMR nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji nr [...] , w którym WSA w Warszawie oddalił skargę. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że Organ odwoławczy niewłaściwie zastosowała art. 39 rozporządzenia 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. poprzez przyjęcie, że wymieniony w niniejszym rozporządzeniu termin pięciu lat musi poprzedzać datę przyznania pomocy rolnośrodowiskowej. 9. W odpowiedzi na skargę Organ odwoławczy zamieścił wniosek o zawieszenie postępowania sądowego do czasu zakończenia postępowania przez WSA w Warszawie w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 1950/12. W treści pisma Organ odwoławczy wyjaśnił, że w dacie wydawania zaskarżonej decyzji nr [...] , fakt wydania przez NSA wyroku w sprawie o sygn. akt II GSK 872/13 nie był znany. Jednakże należy wskazać, iż stanowi on niewątpliwie istotną dla niniejszego postępowania okoliczność. W dniu sporządzania odpowiedzi na skargę sprawa nie została zakończona kolejnym wyrokiem WSA w Warszawie. 10. Postanowieniem z dnia 1 grudnia 2014 r. Sąd zawiesił postępowanie, które następnie po ustaniu przyczyny zawieszenia, postanowieniem z dnia 2 lipca 2015 r. (sygn. akt I SA/Sz 1308/14) podjął. 11. W dniu 22 października 2015 r. wpłynęło do Sądu (przesłane w formie faksu) pismo Organu odwoławczego wraz z załącznikami, w którym Organ poinformował o wydaniu w dniu 6 sierpnia 2015 r. przez Prezesa ARiMR decyzji uchylającej w całości zaskarżoną decyzję Dyrektora Z. Oddziału Regionalnego ARiMR w S. nr [...] z dnia [....] r. i odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR dla powiatu g. z siedzibą w O. nr [...] z dnia [..] r. w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010. Do pisma załączone zostały decyzje nr [...] oraz [...]. 12. Na rozprawie Sąd na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a., Sąd zarządził połączenie spraw o sygn. akt I SA/Sz 776/15 i I SA/Sz 777/15 do łącznego rozpoznania i odrębnego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje. 13. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej powoływana jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Sąd administracyjny bada tylko legalność wydanej decyzji, czyli sprawdza czy prawidłowo ustalono stan faktyczny i czy zastosowana norma prawa materialnego odpowiada ustalonemu stanowi faktycznemu. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c p.p.s.a.). Wskazać również należy, iż stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzygana w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną. 14. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest zasadna, lecz z innych względów niż w niej wskazano. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał Skarżącemu płatność rolnośrodowiskową w wysokości [...] zł, w przedmiocie, której toczyło się następnie postępowanie o stwierdzenie jej nieważności zarówno przed Prezesem ARiMR, jak i WSA w Warszawie i NSA. Ostatecznie po ponownym rozpoznaniu sprawy ze skargi na decyzję Prezesa ARiMR z dnia [...] r., nr[...] , WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 6 lutego 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 2989/14, uchylił ww. decyzje. Następnie po przeprowadzeniu przez Prezesa ARiMR ponownego postępowania, wydana została decyzja uchylająca decyzję Dyrektora Z. Oddziału Regionalnego ARiMR w S. z dnia [...] 2012 r., nr [...] i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR dla powiatu g. z siedzibą w O. z dnia 16 [...] r., nr [...] . Ponadto istotną rolę w niniejszej sprawie odgrywa okoliczność, wydania w dniu [...] r. przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O., po ponownie przeprowadzonym postępowaniu o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej za 2010 r. do gruntów zadeklarowanych w wariancie 3.1., decyzji nr [...] , odmawiającej przyznania wsparcia. 15. W związku z powyższym w obiegu prawnym pozostają dwie sprzeczne między sobą w zakresie rozstrzygnięcia decyzje, tj. decyzja z dnia [...] r. przyznająca płatność rolnośrodowiskową na rok 2010 oraz z dnia 10 czerwca 2014 r. odmawiającą przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010. 16. Zgodnie z przepisem art. 16 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267) – dalej przywoływany jako: "k.p.a.", decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych (§ 1). Decyzje mogą być zaskarżane do sądu administracyjnego z powodu ich niezgodności z prawem, na zasadach i w trybie określonych w odrębnych ustawach (§2). Zasada trwałości decyzji ostatecznych powoduje, iż decyzje ostateczne nie mogą być zmieniane lub uchylane w sposób dowolny, a jedynie w trybie wprost określonym| w kodeksie postępowania administracyjnego lub przepisach szczególnych, do których odsyła art. 163 oraz w trybie zewnętrznym – skargi do sądu administracyjnego. Zasada ta służy realizacji takich wartości jak pewność, stabilność i bezpieczeństwo obrotu prawnego, ochrona praw nabytych jednostki, zaufanie obywateli do władzy publicznej oraz prawa. Jednakże, nie ma ona charakteru bezwzględnego. Ostateczna decyzja administracyjna może bowiem zostać wzruszona w jednym z trybów nadzwyczajnych postępowania administracyjnego, uregulowanych w rozdziałach 12 i 13 działu II, do którego należą: 1) postępowanie w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145-152); 2) postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156-159); 3) postępowanie mające na celu uchylenie lub zmianę decyzji administracyjnej prawidłowej lub dotkniętej wadą niekwalifikowaną z uwagi na konieczność dostosowania rozstrzygnięcia do wymogów interesu publicznego lub indywidualnego (art. 154 i 155); 4) postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w niezbędnym zakresie w stanie nagłej konieczności administracyjnej (art. 161); 5) postępowanie w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji ostatecznej (art. 162 § 1 i 3); 6) postępowanie w sprawie uchylenia decyzji administracyjnej w oparciu o przesłanki wymienione w art. 162 § 2; 7) postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji przewidziane w przepisach szczególnych, do których odsyła art. 163. (por. H. Knysiak-Molczyk, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, s. 112-114, Wolters Kluwer, Warszawa 2015). W orzecznictwie i doktrynie podnosi się, że powyższe stanowi okoliczności stanowią wyjątki od uregulowanej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych w czasie. Konsekwencją zasady trwałości decyzji ostatecznych jest fakt, iż decyzja administracyjna pomimo, że jest dotknięta jedną z wad wskazanych m. in. w art. 156 § 1 k.p.a., funkcjonuje w obrocie prawnym, wywołuje skutki prawne i korzysta z domniemania ważności do momentu stwierdzenia jej nieważności przez organ administracyjny. Powołany przepis spełnia rolę gwarancyjną w stosunku do zasady trwałości decyzji administracyjnej ostatecznej, wrażonej w art. 16 § 1 k.p.a., rozciągając tę gwarancję na samą decyzję oraz sprawę, którą ona załatwia. Zastosowanie przepisu art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. następuje w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwiema decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Tożsamość ta będzie istniała, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym. 17. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, stanął na stanowisku, iż ze względu na trwałość decyzji administracyjnych, w związku z pozostawaniem w obiegu dwóch sprzecznych rozstrzygnięć, w tym samym przedmiocie należało uchylić decyzję Organu pierwszej instancji oraz decyzję Organu odwoławczego. Ponadto Sąd wskazuje, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana w kryteriach legalności musi uwzględnić wadę prawną decyzji polegającą na pozostawaniu w obiegu prawnym sprzecznych decyzji wydanych w tym samym przedmiocie. Uwzględnienie skargi powinno skutkować zatem umorzeniem postępowania przed Organem pierwszej instancji. 18. Mając powyższe okoliczności na względzie, Sąd kierując się przedstawionymi wyżej względami, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. skargę, jako uzasadnioną uwzględnił. Podstawę orzeczenia o umorzeniu postępowania administracyjnego stanowi art. 145 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 1 p.p.s.a.