I SA/Sz 782/16
PostanowienieWSA w Szczecinie2016-09-12
Skład orzekający: Referendarz sądowy Iwona Golec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, powinien zostać umorzony w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli strona jest ustawowo zwolniona z ich ponoszenia?Ratio decidendi
Postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych zostało umorzone, ponieważ strona skarżąca była ustawowo zwolniona z obowiązku ponoszenia tych kosztów na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a. Wniosek o ustanowienie radcy prawnego został uwzględniony, gdyż sytuacja finansowa skarżącego uzasadniała przyznanie prawa pomocy w tym zakresie.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Uzasadniając wniosek, skarżący przedstawił swoją trudną sytuację ekonomiczną, stan zdrowia, dochody, wydatki oraz stan majątkowy. Powołał się również na wcześniejsze postanowienia sądów o przyznaniu mu pomocy prawnej.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowiono radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie -Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 12 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a: 1) umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2) ustanowić radcę prawnego.
Skarżący A.S. (ur. [...] r.), zamieszkały w S.,
wraz ze skargą na opisane wyżej postanowienie, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego.
W obszernym uzasadnieniu wniosku, powołując się na przepisy Konstytucji RP oraz przepisy prawa międzynarodowego, Skarżący wskazał na potrzebę pomocy profesjonalnego pełnomocnika w celu zrealizowania zadań skutecznej i bezpłatnej pomocy prawnej. Wniosek uzasadnił trudną sytuacją ekonomiczną rodziny, wskazał na niedostatek, zadłużenie. Szeroko opisał stan swojego zdrowia, wskazał na wiele schorzeń, w tym brak sprawności prawej ręki po złamaniu nadgarstka w 2013 r., co nie pozwala skarżącemu wrócić do prac fizycznych i kierowania samochodem. Podał, że z powodu stanu zdrowia możliwości zarobkowe uległy zmniejszeniu.
Oświadczył, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z konkubiną (ur. [...] r.), na ich utrzymaniu są dwie córki w wieku 12 i 14 lat.
Skarżący podał, że źródłem jego dochodu jest prowadzona od siedmiu lat usługowa działalność gospodarcza w zakresie serwisu komputerowego. Dodał, że z uwagi na stan zdrowia wykonuje naprawy w zwężonym zakresie. Zwrócił uwagę na zmniejszenie rynku usług komputerowych z uwagi na zmiany rynkowe asortymentu komputerowego. Oświadczył, że miesięczne dochody kształtują się na poziomie [...] zł, a po opłaceniu alimentów i innych bieżących wydatków, do jego dyspozycji pozostaje kwota [...] zł na utrzymanie. Wskazał, że większość wydatków stanowi utrzymanie, opłaty związane z wyżywieniem, edukacją, zakupem odzieży i opieką zdrowotną córek. W załączeniu wniosku Skarżący przedstawił zestawienie wydatków na utrzymanie siebie i rodziny, kopie skróconych odpisów aktów urodzenia córek, ugodę sądową o wysokości renty alimentacyjnej na rzecz dwóch córek (po [...] zł) oraz dokumentację dotyczącą swojego stanu zdrowia.
Odnośnie do stanu majątkowego wskazał na dom o powierzchni [...] m2, położony na gruncie o powierzchni [...] m2; o wartości [...] tys. zł. Nie wykazał ponadto żadnego majątku, oszczędności, ani wartościowych rzeczy ruchomych.
Z kolei konkubina Skarżącego otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości [...] zł miesięcznie; jest właścicielem samochodu [...], rok produkcji [...], wykorzystywanego do celów rodzinnych i zawodowych.
Skarżący podał, że nie posiada możliwości uzyskania dodatkowego dochodu z innych źródeł, ani wsparcia finansowego ze strony rodziny, czy znajomych.
Wskazał na zadłużenie z tytułu opłat za media w wysokości ok. [...] zł, czynsz za lokal usługowy – [...] zł, wywóz śmieci – [...] zł, składki ZUS - ponad [...] tys. zł.
Skarżący składając wniosek w sprawie, powołał się liczne postanowienia sądów powszechnych z roku 2015 i 2016 zwalniających Skarżącego od kosztów sądowych w całości i przyznających pełnomocnika z urzędu oraz postanowienie referendarza sądowego WSA w Szczecinie o sygn. akt I SA/Sz 438/16 w przedmiocie przyznania Skarżącemu pomocy prawnej.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie z art. 245 § 1 - 3 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a.), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że Skarżący wykazał, iż znajduje się w sytuacji kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Sytuacja finansowa Skarżącego jest na tyle trudna, że nie jest on w stanie bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Z tego względu, przyznano Skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
Jednocześnie ze względu na ustawowe zwolnienie Skarżącego, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a., od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawie, zbędne stało się rozpoznawanie wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Stosownie bowiem do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a. strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych (a taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Zgodnie z treścią art. 249a p.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Z tego względu, umorzono postępowanie w zakresie wniosku
o zwolnienie od kosztów sądowych.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 249 a i 246 § 1 pkt 2 w zw.
z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło