I SA/Sz 784/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa Sędziowie: Sędzia NSA Zofia Przegalińska Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska (spr.) Protokolant Joanna Zienkowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2005r. sprawy ze skargi PHU A S S J W na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu należności celnych o d d a l a skargę Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], wydaną w trybie odwoławczym, na podstawie art. 262, art. 248 § 1, § 2, § 5 ustawy z dnia [...] r. Kodeks celny (Dz.U. z 2001 r., Nr 75, poz. 802, ze zm) oraz § 5 - § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie określenia wypadków, w których należności celne przywozowe lub wywozowe są zwracane lub umarzane oraz trybu i warunków dokonywania zwrotu lub umorzenia (Dz.U. Nr 158, poz. 1050, ze zm.), Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] r., Nr [...], odmawiającą PHU "A" S S J reprezentowanej przez A C DHL I (P) Ltd. zwrotu należności celnych pobranych od przywozu towaru w postaci [...] szt. odbiorników przywoławczych, objętego procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym według zgłoszenia SAD nr [...] z dnia [...] r. Należności celne i podatkowe z tego tytułu zostały uiszczone w dniu [...] r. W dniu [...] r., według dokumentu SAD nr [...] towar ten został zgłoszony do objęcia procedurą wywozu i w tej dacie został wywieziony. Następnie w dniu [...] r. przedstawiciel strony zwrócił się do N II U C w S pismem zatytułowanym "odwołanie" wnosząc o unieważnienie zgłoszenia celnego z uwagi na zwrot kontrahentowi zagranicznemu towaru niezgodnego z zamówieniem. Natomiast w dniu [...]r., w wyniku udzielonego przez powyższy organ wyjaśnienia co do właściwego organu i trybu postępowania w przypadku ubiegania się o zwrot należności celnych, PHU A S S J złożyła do Dyrektora Izby Celnej formalny wniosek o zwrot należności celnych w trybie art. 248 § 1, 2 pkt 1, 2 Kodeksu celnego. Organ celny w uzasadnieniu decyzji wskazał, iż nie było podstaw do uwzględnienia wniosku, ponieważ nie zostały spełnione warunki do zwrotu cła przewidziane w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie określenia wypadków, w których należności celne przywozowe lub wywozowe są zwracane lub umarzane oraz trybu i warunków dokonywania zwrotu lub umorzenia. Skoro Spółka wystąpiła z żądaniem zwrotu cła po dokonaniu wywozu towaru to pozbawiła organy celne możliwości przeprowadzenia oględzin tego towaru, wymaganych stosownie do § 5 ww. rozporządzenia. Stanowiło to w konsekwencji, zdaniem Dyrektora Izby Celnej, naruszenie § 9 rozporządzenia, który wprost stanowi, iż do dnia wydania decyzji o zwrocie należności celnych towar nie może zostać przekazany w inne miejsce, niż to wskazane we wniosku, a dopiero decyzją o zwrocie cła organ celny rozstrzyga, że należy dokonać wywozu towaru i w jakim terminie wywóz ten ma nastąpić. W skardze na powyższą decyzję z dnia [...] r. Spółka reprezentowana przez Agencję celną zarzuciła błędną wykładnię art. 248 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny i niezastosowanie tego przepisu oraz błędną wykładnię i zastosowanie treści rozporządzenia z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie określenia wypadków, w których należności celne wywozowe i przywozowe są zwracane lub umarzane oraz trybu i warunków dokonania zwrotu lub umorzenia, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] r. Zdaniem skarżącej organy celne w sposób wadliwy zastosowały przepisy prawa, co zaskutkowało wydaniem decyzji na niekorzyść strony. Spółka podniosła, iż przepis art. 248 Kodeksu celnego stanowi samodzielną i wyczerpującą podstawę określającą tryb i warunki zwrotu cła, w razie żądania tego zwrotu w trybie właśnie tego przepisu. Z przepisu art. 248 § 2 cyt. ustawy wynikają przesłanki zwrotu, którymi są nie użycie towarów i jego wywiezienie poza polski obszar celny. Skoro warunki te, jak i termin do złożenia wniosku przez skarżącą zostały zachowane, to brak było podstaw do odmowy zwrotu. Natomiast wydane na podstawie art. 252 § 1 Kodeksu celnego rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie określenia wypadków, w których należności celne (...) określa "inne" wypadki, w których należności celne są zwracane i umarzane oraz tryb i warunki dokonania tego zwrotu. Stąd skarżący wywiódł wniosek, iż w/w rozporządzenie nie ma zastosowania do zwrotu cła dokonywanego w trybie art. 248 Kodeksu celnego, bowiem przesłanki uzależniające zwrot cła określone tymi przepisami dotyczą wyłącznie wypadków w nim wskazanych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna, bowiem nie ma podstaw do uznania zaskarżonej decyzji za niezgodną z prawem. W stanie prawnym sprawy, problematyka zwrotu i umorzenia należności celnych uregulowana została przede wszystkim w dziale V zatytułowanym "Zwrot i umorzenie należności celnych", art. 246-252 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz.U. z 2001 r., Nr 75, poz. 802, ze zm) oraz wydanych w wykonaniu delegacji ustawowej z art. 252 cyt. ustawy dwóch rozporządzeniach: w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie określenia wypadków, w których należności celne są zwracane lub umarzane, oraz trybu i warunków dokonywania zwrotu lub umorzenia (Dz.U. Nr 158, poz.1050, ze zm.) oraz rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r. w sprawie wzoru wniosku o dokonanie zwrotu lub umorzenia należności celnych oraz dokumentów, które należy do niego dołączyć (Dz.U. Nr 77, poz. 871). Skarżąca swój wniosek z dnia [...] r. złożyła w oparciu o art. 248 Kodeksu celnego i twierdzi, iż wyłącznie ten przepis stanowi podstawę do dokonania jej zwrotu cła, natomiast nie mają do niego zastosowania przepisy powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z 19 grudnia 1997 r. Wbrew poglądowi skarżącej, art. 248 Kodeksu celnego nie stanowi wyłącznej i samodzielnej podstawy prawnej do załatwienia jej wniosku o zwrot należności celnych. Przede wszystkim, z treści art. 248 Kodeksu celnego wynika, iż zwrot i umorzenie cła następuje między innymi, gdy osoba wprowadzająca towary na polski obszar celny nie przyjmuje tych towarów, z uwagi na ich wadliwość lub niezgodność z warunkami ustalonymi w kontrakcie, na podstawie którego dokonano przywozu tychże towarów. Jak również, iż zwrot i umorzenie jest dopuszczalne, gdy towary nie zostały użyte oraz gdy zostały wywiezione poza polski obszar celny albo na wniosek zostały objęte innym niż procedura wywozu przeznaczeniem celnym, wskazanym enumeratywnie w omawianym przepisie art. 248 § 3 Kodeksu celnego. Przepis art. 248 Kodeksu celnego wprowadza też zasadę, iż cło jest zwracane lub umarzane na pisemny wniosek dłużnika złożony przed upływem roku licząc od dnia powiadomienia dłużnika o tym cle. Regulacja powyższa, normuje zatem sytuacje, w których cło podlega zwrotowi, umorzeniu oraz ogólne zasady dotyczące tego zwrotu, wskazując jedynie na termin ubiegania się o zwrot i konieczność wystąpienia ze stosownym wnioskiem. Przepis ten, ani żaden inny przepis Kodeksu celnego nie zawiera szczegółowego trybu postępowania organów celnych, w przypadku złożenia wniosku, bowiem zarówno tryb ten, jak i inne przypadki zwrotu i umarzania cła znajdują się w powołanych na wstępie rozporządzeniach z dnia 19 grudnia 1997 r. a także 15 września 1999 r. Wynika to wprost również z treści cytowanego rozporządzenia z dnia 19 grudnia 1997 r., np. z § 3, zgodnie z którym wniosek o dokonanie zwrotu i umorzenie należności celnych, w wypadkach określonych w § 1 oraz w art. 246-248 Kodeksu celnego, powinien zostać sporządzony w dwóch egzemplarzach, według wzoru określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 252 § 2 Kodeksu celnego. Dlatego też, zdaniem Sądu prawidłowy jest pogląd organów celnych, że postępowanie zainicjowane wnioskiem skarżącej o zwrot należności celnych, złożonym [...] r., toczy się na podstawie przepisów rozporządzenia z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie określenia wypadków, w których należności celne są zwracane lub umarzane, oraz trybu i warunków dokonywania zwrotu lub umorzenia. W świetle powyższego, również zarzut błędnej wykładni zastosowanych przez organy celne przepisów oraz twierdzenie, iż wystarczającym warunkiem do zwrotu cła jest spełnienie przesłanek wynikających z art. 248 Kodeksu celnego, tj. nie użycie towarów i jego wywóz, jest bezpodstawne. Zgodnie bowiem z przepisem § 5 ust. 1 cyt. rozporządzenia w celu sprawdzenia prawdziwości danych zawartych we wniosku oraz spełnienia wymogów określonych w § 1, oraz w art. 246 i 248 Kodeksu celnego, organ celny występuje do naczelnika urzędu celnego właściwego ze względu na miejsce, w którym znajduje się towar, o przeprowadzenie oględzin towaru. Stosownie do § 7 cyt. rozporządzenia decyzja w sprawie zwrotu lub umorzenia należności celnych powinna zawierać między innymi stwierdzenie, że została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia przez wnioskodawcę warunku wywozu towaru a także określenie terminu w celu dopełnienia tego warunku. Natomiast przepis § 9 stanowi, iż do dnia wydania decyzji w sprawie zwrotu lub umorzenia należności celnych towar, którego dotyczy wniosek, nie może bez uprzedniej zgody organu celnego zostać przekazany w inne miejsce niż to, które zostało wskazane we wniosku. Wynika z powyższej regulacji jednoznacznie, iż podstawowym warunkiem uzyskania zwrotu należności celnych jest powstrzymanie się z wywozem towaru do czasu wydania stosownej decyzji przez organ celny. Bezspornym jest w niniejszej sprawie, iż wniosek z [...]r. o zwrot został złożony po wywozie towaru w dniu [..] r., co uniemożliwiło organom celnym dokonanie oględzin towaru po myśli cytowanego § 5 rozporządzenia i w konsekwencji wydanie decyzji pozytywnie załatwiającej wniosek skarżącej Spółki. W tych okolicznościach zaskarżona decyzja organu odmawiająca zwrotu cła jest zgodna z prawem. W tej sytuacji, na postawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), orzeczono jak w sentencji.