I SA/Sz 791/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa Sędziowie: Sędzia NSA Zofia Przegalińska Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska (spr.) Protokolant Joanna Zienkowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2005r. sprawy ze skargi H K na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe w podatku od nieruchomości za okres [...]r., w podatku rolnym z tytułu [...]. i w podatku leśnym za okres od [...]. wraz z odsetkami o d d a l a skargę Burmistrz Miasta i Gminy w C decyzją z dnia [...]., wydaną na podstawie art. 116 § 1, 2 i 4 Ordynacji podatkowej, orzekł o odpowiedzialności podatkowej H K, byłego członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki z o.o. "P P" w M w kwocie [...] zł, w tym z tytułu podatku od nieruchomości [...] zł, podatku rolnego [...] zł i podatku leśnego w kwocie [...] zł oraz obciążył go odsetkami za zwłokę w kwocie [...] zł. Organ ustalił, że Spółka z o.o. "P P " w M w latach [...] dzierżawiła od A N R , filia w K, nieruchomość rolną, lasy i zabudowania, aż do [...] r. tj. do czasu przekazania przedmiotu dzierżawy przez komornika sądowego do A. H K będący jedynym udziałowcem oraz prezesem zarządu tej S, umową z dnia [...]r. zbył swoje udziały M Z zaś funkcji prezesa zarządu zrzekł się [...]r. W złożonych deklaracjach Spółka obliczyła należne podatki za [...] r. i [...]r., lecz ich nie zapłaciła w całości. W okresie pełnienia funkcji prezesa zarządu przez H K nie zapłacono podatków: - od nieruchomości za okres [...]r w kwocie [...] zł i za okres od [...]r. w kwocie [...]zł, - rolnego – [...]r w kwocie [...] zł oraz [...]r. w kwocie [...] zł. - leśnego za okres od [...] do [...]r. w kwocie [...] zł.. Prowadzone w stosunku do Spółki postępowanie egzekucyjne przez Urząd Skarbowy w D P okazało się bezskuteczne. Na podstawie bilansu Spółki za [....] r ustalono, że strata na [...]r wyniosła [...] zł, zobowiązania [...] zł, należności [....] zł, środki pieniężne [...] zł, kapitał własny - [...]zł, majątek obrotowy [...] zł, majątek trwały zł. Powyższe dane, w ocenie organu, przekonują, że spełnione były warunki do zgłoszenia wniosku o upadłość Spółki ponieważ jej kondycja finansowa była fatalna, majątek prawie wyprzedany, płynność finansowa [...] /nie posiada zdolności płatniczych/, wskaźnik wypłacalności [...] kapitał obrotowy ujemny [...] tys. ujemna rentowność: za [...] rok – [...], za [...] rok – [...], a zobowiązania przekroczyły czterokrotnie majątek obrotowy. Powołując się na art. 233 ustawy z dnia 15 września 2000r Kodeks spółek handlowych /Dz.U. Nr 94, poz.1037 ze zm./ organ podatkowy stwierdził, że w sytuacji gdy bilans wykaże stratę przewyższającą sumę kapitału zapasowego i rezerwowego oraz połowę kapitału zakładowego, zarząd obowiązany jest niezwłocznie zwołać zgromadzenie wspólników w celu powzięcia uchwały dotyczącej dalszego istnienia spółki. Z treści art. 11 ustawy z dnia 14 marca 2003r - Prawo upadłościowe i naprawcze /Dz.U. Nr 160, poz.535/ wynika, natomiast, że dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań, a w przypadku osoby prawnej gdy zobowiązania przekroczą wartość jej majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. Nadto na podstawie zeznań świadków: głównej księgowej i dyrektora zakładu organu ustalił , że sytuacja finansowa Spółki pogarszała się od [...] r., a pod koniec [...] r. zaprzestano zapłaty zobowiązań. W toku postępowania organ podatkowy, mimo pisemnego wezwania strony, nie uzyskał informacji czy w okresie pełnienia funkcji prezesa zarządu przez H K występował on z wnioskiem o upadłość Spółki. W tych okolicznościach za uzasadnione uznał organ I instancji obciążenie H K odpowiedzialnością za zaległość Spółki powstałe w okresie pełnienia przez niego funkcji w zarządzie, na podstawie art. 116 § 1,2 i 4 Ordynacji podatkowej. W odwołaniu od decyzji organu I instancji pełnomocnik H K domagał się jej uchylenia zarzucając błędne powołanie ustawy z 14 marca 2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze zamiast rozporządzenia Prezydenta RP z 24 października 1934r. – Prawo upadłościowe, oraz błędne uznanie, że istniały przesłanki zobowiązujące zarząd do zgłoszenia wniosku o upadłość Spółki. Zdaniem skarżącego nie był on zobowiązany do zgłoszenia wniosku o upadłość, ponieważ Spółka znajdowała się w stanie "krótkotrwałego zaprzestania płacenia długów", o którym mowa w art. 2 Prawa upadłościowego z 1934r. Spółka zaprzestała wprawdzie płacenia niektórych długów ale posiadała mienie /wskazane w pismach z [...]r./, przede wszystkim zaś inwestowała w produkcję w toku przewidując przychód w kwocie ponad [...] zł, oraz dysponowała korzystnymi umowami dzierżawy. Okoliczność, że nabywca udziałów w Spółce sprzeniewierzył możliwości wyjścia z kryzysu, zdaniem skarżącego, nie może go obciążać. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło odwołania i decyzją z dnia [...]r. utrzymało w mocy decyzję I instancji uznając, że odpowiada prawu oraz ustalonym faktom. Organ odwoławczy potwierdził istnienie przesłanek z art. 116 § 1, 2 i 4 Ordynacji podatkowej do orzeczenia solidarnej odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe Spółki ponieważ egzekucja tych zaległości okazała się bezskuteczna wobec Spółki zaś skarżący nie wykazał, by we właściwym czasie zgłosił wniosek o jej upadłość ani, że niezgłoszenie wniosku o upadłość nastąpiło bez jego winy, nie wskazał też mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych. Okoliczność, że organ I instancji powołał się na przepisy ustawy z 14 marca 2003r. – Prawo upadłościowe i naprawcze zamiast na przepisy rozporz. Prezydenta RP z 24 października 1934r. – Prawo upadłościowe, organ odwoławczy uznał za niemającą wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia gdyż organ I instancji działają na podstawie art. 116 Ordynacji podatkowej zobowiązany był jedynie do ustalenia, że skarżący był członkiem zarządu Spółki w okresie, z którego pochodzą zaległości podatkowe oraz że egzekucja tych zaległości okazała się bezskuteczna, natomiast ciężar udowodnienia okoliczności zwalniających od odpowiedzialności spoczywał na skarżącym, który okoliczności tych nie wykazał. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik H Kl domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji zarzucając, że narusza ona art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, w związku z art. 2 Rozporządzenia Prezydenta RP z 24 października 1934r. Prawo upadłościowe. Skarżący podnosi, tak jak w odwołaniu że nie był obowiązany do zgłoszenia wniosku o upadłość Spółki ponieważ była ona w stanie krótkotrwałego wstrzymania płacenia długów, do czego organ odwoławczy się nie odniósł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie jest zasadna, nie ma bowiem podstaw do uznania że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem. Jak trafnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przesłanką orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – stosownie do art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej jest stwierdzenie bezskuteczności egzekucji z majątku spółki w całości lub w części. Przesłanka ta została spełniona w rozpatrywanej sprawie, gdyż podjęte czynności egzekucyjne, poczynając od [...] r. i następne, nie przyniosły rezultatu z powodu braku majątku Spółki. Wbrew stanowisku skargi organy podatkowe nie były zobowiązane do dokonania ustaleń co do tego, czy istniały /lub nie/ warunki do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. Członek zarządu mógł natomiast w celu uwolnienia się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki, wykazać, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości /postępowanie układowe/ albo, że niezgłoszenie wniosku o upadłość lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego upadłości nastąpiło bez jego winy; mógł też wskazać mienie spółki, z którego egzekucja umożliwiałaby zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Skarżący nie wykazał żadnej z w/w okoliczności, które mogłyby uwolnić go od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki. Skarżący nawet nie twierdzi,, że głosił wniosek o upadłość Spółki z o.o. "P P", ani też że wystąpił o otwarcie postępowania układowego, wywodzi jedynie, że nie miał takiego obowiązku gdyż Spółka była za jego "kadencji" w stanie krótkotrwałego wstrzymania płacenia długów /art. 2 Prawa up./. Sytuacja taka, w świetle art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, nieuprawnia jednak do uwolnienia członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z o.o., nie wymagała więc dokonywania ustaleń w tym zakresie. Niezależnie od tego należy wskazać, że zgodnie z art. 5 § 2 Prawa upadłościowego z 1934r. reprezentant Spółki z o.o., a takim jest prezes jednoosobowego zarządu, obowiązany był zgłosić wniosek o ogłoszenie upadłości w ciągu 2 tygodni od dnia ujawnienia, że majątek spółki nie wystarcza na zaspokojenie długów, chyba że wniósł o otwarcie postępowania układowego. Dane z bilansu Spółki za 2001r. przedstawione w uzasadnieniu decyzji organu I instancji wskazują jednoznacznie NATO, że majątek Spółki nie wystarczał na zaspokojenie długów, wobec czego skarżący nie może skutecznie twierdzić, że nie miał obowiązku zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. W sytuacji, o której mowa w art. 5 § 2 prawa upadłościowego nie można powoływać się na krótkotrwałe wstrzymanie płacenia długów wskutek przejściowych trudności, o którym mowa w art. 2, gdyż ma ono zastosowanie do podmiotu, który zaprzestał płacenia długów, ale którego majątek przewyższa stan długów. Skarżący nie wskazał też mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiałaby zaspokojenie zaległości podatkowych , o czym świadczy negatywny wynik egzekucji. Reasumując zaskarżona decyzja odpowiada prawu, wobec czego nieuzasadniona skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.