I SA/Sz 795/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia[...] . Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2002-2006 p o s t a n a w i a: przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych A. F. w dniu[...] . (data nadania pisma w urzędzie pocztowym), w związku z wniesioną skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2002-2006, złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z uzasadnienia wniosku, oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym, dochodach oraz przedłożonych dokumentów wynika, co następuje. A. F. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, zarejestrowaną w urzędzie pracy od dnia [...] (zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy w D. G. z dnia[...] . – k. 34). Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ze swoją matką, córką i synem. Syn A. F. – Ł. F. jest studentem I roku studiów stacjonarnych na Akademii Morskiej i otrzymuje od miesiąca października 2009 r. stypendium socjalne w kwocie [...] zł, na wyżywienie w kwocie [...] zł miesięcznie, mieszkaniowe w kwocie [...] zł miesięcznie (zaświadczenie Akademii Morskiej z dnia [...] r. – k. 48). Córka skarżącej K. F. jest uczennicą drugiej klasy Technikum Hotelarstwa w D. G. i nie pobiera stypendium (zaświadczenie Zespołu Szkół Ekonomicznych w D.G. z dnia[...] – k. 49). Skarżąca nie uzyskuje żadnego dochodu, utrzymuje się z emerytury matki w wysokości [...] zł netto miesięcznie (zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektoratu w D.G. z dnia[...] – k. 17). W oświadczeniu majątkowym skarżąca wykazała, iż posiada prawo do lokalu własnościowego w spółdzielni mieszkaniowej, odziedziczone po babci, na podstawie testamentu (kserokopia aktu notarialnego z dnia [...] r. oraz postanowienie Sądu Rejonowego w D. G.j z dnia [...] sygn. akt I2 Ns 162/98 – k. 26, 27). Skarżąca innego majątku, w postaci wartościowych nieruchomości i zgromadzonych zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych, itp.), nie wykazała. W aktach sprawy znajdują się także przedłożone przez skarżącą dowody wpłat gotówkowych dokonanych z tytułu opłat mieszkaniowych, tj. za energię elektryczną kwoty [...] zł, za gaz kwoty [...] zł i kwoty [...] zł, za czynsz kwoty [...] zł (k. 35-37). Z nadesłanych dokumentów wynika również, że A. F., od 2006 r. pozostaje w separacji faktycznej z mężem, w dniu[...] . w Sądzie Rejonowym złożyła pozew o ustanowienie rozdzielności majątkowej, a w dniu [...] - pozew o rozwód z orzeczeniem o winie małżonka (odpisy pozwów - k. 31 i 39). Ponadto, wyrokiem z dnia 22 czerwca 2009 r. (sygn. akt II RC) Sąd Rejonowy w D.zasądził na rzecz córki skarżącej – K. F. alimenty [...] zł miesięcznie (odpis wyroku – k. 44). Skarżąca przedłożyła w tym zakresie zajęcie wierzytelności w Urzędzie Skarbowym w N. z dnia[...] . przez komornika sądowego dotyczące zaległych alimentów na rzecz córki skarżącej (k. 43), a także zaświadczenie komornika sądowego z dnia[...] . o bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych na kwotę [...] zł (k. 29). Skarżąca i jej rodzina nie korzystają z pomocy społecznej (zaświadczenie z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w D. G. z dnia [...] . – k. 28). Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym może być przyznane gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar dowodu wystąpienia powyższych przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 p.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże". Do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy, należy natomiast ocena, czy takie okoliczności zachodzą. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty, powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Przy ocenie możliwości poniesienia kosztów sądowych w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 2 u p.p.s.a., brak środków pieniężnych nie stanowi wystarczającej przesłanki zwolnienia od kosztów sądowych, istotna jest także sytuacja majątkowa osoby ubiegającej się o przyznanie tej formy pomocy oraz członków jej rodziny. Rozpoznając przedmiotowy wniosek, należy mieć na względzie, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, niedysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów sądowych. W tym kontekście należy mieć na uwadze przede wszystkim obecną sytuację materialno-bytową skarżącej, w tym w szczególności fakt nieosiągania przez skarżącą dochodów (skarżąca jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku), pozostawanie na utrzymaniu matki otrzymującej emeryturę w wysokości [...] zł miesięcznie. Skarżąca wykazała, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, rodzinnej i zdrowotnej, co potwierdzają przedłożone dokumenty. Wnioskodawczyni leczy się po wypadku. Pozostaje w związku małżeńskim, ale z mężem od 3 lat jest w separacji, w miesiącu październiku br. złożyła pozew o rozwód, nie posiada informacji na temat miejsca pobytu męża i tego czy uzyskuje dochody, mąż nie łoży na utrzymanie rodziny, a egzekucja zaległych alimentów na rzecz dziecka okazała się bezskuteczna. O trudnej sytuacji finansowej rodziny świadczy także okoliczność, iż syn skarżącej, po rozpoczęciu studiów w Szczecinie, otrzymał stypendium na pokrycie koniecznych wydatków związanych z jego utrzymaniem w kwocie [...] zł. Zdaniem rozpoznającego wniosek referendarza sądowego, wobec powyższego, poniesienie przez A. F. opłaty sądowej w kwocie [...] zł, a także innych kosztów sądowych, w sytuacji, gdy skarżąca, jej córka i matka utrzymują się z kwoty [...] zł miesięcznie, nie odbędzie się bez uszczerbku dla pozostałych koniecznych wydatków na utrzymanie (w tym wyżywienie i leczenie) czteroosobowej rodziny. Tym samym, z uwagi na niebezpieczeństwo pozbawienia skarżącej możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, bądź ograniczenia prawa do kontroli wydanej w jej sprawie decyzji administracyjnej, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z § 3 p. p. s. a., należało orzec jak w sentencji.