I SA/Sz 795/09
WyrokWSA w Szczecinie2010-02-11
Skład orzekający: Zofia Przegalińska, Marzena Kowalewska, Kazimierz Maczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie zaległości podatkowej wobec jednego z dłużników solidarnie odpowiedzialnych za zobowiązanie podatkowe wyłącza możliwość umorzenia tej zaległości wobec drugiego dłużnika, jeśli ten drugi dłużnik spełnia przesłanki do umorzenia?Ratio decidendi
Umorzenie zaległości podatkowej wobec jednego z dłużników solidarnie odpowiedzialnych nie wyłącza możliwości umorzenia tej zaległości wobec drugiego współodpowiedzialnego dłużnika. Organ podatkowy może żądać od pozostałego dłużnika całości świadczenia, jednakże samo umorzenie wobec jednego dłużnika nie stanowi przeszkody do rozpatrzenia wniosku drugiego dłużnika o umorzenie, jeśli spełnia on przesłanki ustawowe. Organ odwoławczy błędnie zinterpretował przepisy Ordynacji podatkowej i Kodeksu cywilnego, utrzymując w mocy decyzję odmawiającą umorzenia zaległości.Stan faktyczny
A. F. wniosła o umorzenie zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2002-2006, uzasadniając to trudną sytuacją finansową spowodowaną porzuceniem jej przez męża, który zaciągnął zobowiązanie. Organ I instancji odmówił umorzenia, wskazując na istnienie współwłaściciela nieruchomości (męża A. F.) i podjęte działania w celu zabezpieczenia wykonania zobowiązania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, argumentując, że przesłanki do umorzenia muszą spełniać wszyscy dłużnicy solidarni, a mąż skarżącej posiada majątek. WSA uchylił obie decyzje, uznając błędną interpretację przepisów przez organy.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz A. F. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Kazimierz Maczewski (spr.), Protokolant Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 lutego 2010 r. sprawy ze skargi A.F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2002-2006 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z [...] nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz A. F. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r., Nr 8, poz. 60, ze zm.), [dalej: O.p.], oraz art. 2 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856, ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze - po rozpatrzeniu sprawy na skutek odwołania A. F. od decyzji Prezydenta Miasta z [...] nr [...], odmawiającej umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2002-2006 w kwocie [...] zł - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że pismem z 11 maja 2009 r. A. F. zwróciła się do Prezydenta Miasta z prośbą o umorzenie zaległości w ww. podatku od nieruchomości. Prośbę uzasadniła tym, że zobowiązanie podatkowe zaciągnął jej mąż, L. F., w trakcie prowadzonej przez siebie jednoosobowo działalności gospodarczej, o której przebiegu i skutkach nigdy nie była informowana. Wnioskodawczyni od 2006 r. pozostaje w faktycznej separacji z mężem, który przeprowadził się do Nowego Sącza, nie pozostawiając jej żadnego majątku. Obecnie jest osobą bezrobotną, uczestniczy w kursie zawodowym zorganizowanym przez Urząd Pracy, po ukończeniu którego podejmie starania o podjęcie pracy zarobkowej w celu zapewnienia sobie i dzieciom środków do życia. A. F. poinformowała również, że jej mąż prawdopodobnie posiada w N. majątek znacznej wartości i "nie jest wykluczone, że nosi się z zamiarem zapłaty zaległego podatku".
Na podstawie dowodów zgromadzonych w postępowaniu organ podatkowy
I instancji ww. decyzją z [...], wydaną na podstawie art. 207 i art. 67a
§ 1 O.p. oraz art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2008 r. Nr 88, poz. 539, ze zm.), odmówił umorzenia zaległości, nie znajdując ku temu przesłanek ustawowych określonych w art. 67a O.p. Organ podatkowy ustalił, że wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, mieszka z dwojgiem dzieci i matką, która pobiera emeryturę w wysokości 1.321,30 zł i z tych środków reguluje wszystkie rachunki. Organ ustalił również, że współwłaścicielem nieruchomości, za który został naliczony przedmiotowy podatek, był także L. F.. Skierowane do niego na adres w N. upomnienia, wezwania i inne pisma nie zostały odebrane. Stwierdzając, że podjęte zostały działania w celu zabezpieczenia wykonania zobowiązania, tj. ściągnięcia zaległości od współwłaścicieli, organ podatkowy uznał, że wniosek A. F. nie zasługuje na pozytywne załatwienie.
Od decyzji organu I instancji A. F. złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wnosząc o umorzenie przedmiotowych zaległości podatkowych albo uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Uzasadniając odwołanie A. F. podniosła, iż organ podatkowy w ogóle nie wziął pod uwagę sytuacji w jakiej się znalazła, mimo iż prawidłowo zgromadził dowody w tym zakresie. W związku z tym A. F. ponownie wskazała, że po faktycznym opuszczeniu jej przez męża pozostała bez środków do życia, ponieważ mąż żadnych środków jej nie przekazywał i nadal nie przekazuje, co zmusiło ją do opuszczenia K. i przeprowadzenia się do D., na utrzymanie matki. Ponadto w trakcie podróży z K. do D. uległa poważnemu wypadkowi samochodowemu, w którym m.in. straciła pozostałości majątku osobistego. Nadal też jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, a z emerytury matki w wysokości 1.321,30 zł miesięcznie utrzymują się cztery osoby, wobec czego rodzina popada w coraz większe zadłużenie, ponieważ z takiej kwoty nie da się utrzymać czterech osób. Wobec tego wnioskodawczyni uważa, że jej sytuacja finansowa jest tak trudna, iż nie jest możliwa zapłata zaległości, o której istnieniu nie miała nawet pojęcia i której powstanie spowodował wyłącznie jej mąż - pozostający nadal człowiekiem majętnym.
Ponadto A. F. wniosła o uwzględnienie okoliczności, że należności podatkowe uległy częściowemu przedawnieniu.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie w sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że w sprawach udzielania ulg podatkowych, do których należy umorzenie zaległości podatkowej, rozłożenie na raty i odroczenie płatności podatku, wyłączną kompetencję posiada organ podatkowy I instancji, którym w tej sprawie jest Prezydent. Decyzje w sprawie ulg podatkowych organ I instancji podejmuje w trybie tzw. uznania administracyjnego. Z tego powodu, Kolegium działające jako organ podatkowy II instancji, takich kompetencji merytorycznych nie posiada (art. 233 § 3 O.p.), a w postępowaniu odwoławczym dokonuje jedynie oceny postępowania i rozstrzygnięcia organu I instancji z punktu widzenia ich legalności, czyli zgodności z prawem.
Organ odwoławczy wyjaśnił też, że każda ulga podatkowa uprzywilejowuje danego podatnika w stosunku do innych podatników i jest zakłóceniem zasady równości wobec podatków, zatem rozpatrując wniosek o ulgę podatkową organ podatkowy nie może opierać się na twierdzeniach podatnika i jego subiektywnych przekonaniach, czy interpretacjach. Decyzja organu podatkowego musi być wyważona i uwzględniać całokształt sprawy w kontekście interesu publicznego i ważnego interesu podatnika. Stanowiąc odstępstwo od zasady równości i powszechności prawa podatkowego, instytucję ulg podatkowych organ podatkowy może więc wykorzystywać jedynie w sytuacjach wyjątkowych.
Kolegium wyjaśniło dalej, iż rozpatrując wniosek o ulgę podatkową, przed podjęciem decyzji o ewentualnym udzieleniu takiej ulgi, czyli - decyzji o udzieleniu bądź nie udzieleniu pomocy ze środków publicznych (czym jest udzielenie jakichkolwiek ulg podatkowych) - organ podatkowy musi mieć możliwość ustalenia, czy sytuacja finansowa i bytowa podatnika ubiegającego się o ulgę podatkową jest wyjątkowa i nadzwyczajna. Warunek wyjątkowości, spełniony jest głównie wówczas, gdy podatnik znajdzie się nagle, z powodów nadzwyczajnych, trudnych do przewidzenia i przez siebie niezawinionych, w tak ciężkiej sytuacji finansowej i życiowej, że zapłata podatku zachwiałaby bytem jego i jego rodziny. Ulga podatkowa ma więc za zadanie podtrzymać byt podatnika, wspomóc go w krytycznym ekonomicznie momencie, a nie kredytować jego poczynań gospodarczych.
Odnosząc się do przedmiotowego postępowania wszczętego wnioskiem A. F. o umorzenie zaległości podatkowych, organ odwoławczy stwierdził, że organ podatkowy postępował zgodnie z przepisami prawa. Wobec tego, iż w sprawie występuje dwoje podatników, postępowaniem objęci zostali wszyscy podatnicy, bowiem za zaległości podatkowe w Kołobrzegu solidarnie odpowiada A. F. i jej mąż L.. Zdaniem Kolegium, aby można było udzielić ulgi podatkowej, przesłanki do tego muszą spełniać wszyscy podatnicy odpowiedzialni za zaległość, przy czym organ podatkowy wskazał, że podjął próby doręczenia wezwań L. F. oraz uzyskał informację o nieruchomościach posiadanych przez niego w powiecie N. W ocenie Kolegium, organ podatkowy nie może udzielić ulgi podatkowej wówczas, gdy tylko jedno z podatników nie jest w stanie zapłacić zaległości, zatem nawet gdyby przyjąć, że A. F. spełnia przesłanki do udzielenia jej ulgi podatkowej, to na pewno tych przesłanek nie spełnia drugi podatnik. Jeśli więc którykolwiek podatnik odpowiedzialny za zaległość podatkową rokuje, że podatek może zostać wyegzekwowany, organ podatkowy nie ma podstaw do umorzenia podatku.
Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, że L. F. posiada majątek nieruchomy nadający się do egzekucji zaległości podatkowej, a zasady egzekucji są takie, że wierzyciel, czyli Miasto, może dochodzić zaspokojenia zobowiązania od wybranego dłużnika, zwłaszcza tego, który ma majątek. W związku z tym Kolegium wskazało, iż: "Skarżąca musi więc zrozumieć, że Prezydent rozpatrując jej wniosek musiał wziąć także pod uwagę sytuację majątkową i zdolność zapłaty podatku przez jej męża L. Ustalenia, które organ poczynił, wykazały, że nie zachodzi możliwość umorzenia zaległości podatkowej, za którą odpowiada także mąż wnioskodawczyni, u którego organ podatkowy dopatrzył się potencjału ekonomicznego zdolnego zaspokoić roszczenie budżetu Miasta o zapłatę zaległości podatkowych".
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie A. F. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając zaskarżonej decyzji:
naruszenie prawa materialnego, w szczególności przepisów art. 366 § 1 i art. 373 Kodeksu cywilnego w związku z art. 91 O.p., a także art. 68 O.p. - poprzez ich niezastosowanie,
naruszenie prawa procesowego poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organie podatkowym na mocy art. 122 O.p.
Uzasadniając skargę A. F. podniosła, iż jest świadoma, w jakich okolicznościach organ podatkowy może udzielić ulgi w zakresie zobowiązań podatkowych i jakimi przesłankami w tym względzie winien się kierować. W odwołaniu wskazała więc, że w jej przypadku przesłanki te zostały w całości spełnione, co – w ocenie skarżącej - zdawał się przyznawać organ I instancji, który przytoczonych przez nią okoliczności nie kwestionował, jednak, wskutek ich błędnej oceny, odmówił umorzenia zaległości podatkowej.
Zdaniem skarżącej, również organ II instancji, oceniając decyzję Prezydenta Miasta jako prawidłową, w żaden sposób nie zakwestionował jej twierdzeń dotyczących tragicznej sytuacji finansowej, w jakiej się znalazła nagle, z powodów nadzwyczajnych, trudnych do przewidzenia i przez skarżącą niezawinionych (porzucenie przez męża, pozostawanie bez środków utrzymania, wypadek samochodowy). Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję SKO oparło się na całkowicie odmiennych niż organ I instancji przesłankach, twierdząc, iż ponieważ w sprawie występuje dwoje podatników, przesłanki do udzielenia ulgi podatkowej muszą spełniać wszyscy podatnicy, jako zobowiązani solidarnie. Wskazując przy tym, iż organ podatkowy nie może udzielić ulgi podatkowej wówczas, gdy tylko jedno z podatników nie jest w stanie zapłacić zaległości – w ocenie skarżącej - Kolegium potwierdziło w istocie, że nie jest ona w stanie zapłacić zaległości.
Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego, skarżąca podniosła, że przytoczone stanowisko organu II instancji nie tylko nie znajduje żadnego uzasadnienia prawnego (przy czym żaden przepis prawa materialnego nie został przez Kolegium powołany), ale jest z obowiązującymi przepisami prawa oczywiście sprzeczne. Zgodnie bowiem z art. 91 O.p., do odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dla zobowiązań cywilnoprawnych. Stosownie zaś do przepisu art. 366 § 1 Kodeksu cywilnego, kilku dłużników może być zobowiązanych w ten sposób, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych. Zdaniem skarżącej, żaden przepis Kodeksu cywilnego nie wprowadza zakazu zwolnienia od odpowiedzialności jednego z dłużników solidarnych, przeciwnie - przepis art. 373 Kc wyraźnie i jednoznacznie sytuację taką przewiduje ("Zwolnienie z długu lub zrzeczenie się solidarności przez wierzyciela względem jednego z dłużników solidarnych nie ma skutku względem współdłużników").
Skarżąca stwierdziła dalej, iż organ II instancji nie tylko nie zakwestionował istnienia po jej stronie przesłanek do udzielenia ulgi podatkowej, ale wręcz potwierdził ich istnienie, natomiast dla uzasadnienia niekorzystnego dla niej rozstrzygnięcia stworzył nieistniejącą regulację prawną, sprzeczną z obowiązującymi przepisami prawa. Ponadto organ II instancji całkowicie pominął podniesiony w odwołaniu zarzut częściowego przedawnienia zobowiązania podatkowego, a zatem w ogóle nie zastosował w sprawie przepisu art. 68 O.p.
Zdaniem skarżącej organ Ii instancji dopuścił się także naruszenia art. 122 O.p., przez niepodjęcie działań zmierzających do rzetelnego wyjaśnienia zarzutu częściowego przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę, podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie u z n a ł, co następuje:
Skarga okazała się uzasadniona.
Przy niespornych okolicznościach stanu faktycznego sprawy, zaistniały między stronami spór dotyczy kwestii możliwości zastosowania przepisu art. 67a § 1 pkt 3 O.p.,
w sytuacji gdy w sprawie występuje dwóch dłużników (podatników) odpowiedzialnych solidarnie za zaległość podatkową. Zgodnie z tym przepisem: "Organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną".
Przepis ten nie reguluje więc wprost spornej problematyki, zasadnie natomiast wskazano w skardze, że w takie sytuacji należy zastosować przepis art. 91 O.p., w myśl którego, "do odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dla zobowiązań cywilnoprawnych". Problematykę zobowiązań solidarnych regulują przepisy art. 366 – 378 tego Kodeksu, przy czym definicję odpowiedzialności solidarnej dłużników (taka występuje w przedmiotowej sprawie) zawiera art. 366, zgodnie z którym: "§ 1. Kilku dłużników może być zobowiązanych w ten sposób, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna,
a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych (solidarność dłużników). § 2. Aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani". Co do treści przepisu § 1 nie istnieje rozbieżność poglądów stron, wątpliwości mogą jednak dotyczyć treści § 2, bowiem
w istocie stanowisko organów podatkowych obu instancji (zwłaszcza SKO) prezentuje właśnie taki pogląd (nie wskazując na ten przepis), iż skarżąca podatniczka musi pozostawać zobowiązana do zapłaty przedmiotowego podatku (wspólnie z mężem), aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela.
Stanowisko takie byłoby prawidłowe w świetle przytoczonej treści przepisu art. 366 § 2 K.c., jednak przepis art. 373 K.c. zawiera odstępstwo od tej zasady, stanowiąc, że: "Zwolnienie z długu lub zrzeczenie się solidarności przez wierzyciela względem jednego z dłużników solidarnych nie ma skutku względem współdłużników". Zwolnienie z długu powoduje wygaśnięcie zobowiązania określonego (zwolnionego) dłużnika - stosownie do dyspozycji przepisu art. 508 K.c., w myśl którego, "zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje". Wprawdzie przepis ten (w stosunkach cywilnoprawnych) wymaga "przyjęcia zwolnienia" przez dłużnika, a więc współdziałania stron, jednak warunek taki nie jest wymagany
w stosunkach publicznoprawnych, np. w sytuacji umarzania zaległości podatkowej, dokonywanego w formie jednostronnego aktu administracyjnego - przy czym wierzyciel podatkowy może podejmować tego rodzaju działania jedynie w przypadkach przewidzianych w ustawie i na zasadach tam określonych (vide: R. Mastalski [w:] R. Mastalski, J. Zubrzycki: Ordynacja podatkowa. Komentarz, Oficyna Wydawnicza UNIMEX, Wrocław 2002, s. 87 i n.).
Przepis art. 373 K.c. wymienia jedynie dwie sytuacje, tj. "zwolnienie z długu"
i "zrzeczenie się solidarności" przez wierzyciela, nie wymienia więc instytucji "umorzenia zobowiązania" (w art. 67a § 1 O.p. mowa o umorzeniu zaległości podatkowej), jednak – w ocenie Sądu - na gruncie przepisów Ordynacji podatkowej (w której nie występuje instytucja zwolnienia z długu – pomijając "zwolnienie z obowiązku zapłaty" uregulowane w art. 14m), umorzenie zobowiązania należy traktować odpowiednio jako zwolnienie
z długu, o którym mowa w ww. przepisie Kodeksu cywilnego. Obie te instytucje prawne powodują też taki sam skutek, tj. wygaśnięcie zobowiązania (vide: art. 59 § 8 O.p. – umorzenie zaległości podatkowej).
Uznać więc należy, że umorzenie zaległości podatkowej wobec jednego
z dłużników odpowiedzialnych solidarnie nie powoduje wygaśnięcia zobowiązania innego współodpowiedzialnego solidarnie dłużnika, a zatem w takiej sytuacji organ podatkowy (wierzyciel) będzie mógł nadal - zgodnie z art. 366 § 1 K.c. - żądać od niego "całości świadczenia". Podkreślić bowiem należy, że zwolnienie z długu (umorzenie zaległości) wywiera skutek wyłącznie pomiędzy wierzycielem a tym dłużnikiem, wobec którego zostało dokonane, nie ogranicza to jednak praw pozostałych dłużników do podnoszenia roszczeń regresowych na niezmienionych zasadach, wyznaczonych przez stosunek wewnętrzny między współdłużnikami (vide: Kodeks cywilny. Komentarz do art. 1-534 - pod redakcją E. Gniewka, Wyd. C.H.Beck, Warszawa 2004, str. 876). Roszczenia takie – na zasadach określonych w art. 376 K.c. - mogą być jednak dochodzone przed sądem cywilnym.
Podobny pogląd dotyczący umorzenia zaległości podatkowej w sytuacji wielości dłużników odpowiedzialnych solidarnie wyrażany jest w orzecznictwie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 07.04.2004 r., sygn. akt
I SA/Wr 751/02 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach
z 24.04.2008 r., sygn. akt I SA/GL 74/08).
W związku z powyższym, zdaniem Sądu, stanowisko organu odwoławczego, utrzymujące w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą umorzenia przedmiotowej zaległości podatkowej - gdyż "ustalenia, które organ poczynił, wykazały, że nie zachodzi możliwość umorzenia zaległości podatkowej, za którą odpowiada także mąż wnioskodawczyni, u którego organ podatkowy dopatrzył się potencjału ekonomicznego zdolnego zaspokoić roszczenie budżetu Miasta o zapłatę zaległości podatkowych" - oparte zostało na niewłaściwej interpretacji przepisu art. 67a § 1 pkt 3 O.p. (w zw. z art. 91 i art. 573 K.c.) i dlatego zaskarżoną decyzję należało uchylić. Sąd uchylił także decyzję organu I instancji bowiem zawarte w tej decyzji stwierdzenie, że wobec tego, iż "organ podatkowy podjął działania w celu zabezpieczenia wykonania zobowiązania, tj. ściągnięcia zaległości od współwłaścicieli" wniosek A. F. "nie zasługuje na pozytywne załatwienie i należy odmówić umorzenia zaległego podatku od nieruchomości", świadczy o tym, że również organ I instancji dopuścił się wskazanego wyżej naruszenia prawa. Niezależnie od tego – podzielając stanowisko wyrażone w decyzji SKO (mającym oparcie w przepisie art. 233 § 3 O.p) – rozstrzygnięcia w przedmiocie zastosowania omawianej ulgi podatkowej powinien dokonać organ I instancji, ponieważ taka decyzja pozostawiona jest uznaniu tego organu.
Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji nie odniósł się ponadto do podniesionego w odwołaniu zarzutu częściowego przedawnienia przedmiotowego podatku od nieruchomości, czym naruszył przepisy art. 122 i 187 § 1 O.p. Wyjaśnienie takiego zarzutu w przedmiotowym postępowaniu podatkowym jest niezbędne, bowiem zobowiązanie podatkowe wygasa (w całości lub w części) m.in. wskutek przedawnienia (art. 59 § 1 pkt 3 O.p.), a więc ustalenie takiego faktu może mieć wpływ na wynik sprawy.
Jedynie na marginesie Sąd zauważa, że organ administracji publicznej zarówno w decyzji, jak i w pismach procesowych, nie powinien używać wyrażeń kierowanych do strony, iż "musi ona zrozumieć" albo, że "nie przyjmuje do wiadomości" argumentacji organu (zawartych w decyzji SKO i odpowiedzi na skargę), bowiem takie wyrażenia nie świadczą o prawidłowej realizacji zasad, według których prowadzone jest postępowanie podatkowe, w szczególności zasady przekonywania, określonej w art. 124 O.p. Siła przekonywania powinna wynikać z użytej przez organ argumentacji, popartej ewentualnie poglądami orzecznictwa lub doktryny (czego zabrakło w zaskarżonej decyzji w odniesieniu do ww. spornej kwestii), a nie z użytych określeń perswazyjnych.
W ponownym rozpoznaniu sprawy organ podatkowy rozpatrzy wniosek A. F., badając istnienie określonych w przepisach Ordynacji podatkowej przesłanek udzielenia wnioskowanej ulgi, przy uwzględnieniu powyższej oceny prawnej, dotyczącej umarzania zaległości podatkowych w sytuacji wielości współodpowiedzialnych solidarnie dłużników. Organ powinien również wyjaśnić zarzut częściowego przedawnienia przedmiotowego zobowiązania.
Uznając zatem, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa materialnego - art. 67a § 1 pkt 3 O.p., poprzez jego niewłaściwą interpretację –
w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a także z naruszeniem przepisów postępowania - art. 122 i 187 § 1 O.p. - w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Sąd orzekł jak w pkt. I sentencji. O niewykonywaniu zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 152 tej ustawy, zaś o kosztach postępowania na podstawie przepisów art. 200 i 205 § 1 tejże ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło