I SA/Sz 797/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie -Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 10 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Skarżący W. T., wraz ze skargą na opisaną wyżej decyzję, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Następnie, na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący ograniczył zakres tego wniosku do zwolnienia od kosztów sądowych (formularz PPF k. [...]). Ustalony wpis od skargi w sprawie wynosi [...] zł (zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I z [...] r. k. [...]). W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że z uwagi na stan zdrowia (zdiagnozowany [...]) oraz ograniczone środki do życia, nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych – w tym opłat od wpisu sądowego, bez uszczerbku dla zdrowia oraz uszczerbku w koniecznych środkach swojego utrzymania. Oświadczył, że nie ma pracy, jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Jedyne źródło dochodu skarżącego stanowi zasiłek okresowy z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, t.j. zasiłek okresowy w wysokości [...] zł. Skarżący oświadczył, że korzysta z pomocy rodziny (siostry i brata), otrzymując miesięcznie [...] zł. Wraz ze skargą przedłożył kopie decyzji o przyznaniu skarżącemu pomocy społecznej (z dnia [...] r. o przyznaniu zasiłku okresowego w okresie od [...] do [...] r. za zaspokojenie potrzeb bytowych – w wysokości [...] zł miesięcznie; z dnia [...] r. o przyznaniu zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności w okresie od [...] do [...] r. w kwocie [...] zł miesięcznie; z dnia [...] r. o przyznaniu zasiłku celowego z przeznaczeniem na dofinansowanie zakupu leków w okresie od [...] do [...] r., w wysokości [...] zł) oraz dokumentację związaną ze stanem zdrowia skarżącego (zaświadczenie lekarskie, skierowanie do szpitala, skierowanie na badanie). Odnośnie do majątku, skarżący podał, że posiada działkę rolną o powierzchni [...] ha, która jest zajęta przez komornika sądowego. W uzasadnieniu skargi podniósł, że w wyniku rozwodu utracił rodzinę, cały majątek; wskazał na prowadzone w stosunku do niego postępowanie egzekucyjne (eksmisja). Do wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący dołączył nadto [...] zaświadczenia lekarskie o stanie zdrowia z dnia: [...] r. oraz wynik badania lekarskiego z dnia [...] r. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.) i jest uzależnione od wykazania przez stronę, będącą osobą fizyczną, że nie jest w stanie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei stosownie do treści art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest zależne od wykazania przez stronę będącą osobą fizyczną, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Z uwagi na dokonaną przez skarżącego zmianę zakresu wniosku (formularz PPF - k. [...]), rozpoznaniu podlegał wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wyjaśnić należy, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Natomiast istotą instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji tym podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej, uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych, a do podmiotów tych zalicza się przede wszystkim bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby, które pozbawione są środków do życia, bądź których środki są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalne niezbędne (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r., I GZ 107/05, niepubl.). Zdaniem referendarza sądowego, przedstawione we wniosku okoliczności przemawiają za tym, że wniosek W. T. jest zasadny. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie, źródłem jego utrzymania są środki z pomocy społecznej oraz pomoc najbliższej rodziny. Skarżący nie wykazał żadnych oszczędności pieniężnych. Mając na uwadze przedstawioną sytuację finansową i zdrowotną skarżącego, należało uznać, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało orzec, jak w sentencji postanowienia.