I SA/Sz 798/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska,, Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska, Protokolant Karolina Borowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2007 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie umorzenia zaległości w podatku od spadków i darowizn o d d a l a skargę Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], wydaną z powołaniem się na przepisy art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 208 i art. 59 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. umarzającej postępowanie wywołane wnioskiem M. K. o umorzenie zaległości w podatku od spadków i darowizn. Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że decyzją z dnia [...] r., Nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego ustalił M. K. podatek od spadków i darowizn w wysokości [...] zł należny z tytułu dziedziczenia spadku po P. K. Termin płatności tego podatku upływał z dniem [...] r. Zapłaty całości tej należności podatnik dokonał już w dniu [...] r., a następnie pismem z dnia [...] r. złożył wniosek o umorzenie ustalonego podatku. W uzasadnieniu tego wniosku wskazał on, że sam poniósł wcześniej koszty nabycia prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego, stanowiącego przedmiot dziedziczenia. Rozpatrując powyższy wniosek Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] r. umorzył wszczęte tym wnioskiem postępowanie jako bezprzedmiotowe. Od decyzji tej wniesione zostało przez podatnika odwołanie, w którym opisując przebieg sprawy wyjaśnił, iż wnioskował o umorzenie podatku, a nie zaległosci podatkowej, zaś wynikający z decyzji podatek uregulował ze względu na potrzebę uzyskania zaświadczenia pozwalającego mu na dysponowanie spadkiem. Odwołał się też do znanego mu faktu prowadzenia prac legislacyjnych zmierzających do całkowitego zwolnienia od podatku spadkowego osób zaliczanych do pierwszej grupy podatkowej, do której on sam został zaliczony. Wynika dalej z uzasadnienia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, że rozpatrując sprawę na skutek wniesionego przez podatnika odwołanie podzielił on w pełni stanowisko organu podatkowego pierwszej instancji w kwestii bezprzedmiotowości postępowania wywołanego wnioskiem o umorzenie podatku. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy wskazał przede wszystkim na przepis art. 59 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej i wynikającą z niego regułę, że na skutek zapłaty podatku zobowiązanie podatkowe wygasa, a następnie przywołał przepis art. 67a § 1 pkt 3 tejże Ordynacji stanowiący o możliwości podjęcia przez organ podatkowy, na wniosek podatnika, decyzji o umorzeniu w całości lub w części zaległości podatkowej, odsetek lub opłaty prolongacyjnej, gdy za takim umorzeniem przemawia ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny. Wskazując na ten przepis organ odwoławczy stwierdził, iż wynika z niego, że przedmiotem umorzenia może być jedynie zaległość podatkowa, a więc podatek nie zapłacony w terminie płatności, a nie należność podatkowa, której termin płatności jeszcze nie upłynął, gdy tymczasem w rozpatrywanej sprawie podatek wynikający z decyzji organu podatkowego pierwszej instancji został zapłacony w całości już w dniu [...] r., a więc w terminie jego płatności, który upływał z dniem [...] r., zaś wniosek o umorzenie tego podatku złożony został już po uregulowaniu całości zobowiązania podatkowego. Skoro zatem w dacie złożenia wniosku o jego umorzenie zobowiązanie podatkowe nie istniało na skutek wcześniejszej zapłaty podatku, to postępowanie wszczęte na skutek tego wniosku jest bezprzedmiotowe, brak jest bowiem przedmiotu postępowania i jako takie podlega ono umorzeniu stosownie do przepisu art. 208 Ordynacji podatkowej, stwierdził organ odwoławczy w konkluzji uzasadnienia swej decyzji. Powyższa decyzja ostateczna zaskarżona została przez M. K. do sądu administracyjnego z powodu jej niezgodności z prawem. Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji skarżący nie wskazuje wprost tego, jakie przepisy prawa zostały tą decyzją naruszone, jednakże z treści uzasadnienia jego skargi wynika, iż uważa on, że intencją ustawodawcy podatkowego nie było ograniczenia możliwości umarzania podatku jedynie do podatku będącego zaległością podatkową, wyraża przy tym przypuszczenie, iż istniejące przepisy prawa pozwalają także na umorzenie podatku już zapłaconego. Stawia też zarzut, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest wskazania stanowiska Urzędu Miasta, dochody budżetu której to jednostki samorządu terytorialnego stanowi podatek spadkowy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Skargę uznać należało za nieuzasadnioną, zaskarżona decyzja odpowiada bowiem przepisom prawa. Stosownie do przepisu art. 47 § 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) termin płatności podatku wynikającego z decyzji ustalajacej jego wysokość wynosi 14 dni od dnia jej doręczenia. Podatek nie zapłacony w tym terminie jest zaległością podatkową (art. 51 § 1), od której pobiera się odsetki za zwłokę (art. 53 § 1). Zapłata całości podatku w terminie płatności oznacza natomiast ten skutek, że zobowiązanie podatkowe wygasa w całości (art. 59 § 1 pkt 1). Stosownie do przepisu art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, na wniosek podatnika organ podatkowy może, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, a więc podatek nie zapłacony w terminie płatności, a także odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. W rozpatrywanej sprawie okolicznością niesporną jest fakt dokonania przez podatnika zapłaty ustalonego mu podatku spadkowego w terminie płatności, niezwłocznie po doręczeniu mu decyzji ustalajacej wysokość zobowiązania podatkowego w tymże podatku. Oznacza to, że niezależnie od motywów, jakie kierowały podatnikiem przy dokonywaniu tej wpłaty, zobowiązanie podatkowe wygasło przed upływem terminu płatności, co spowodowało, że podatek nie mógł stać się zaległością podatkową, do której możliwym byłoby zastosowanie ulgi podatkowej polegającej na umorzeniu zaległego podatku. Stanowiąc o tego rodzaju uldze podatkowej ustawodawca podatkowy nie przewiduje przy tym możliwości umorzenia podatku nie będącego jeszcze zaległością podatkową, a tym bardziej umorzenia podatku zapłaconego w terminie płatności, a więc po wygaśnięciu zobowiązania podatkowego. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy za pełni uzasadnione uznać zatem należy stanowisko organów podatkowych co do tego, że - wobec nieistnienia zaległości podatkowej w chwili wszczęcia postępowania wywołanego wnioskiem o umorzenie podatku - brak jest przedmiotu, którego postępowanie to mogłoby dotyczyć, a zatem, że wszczęte na skutek tego wniosku postępowanie, jako bezprzedmiotowe, podlega umorzeniu stosownie do przepisu art. 208 Ordynacji podatkowej. Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu dotyczącego braku uzyskania przez organy podatkowe opinii Urzędu Miasta w sprawie umorzenia podatku, zauważyć należy, iż z ustawy z dnia 13.11.2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 203, poz. 1966) wynika wprawdzie, że w przypadku pobieranych przez urząd skarbowy podatków i opłat stanowiących dochody jednostek samorządu terytorialnego stosowanie ulg podatkowych przez naczelnika urzędu skarbowego możliwe jest jedynie na wniosek lub za zgodą przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego, co oznacza konieczność uzyskania jego postanowienia w tym zakresie (art. 18), jednakże wymóg uzyskania takiej zgody, jako przewidziany art. 209 Ordynacji podatkowej warunek wydania decyzji, nie wchodzi w rachubę w sytuacji, gdy postępowanie w sprawie udzielenia takich ulg jest bezprzedmiotowe i podlega - jak to wyżej wykazano - umorzeniu. Nie znajdując w tych warunkach podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa, stosownie do przepisu art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzec należało o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.