I SA/Sz 798/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Nadzieja Karczmarczyk - Gawęcka po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu Skarżący W. S., w piśmie z dnia 8 listopada 2012 r. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i [..] -letni synem. Źródłem utrzymania rodziny jest emerytura skarżącego w wysokości [....] zł (netto [....] zł – decyzja ZUS z 1 marca 2012 r). Żona skarżącego nie otrzymuje dochodów. Do wniosku dołączył zeznanie podatkowe małżonków, z którego wynika, że żona skarżącego nie zadeklarowała żadnych przychodów za 2011 rok. Z kolei syn skarżącego z dniem 29 listopada 2012 r. uznany został za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku. Skarżący oświadczył, że jest jedynym żywicielem rodziny. Odnośnie majątku skarżący wskazał na mieszkanie o powierzchni [...] m². Innych nieruchomości, wartościowych rzeczy ruchomych, czy zgromadzonych środków pieniężnych (oszczędności) skarżący nie wykazał. Skarżący przedłożył również faktury, dowody wpłat potwierdzające wydatki na utrzymanie mieszkania w wysokości średnio miesięcznie ok. [...] zł (wydatki na czynsz, energię elektryczną i gaz). Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2013 r. referendarz sądowy po rozpoznania wskazanego wniosku, przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SA/Sz 798/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. oddalił skargę W. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 23 lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości. Pismem z dnia 8 kwietnia 2013 r. skarżący wystąpił do Sądu z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku, w którym zawarł wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu. W wykonania wezwania Sądu z dnia 22 kwietnia 2013 r. skarżący złożył druk PPF, w którym wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną (bezrobotną) oraz synem (l.[...] ) B., który rozpoczął działalność gospodarczą. Skarżący podał, że otrzymuje emeryturę w wysokości [....] zł oraz, że żona nie otrzymuje dochodów. W dniu 13 maja 2013 r. Sąd wezwał skarżącego do złożenia oświadczenia o rodzaju rozpoczętej przez syna działalności gospodarczej, terminu jej rozpoczęcia oraz dokumentów potwierdzających uzyskiwane dochody (np. wyciąg z ewidencji podatkowej), oraz do: przedłożenia kopii zeznania podatkowego małżonków za 2012 r., dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych wydatków na utrzymanie za okres ostatnich 2 miesięcy, kserokopii odcinka renty/emerytury za ostatni miesiąc lub kserokopii decyzji organu rentowego/emerytalnego, zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy o tym, iż żona wnioskodawcy posiada status osoby bezrobotnej, celem aktualizacji danych będących w posiadaniu Sądu a wynikających z druku PPF złożonego przez skarżącego w dniu 28 listopada 2012 r. Wezwanie Sądu doręczono skarżącemu w dniu 15 maja 2013 r. Skarżący nie nadesłał żądanych dokumentów. Rozpoznając wniosek należało zważyć, co następuje. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do treści art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Podnieść należy, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Natomiast istotą instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji tym podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej, uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych, a do podmiotów tych zalicza się przede wszystkim bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby, które pozbawione są środków do życia, bądź których środki są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalne niezbędne. Z treści art. 245 § 3 p.p.s.a. wynika, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie tego prawa, a rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004). Powyższy pogląd znajduje również oparcie w orzecznictwie sądowym. Jeżeli fakty, które strona podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt FZ 360/04). Do oceny Sądu należy zatem uznanie, czy strona ubiegająca się o takie zwolnienie wykazała, że spełnia wskazane przesłanki. Dodać należy, że dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne i rzetelne, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W razie pojawienia się wątpliwości, co do przedstawionych informacji, bądź jeśli okażą się one niewystarczające dla oceny, strona wezwana na podstawie art. 255 p.p.s.a. o nadesłanie dodatkowych dokumentów i oświadczeń jest zobowiązana do ich dostarczenia, a w sytuacji gdy nie jest to możliwe lub utrudnione – do jakiegokolwiek ustosunkowania się do wezwania. Powinna ona także w ramach swoich możliwości przedstawić wszelkie niezbędne i prawidłowo udokumentowane dane, które pozwolą przychylić się do wniosku. Z akt sprawy wynika, że źródłem utrzymania trzyosobowej rodziny skarżącego jest jego emerytura w wysokości [...] zł brutto (uprzednio [...] zł brutto). Żona skarżącego nadal nie otrzymuje dochodów, natomiast syn skarżącego uprzednio zarejestrowany jako bezrobotny, podjął działalność gospodarczą. Ponieważ przedstawione we wniosku dane okazały się odmienne od danych wynikających ze złożonego w dniu 28 listopada 2012 r. formularza PPF i niewystarczające do oceny aktualnej sytuacji majątkowej rodziny oraz możliwości płatniczych skarżącego, Sąd mając na uwadze zmianę sytuacji dochodowej skarżącego, wezwał go do ich uaktualnienia, poprzez złożenie oświadczenia o rodzaju rozpoczętej przez syna działalności gospodarczej, terminu jej rozpoczęcia oraz dokumentów potwierdzających uzyskiwane dochody (np. wyciąg z ewidencji podatkowej), oraz do nadesłania: kopii zeznania podatkowego małżonków za 2012 r., dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych wydatków na utrzymanie za okres ostatnich 2 miesięcy, kserokopii odcinka renty/emerytury za ostatni miesiąc lub kserokopii decyzji organu rentowego/emerytalnego, zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy o tym, iż żona wnioskodawcy posiada status osoby bezrobotnej. Skarżący nie nadesłał żądanych dokumentów. Wobec powyższego Sąd uznał, że w tych okolicznościach sprawy, skarżący nie wypełnił ciążącego na nim obowiązku wykazania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez przedłużenie wszystkich dokumentów i wyjaśnienie wszystkich okoliczności dotyczących aktualnego stanu majątkowego (dochodów i wydatków), co nie pozwala przychylić się do wniosku. Niewykonanie nałożonego zobowiązania, oznacza brak współdziałania skarżącego z Sądem i nie pozwala uznać, że skarżący znajduje się w trudnej sytuacji uniemożliwiającej poniesienie kosztu w postaci wynagrodzenia dla adwokata. W rozpoznawanej sprawie brak jest zatem podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku, dopóki skarżący nie przedstawi pełnej informacji o swojej sytuacji majątkowej. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowienia.