I SA/Sz 802/22
WyrokWSA w Szczecinie2023-02-08
Skład orzekający: Bolesław Stachura, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Alicja Polańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uzasadnienie decyzji przyznającej płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne, które zawiera szczegółowe ustalenia faktyczne i prawne, ale nie w pełni wyjaśnia, jak poszczególne nieprawidłowości wpłynęły na kształt rozstrzygnięcia, narusza przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Nawet jeśli uzasadnienie decyzji organu odwoławczego nie w pełni wyjaśnia, jak stwierdzone nieprawidłowości wpłynęły na kształt rozstrzygnięcia, to samo w sobie nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji, jeśli nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. W sytuacji, gdy organ pierwszej instancji szczegółowo opisał ustalenia faktyczne, wyliczenia oraz podstawy prawne, a organ odwoławczy zweryfikował te ustalenia i uznał je za prawidłowe, a zgromadzony materiał dowodowy nie budzi wątpliwości, naruszenie art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. nie jest wystarczające do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2021. W trakcie kontroli stwierdzono szereg nieprawidłowości, w tym niezgodność zadeklarowanej powierzchni z faktycznie użytkowaną, brak przestrzegania planu nawozowego, niezastosowanie wymaganej liczby grup upraw oraz nieprzestrzeganie wymogu pozostawienia nieskoszonej powierzchni. W wyniku tych nieprawidłowości przyznana płatność została pomniejszona, a nałożono sankcje. Rolnik wniósł odwołanie, a następnie skargę do sądu administracyjnego, zarzucając m.in. wadliwe uzasadnienie decyzji. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bolesław Stachura Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędzia WSA Alicja Polańska po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 lutego 2023 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2022 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2021 r. oddala skargę.
D. (zwany dalej: "organem odwoławczym", "organem II instancji") zaskarżoną decyzją z [...]08.2022 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję K. z siedzibą w S. (zwanego dalej: "organem I instancji") z [...]06.2022 r., nr [...], przyznającą
A. G. (zwanemu dalej: "rolnikiem", "stroną", "skarżącym") płatności
rolno-środowiskowo-klimatyczne (PROW 2014-2020) na rok 2021.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
[...]06.2021 r., poprzez aplikację e-WniosekPlus, rolnik złożył wniosek
o przyznanie płatności na rok 2021, obejmujący swym zakresem m.in. płatność
rolno-środowiskowo-klimatyczną. Do wsparcia wnioskodawca zadeklarował:
- wariant 1.1 Rolnictwo zrównoważone na powierzchni [...] ha,
- wariant 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne na powierzchni [...] ha.
[...]05.2022 r. K. wezwał rolnika do złożenia wyjaśnień lub dokumentów, ponieważ dla [...] działek rolnych nie została wykonana analiza gleby. Odpowiadając na wezwanie, strona przedłożyła zlecenia i sprawozdania z badań z roku 2020 i 2021.
[...]07.2022 r. do biura powiatowego wpłynęło pismo, w którym strona poinformowała, że nieznane osoby "rozjeździły" uprawę wyki położonej na działce
nr [...].
W dniach od [...]07.2022 r. w gospodarstwie wnioskodawcy została przeprowadzona kontrola w ramach działania rolno-środowiskowo-klimatycznego. Wyniki kontroli organ przedstawił w tabeli, w której dla poszczególnych działek przyporządkował ustalone kody nieprawidłowości, tj.: DR7 - nie stwierdzono deklarowanej grupy
upraw, stwierdzona uprawa należy do innej grupy upraw niż deklarowana;
DR13+ - zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej; DR49 - do wyliczenia tolerancji pomiaru zastosowano wartość obwodu zewnętrznego; DR52 - stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania;
DR53 - stwierdzono zmniejszenie zasięgu pola zagospodarowania.
Ponadto inspektorzy stwierdzili, że:
- na działkach ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] rolnik nie spełnił wymogu przestrzegania zapisów planu nawozowego, opartego na bilansie azotu oraz chemicznej analizy gleby określającego dawki N, P, K, Mg i potrzeby wapnowania (kod nieprawidłowości R_1_1_12);
- na działce ewidencyjnej nr [...] na powierzchni [...] ha oraz na działce nr [...] na powierzchni [...] ha nie spełniono wymogu zastosowania w zmianowaniu minimum 3 grup upraw (kod nieprawidłowości KA_2);
- na działce [...] na powierzchni [...] ha nie spełniono wymogu pozostawienia
15-20% powierzchni nieskoszonej (kod nieprawidłowości R_5_4_9), ponadto rolnik pozostawił niekoszoną niewłaściwą część działki, która została zaznaczona na materiale graficznym (kod nieprawidłowości R 5_4_12).
Na okoliczność przeprowadzonej kontroli sporządzony został raport, do którego załączniki stanowiły szkice z pomiaru działek rolnych z oznaczeniem miejsc wykonania fotografii terenu oraz dokumentacja fotograficzna gruntu, jak również dokumentów dotyczących programu rolno-środowiskowo-klimatycznego.
[...]06.2022 r. organ I instancji wydał decyzję, na mocy której przyznał rolnikowi płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną na rok 2021 w łącznej wysokości
[...] w tym:
1. Wariant: 1.1 Rolnictwo zrównoważone w wysokości [...] zł, wynikającą
z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu
na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia oraz nałożył sankcję w wysokości [...] zł. Kwota ta będzie potrącana z realizowanych płatności w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych;
2. Wariant: 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne w wysokości [...] zł, wynikającą
z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu
na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia oraz nałożył sankcję w wysokości [...] zł. Kwota ta będzie potrącana z płatności w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych.
Ponadto, organ ustalił obszar gruntów objęty zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym stanowiący powierzchnię:
- zobowiązanie Wariant: 1.1 Rolnictwo zrównoważone podjęte w dniu
[...]03.2017 r. - [...] ha;
- zobowiązanie Wariant: 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne podjęte w dniu
[...]03.2017 r. - [...] ha.
W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił ustalony stan faktyczny sprawy oraz przytoczył przepisy prawa stanowiące podstawę do wydania decyzji, tj. art. 26 ust. 1 i 2 pkt 2, art. 29 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 32 ust. 1 ustawy z 20.02.
2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2021 r. poz. 2137, ze zm. - zwanej dalej "ustawą PROW 2014-2020"), § 2, § 15 ust. 3, § 16, § 33 ust. 2, 3, § 34a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie
rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich
na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 415, ze zm. zwanego dalej "rozporządzeniem rolno-środowiskowo- klimatycznym"), § 5 ust. 1 i ust. 2 lit. b, § 18 ust. 6, art. 19 ust. 1,
art. 35 ust. 2-4akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014 z 11.03.2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L181 z 20.06.2014 r., str. 48 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, ze zm. - zwanej dalej "k.p.a.". Organ I instancji przedstawił także sposób w jaki obliczono kwotę płatności oraz kwotę kary.
Rolnik, w piśmie z [...]07.2022 r., wniósł odwołanie, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a., polegające na sporządzeniu uzasadnienia
w sposób naruszający zasadę zaufania do organów państwa oraz zasadę praworządności. Strona w odwołaniu wskazała ponadto, że pomimo prośby o przesłanie dokumentacji zdjęciowej z kontroli, nie otrzymała jej.
[...]08.2022 r. Dyrektor przesłał stronie płytę ze zdjęciami z kontroli.
Po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez rolnika, organ II instancji, decyzją
z [...]07.2022 r., utrzymał w mocy decyzję organu niższej instancji. Powołując się
na § 2, § 4 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego, organ wskazał, że kontrola w gospodarstwie strony przeprowadzona została w sposób rzetelny przez inspektorów terenowych, a jej wyniki nie budziły wątpliwości. Ustalenia poczynione przez inspektorów terenowych potwierdzała dokumentacja fotograficzna obrazująca stan działek zadeklarowanych przez stronę oraz szkice pomiarowe zawierający informacje
o zasięgu obszarów uwzględnionych w stwierdzonej powierzchni działek rolnych
oraz położeniu obszarów niekwalifikujących się do płatności a zlokalizowanych
na zadeklarowanych we wniosku działkach rolnych. Na dowód przeprowadzenia
ww. czynności sporządzany został raport z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni.
Organ zauważył również, że po zakończeniu każdej kontroli trwa proces weryfikacji pracy inspektorów. Przeprowadzana jest kontrola formalna jakości wykonanych pomiarów oraz oceny stwierdzonej uprawy. Wskazał, że raport z kontroli otrzymany przez stronę został zweryfikowany i zatwierdzony przez pracowników Agencji jako niezawierający błędów, co zostało odnotowane w raporcie.
Odnosząc się do zarzutu podniesionego w odwołaniu, organ II instancji uznał
go za bezzasadny, ponieważ w zaskarżonej decyzji organ I instancji zawarł zarówno uzasadnienie faktyczne, jak i prawne. W sposób przejrzysty wykazał stronie z jakich przyczyn płatności zostały pomniejszone, powołując się przy tym na stosowne przepisy prawa.
Organ odwoławczy stwierdził, że w zaskarżonej decyzji organ I instancji wyjaśnił wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne i prawne oraz wyjaśnił stronie przyczyny załatwienia jej żądania. Szczegółowe wyliczenia w zakresie obniżenia płatności, jak również wyliczenia sankcji nałożonej na stronę zostały bardzo szczegółowo opisane w zaskarżonej decyzji i po ich weryfikacji organ odwoławczy stwierdził, że są one prawidłowe. Reasumując, organ II instancji uznał, że zgromadzony materiał dowodowy nie budził jakichkolwiek wątpliwości co do prawidłowości wydania decyzji.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, strona zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów mających wpływ na wydanie niniejszej decyzji, a mianowicie: art. 107 § 3 w związku z art. 8, 9, 11 k.p.a. a polegające na sporządzeniu uzasadnienia, które nie było zrozumiałe dla skarżącego i z którego nie wynikało jaki został ustalony stan faktyczny przez organ i jak ten właśnie stan faktyczny wpłynął na kształt rozstrzygnięcia oraz jak poszczególne stwierdzone przez organ nieprawidłowości wpłynęły na kształt rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji (strona omyłkowo wskazała: "zaskarżonego postanowienia"). W uzasadnieniu skargi strona odniosła się
do podniesionych zarzutów, powołując się na stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zaprezentowane w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Kryteria sądowej kontroli aktów organów administracji publicznej zostały wyznaczone przepisami art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), zgodnie z którym decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zdaniem Sądu, wbrew zarzutom skargi, zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów prawa, a zatem nie istniały podstawy do jej uchylenia.
Zgodnie z § 2 rozporządzania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...]03.2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną przyznaje się rolnikowi lub zarządcy, o których mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z 17.12.2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, ze zm.) jeżeli:
- został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności,
- realizuje 5-letnie zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, o którym mowa w art. 28 ust. 3 rozporządzenia nr 1305/2013 lub art. 7 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 807/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i wprowadzającego przepisy przejściowe (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 1), w ramach określonego pakietu albo jego wariantu,
- spełnia warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.
Zgodnie z § 4 ust. 2 pkt. 5 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego rolnik lub zarządca jest zobowiązany do przestrzegania innych wymogów, które są określone dla poszczególnych pakietów i ich wariantów załączniku nr 2 do rozporządzenia rolno- środowiskowo-klimatycznego.
W myśl art. 38 rozporządzania Wykonawczego Komisji (UE) NR 809/2014 z 17.07.2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności, powierzchnię działek rolnych mierzy się za pomocą dowolnych środków zapewniających jakość pomiaru przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie Unii normy techniczne, a ponadto przepis przewiduje możliwość uwzględnienia całkowitej powierzchni działki rolnej, pod warunkiem, że jest ona w pełni użytkowana zgodnie z normami zwyczajowymi danego państwa członkowskiego. W innych przypadkach należy uwzględnić powierzchnię faktycznie użytkowaną.
Kontrola w gospodarstwie strony przeprowadzona została przez inspektorów terenowych, a jej wyniki nie budzą wątpliwości, także skarżący nie przedstawił żadnych uwag odnośnie prawidłowości i rzetelności przeprowadzonej kontroli. Dodatkowo wskazać należy, że stwierdzenia poczynione przez inspektorów terenowych potwierdza dokumentacja fotograficzna obrazująca stan działek zadeklarowanych przez rolnika oraz szkice pomiarowe zawierający informacje o zasięgu obszarów uwzględnionych w stwierdzonej powierzchni działek rolnych oraz położeniu obszarów niekwalifikujących się do płatności a zlokalizowanych na zadeklarowanych we wniosku działkach rolnych.
Na dowód przeprowadzenia powyższych czynności sporządzony został raport z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni.
Raport z kontroli otrzymany przez skarżącego został zweryfikowany i zatwierdzony przez pracowników ARiMR jako niezawierający błędów, co zostało odnotowane w raporcie.
Strona zarzuca naruszenie art. 107 § 1 pkt. 6 k.p.a., polegające na sporządzeniu uzasadnienia w sposób naruszający zasadę zaufania do organów państwa oraz naruszający zasadę praworządności.
Zgodnie z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. organ zobligowany jest do wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych i prawnych oraz wyjaśnienia stronie przyczyn takiego, a nie innego załatwienia sprawy. Uzasadnienie decyzji winno być sporządzone w taki sposób, by możliwym było poznanie toku rozumowania organu i kontrola prawidłowości rozstrzygnięcia.
W zaskarżonej decyzji zawarte zostało, zarówno uzasadnienie faktyczne, jak i prawne.
Organ wskazał w tabeli uchybienia stwierdzone na gruntach i podał właściwe kody DR, a nadto wskazał pozostałe uchybienia ujawnione w toku kontroli przeprowadzonej przez inspektorów, a następnie wskazał stronie z jakich przyczyn płatności zostały pomniejszone, podpierając to przepisami prawa. Jednocześnie, organ odwoławczy odwołał się do treści decyzji organu pierwszej instancji wskazując, że "szczegółowe wyliczenia, co do obniżenia płatności, jak również wyliczenie sankcji nałożonej na stronę, zostało bardzo szczegółowo opisane w decyzji organu pierwszej instancji i, po ich weryfikacji, organ odwoławczy stwierdza, że są one prawidłowe".
Skarżący, stawiając zarzut naruszenia przepisów proceduralnych i nieprawidłowego sporządzenia uzasadnienia zaskarżonej decyzji, wskazuje w skardze, że "o ile zgodzić się można, że treść uzasadnienia wydanego przez organ I instancji zawierała bardzo szczegółowy opis ustaleń z kontroli na miejscu, bardzo szczegółowe wyliczenia procentowe oraz wskazanie obowiązujących przepisów znajdujących zastosowanie do zaskarżonego postępowania, to jednak zapoznając się z treścią decyzji, nie można wyprowadzić wniosku, jak występujące w ocenie organu nieprawidłowości wpłynęły na kształt decyzji."
Zauważyć należy, że składając odwołanie od decyzji pierwszej instancji skarżący, przytaczając piśmiennictwo z zakresu teorii prawa oraz fragmenty z wyroków sądów administracyjnych, także wskazywał na naruszenie przez organ pierwszej instancji art. 107 k.p.a., podnosząc, że "po zapoznaniu się z treścią uzasadnienia nie można dokonać weryfikacji prawidłowości dostosowania stanu faktycznego do zastosowanej podstawy prawnej".
Powyższe wskazuje, na brak jakichkolwiek merytorycznych zarzutów odnośnie zarówno decyzji pierwszej, jak i drugiej instancji, a także niekonsekwentne twierdzenia skarżącego, co do wadliwości tych rozstrzygnięć. Nadto, wydaje się, że wadliwości zaskarżonej decyzji strona upatruje w braku dokładnego przytoczenia przez organ odwoławczy szczegółowych ustaleń, które znalazły się zarówno w protokole kontroli, jak i w decyzji organu pierwszej instancji, które to dokumenty są skarżącemu doskonale znane i których dotychczas merytorycznie nie zakwestionował.
Przypomnieć należy, że uchybienie, w zakresie prawidłowości sporządzonego uzasadnienia decyzji, zgodnego z art. 107 §1 pkt 6 k.p.a., nawet jeśli ma miejsce, to jednak, co do zasady, jako niemające istotnego wpływu na wynik sprawy, pozostaje bez wpływu na jego ostateczny wynik.
Faktem jest, że organ odwoławczy nie przytoczył szczegółowych zasad naliczania sankcji i procentowej różnicy między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych w ramach poszczególnych Wariantów, jednak, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej "P.p.s.a."), Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Analizując przedmiotową sprawę, Sąd stwierdził, że zaistniałe naruszenie takiego charakteru nie ma, a skarżący nie podniósł innych zarzutów dotyczących zaskarżonej decyzji i ustaleń przeprowadzonych w toku postepowania.
Przechodząc do ustaleń faktycznych wskazać należy, że w trakcie prowadzonego postępowania ustalono, że powierzchnia deklarowana kwalifikowana we wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach Wariantu 1.1 Rolnictwo zrównoważone wynosiła [...] ha. Powierzchnia stwierdzona wynosiła natomiast [...] ha. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. L 347 z 20.12.2013 r., s. 549, ze zm.).
Zgodnie z § 15 ust. 3 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego, płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit b rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L181 z 20.06.2014 r., str. 48, ze zm.), określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Podczas kontroli administracyjnej niniejszej sprawy stwierdzono więc, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku na rok 2021. Ustalenia tego dokonano w oparciu o pomiary powierzchni użytkowanej rolniczo, wykonane na dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki rolne ujęte we wniosku rolnika.
Powierzchnie kwalifikujące się do płatności:
- działka ew. nr [...] z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni ([...] ha) wykluczono [...] ha.
W czasie przeprowadzonej kontroli na miejscu gospodarstwa strony stwierdzono, że powierzchnia działek rolnych F1 oraz M1A faktycznie użytkowana jest różna od powierzchni zadeklarowanej przez rolnika. Powierzchnia deklarowana działek rolnych wynosiła [...] ha zaś stwierdzona wyniosła [...] ha, co skutkowało wykluczeniem z deklarowanej powierzchni [...] ha.
Łączna powierzchnia wykluczonych z płatności gruntów wyniosła ([...] ha).
Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych w ramach Wariantu: 1.1 a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej oraz kontroli na miejscu wyniosła 1,08%.
Zgodnie z art. 19 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/20143 w przypadku, gdy powierzchnia zadeklarowana (kwalifikowana) we wniosku przekracza powierzchnię stwierdzoną, a różnica ta wynosi więcej niż 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% obszaru stwierdzonego, pomoc przyznaje się do powierzchni stwierdzonej pomniejszonej o dwukrotność stwierdzonej różnicy. Różnica między powierzchnią deklarowaną (kwalifikowaną) a powierzchnią stwierdzoną wynosi [...] ha. Mając na uwadze powyżej przytoczone przepisy powierzchnia zakwalifikowana do przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach Wariantu 1.1 wyniosła [...] ha. Przy ustalaniu tej powierzchni, zgodnie z art. 24, art. 37 ust. 1 i ust. 2 akapit pierwszy i art. 38 rozporządzenia (UE) nr 809/20142, uwzględniono również wyniki przeprowadzonej kontroli na miejscu.
W związku z zadeklarowaniem do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej powierzchni przekraczającej 50 ha, uśredniona stawka płatności w ramach Wariantu 1.1, określona na podstawie § 16 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego, wyniosła [...] zł.
Zgodnie z §4 ust.2 pkt. 5 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego rolnik lub zarządca jest zobowiązany do przestrzegania innych wymogów, które są określone dla poszczególnych pakietów wariantów załączniku nr 2 do rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego. W czasie przeprowadzonej kontroli administracyjnej stwierdzono brak przestrzegania następujących wymogów:
1. R_1_1_12 - rolnik przestrzega zapisów planu nawozowego, opartego na bilansie azotu oraz chemicznej analizie gleby, określającego dawki N, P, K, Mg i potrzeby wapnowania
2. KA_2 - zastosowanie co najmniej 3 grup upraw w ciągu 5 lat zobowiązania rolno-środowiskowo- klimatycznego
Zgodnie z § 33 ust. 1, ust. 2 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego w przypadku stwierdzenia braku przestrzegania wymogu zmniejsza się kwotę płatności do Wariantu: 1.1 Rolnictwo zrównoważone, która ma być przyznana.
Początkowa kwota płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach Wariant: 1.1 Rolnictwo zrównoważone po uwzględnieniu degresywności, o której mowa w § 16 ust. 1 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego wyniosła [...] zł. Kwota ta została pomniejszona ze względu na:
- nieprzestrzeganie norm oraz wymogów.
Zgodnie z art. 97 i 99 rozporządzenia (UE) nr 1306/20131 zmniejsza się całkowitą kwotę płatności, która ma być przyznana w roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności. W kontroli na miejscu stwierdzono niezgodności z tytułu wzajemnej zgodności.
Zgodnie z § 4 ust. 2 pkt. 5 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego rolnik lub zarządca jest zobowiązany do przestrzegania innych wymogów, które są określone dla poszczególnych pakietów i ich wariantów załączniku nr 2 do rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego.
W czasie przeprowadzonej kontroli na miejscu gospodarstwa stwierdzono, że na powierzchni [...] ha zadeklarowanej na działkach ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] nie spełniono wymogu przestrzegania zapisów planu nawozowego, opartego na bilansie azotu oraz chemicznej analizie gleby, określającego dawki N, P, K, Mg i potrzeby wapnowania.
Mając na uwadze powyższe płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna w ramach Wariantu 1.1 została zmniejszona o kwotę w wysokości [...] zł.
Na działce ewidencyjnej nr [...] stwierdzono następująco:
- w 2017 r. - kukurydza zwyczajna;
- w 2018 r. - pszenżyto ozime i kukurydza zwyczajna;
- w 2019 r. - pszenżyto ozime;
- w 2020 r. - kukurydza zwyczajna;
- w 2021 r. - mieszanka strączkowo-zbożowa.
W związku z powyższym stwierdzono brak przestrzegania wymogu:
1. KA_2 - Zastosowanie co najmniej 3 grup upraw w ciągu 5 lat zobowiązania rolno-środowiskowo- klimatycznego.
Na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13.05.2015 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości kary administracyjnej w zależności od liczby punktów przypisanych zatwierdzonym niezgodnościom (Dz. U. z 2015 r., poz. 743, ze zm.) i art. 39 rozporządzenia (UE) nr 640/20143, określono procentową wielkość zmniejszenia kwoty płatności, wynoszącą 1,00%. W związku z powyższym należna kwota płatności została pomniejszona o kwotę w wysokości [...] zł.
Kwota przyznanej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach Wariantu: 1.1 Rolnictwo zrównoważone, po uwzględnieniu wszystkich zmniejszeń, wyniosła zatem [...] zł.
Jeżeli chodzi o płatność do Wariantu: 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne, w trakcie prowadzonego postępowania ustalono, że powierzchnia deklarowana kwalifikowana we wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach tego Wariantu wynosiła [...] ha.
Powierzchnia stwierdzona wyniosła natomiast [...] ha. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (V nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. L 347 z 20.12.2013 r., s. 549, z poźn.zm.).
Zgodnie z § 15 ust. 3 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego, płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit b rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L181 z 20.06.2014 r., str. 48, ze zm.), określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
W czasie kontroli na miejscu stwierdzono, że powierzchnia działki rolnej M2 faktycznie użytkowana, jest różna od powierzchni zadeklarowanej przez rolnika, gdyż powierzchnia deklarowana działki rolnej wynosiła [...] ha zaś stwierdzona [...] ha, co skutkowało wykluczono z deklarowanej powierzchni [...] ha.
Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych w ramach Wariantu 5.4 a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej oraz kontroli na miejscu wyniosła więc [...]%.
Zgodnie z art. 19 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/20143 w przypadku, gdy powierzchnia zadeklarowana (kwalifikowana) we wniosku przekracza powierzchnię stwierdzoną, a różnica ta wynosi więcej niż 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% obszaru stwierdzonego, pomoc przyznaje się do powierzchni stwierdzonej pomniejszonej o dwukrotność stwierdzonej różnicy. Różnica między powierzchnią deklarowaną (kwalifikowaną) a powierzchnią stwierdzoną wynosi [...] ha.
W związku z zadeklarowaniem do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej powierzchni przekraczającej 50 ha, uśredniona stawka płatności w ramach Wariantu 5.4, określona na podstawie § 16 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego, wyniosła [...] zł.
Zgodnie z § 4 ust. 2 pkt. 5 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego rolnik lub zarządca jest zobowiązany do przestrzegania innych wymogów, które są określone dla poszczególnych pakietów i ich wariantów załączniku nr 2 do rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego. W czasie przeprowadzonej kontroli administracyjnej stwierdzono brak przestrzegania wymogów:
1. R_5_4_9 - rolnik przestrzega wymogu pozostawienia 15-20% powierzchni nieskoszonej (użytkowanie kośne i kośno-pastwiskowe);
2. R_5_4_12 - rolnik pozostawił nieskoszoną właściwą część działki rolnej, która została zaznaczona na materiale graficznym (użytkowanie kośne i kośno-pastwiskowe)
Zgodnie z § 33 ust. 3 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego w przypadku stwierdzenia braku przestrzegania wymogu zmniejsza się kwotę płatności do Wariantu 5.4 , która ma być przyznana.
Początkowa kwota płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach tego Wariantu, po uwzględnieniu degresywności, o której mowa w § 16 ust. 1 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego, wyniosła [...] zł. Kwota ta została pomniejszona ze względu na nieprzestrzeganie norm oraz wymogów.
W czasie przeprowadzonej kontroli na miejscu stwierdzono, że na powierzchni [...] ha deklarowanej na działce ewidencyjnej nr [...] nie spełniono wymogu przestrzegania wymogu pozostawienia 15-20% powierzchni nieskoszonej (użytkowanie kośne i kośno-pastwiskowe).
Mając na uwadze powyższe płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna w ramach tego Wariantu została zmniejszona o kwotę w wysokości [...] zł
Na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 maja 2015 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości kary administracyjnej w zależności od liczby punktów przypisanych zatwierdzonym niezgodnościom (Dz. U. z 2015 r., poz. 743, ze zm.) i art. 39 rozporządzenia (UE) nr 640/20143, określono procentową wielkość zmniejszenia kwoty płatności, wynoszącą 1,00%. W związku z powyższym należna kwota płatności została pomniejszona o kwotę w wysokości [...] zł.
Kwota przyznanej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach Wariantu 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne, po uwzględnieniu wszystkich zmniejszeń, wyniosła więc [...] zł.
Na podstawie § 2 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego oraz w związku z art. 26 ust. 1 i 2 pkt 2, art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20.02.2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2021 r. poz. 2137), zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne jest realizowane przez skarżącego przez okres 5 lat od dnia 15 marca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej i obejmuje:
1. Zobowiązanie Wariant 1.1 Rolnictwo zrównoważone podjęte w dniu 2017-03-15 na powierzchnię równą [...] ha.
2. Zobowiązanie Wariant 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne podjęte w dniu 2017-03-15 na powierzchnię równą [...] ha.
W toku przeprowadzonego postępowania w sprawie przyznania płatności stwierdzono, że w przedmiotowej sprawie nie spełniono wymogów określonych w załączniku nr [...] do rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego na powierzchni [...] ha. W związku z powyższym kwota kary wyniosła [...] zł
Na ww. kwotę składają się płatności:
Kwota w roku N- [...] zł.
Kwota w roku N- [...] zł.
Kwota w roku N- [...] zł.
Kwota w roku N- [...] zł.
Kwotę kary obliczono w następujący sposób:
Kwota przyznana za wariant za dany rok (2017, 2018, 2019, 2020) x % sankcji manualnej (pow. nieprawidłowości/pow. ogółem w roku stwierdzenia nieprawidłowości) x % określony w §39a/§34a/§31a (50%/30%/10%/5%) x % współczynnika dotkliwości i trwałości danego uchybienia określonego w załączniku nr 8 Programu rolno-środowiskowo-klimatycznego.
Szczegółowe wyliczenia, co do obniżenia płatności, jak również wyliczenie sankcji nałożonej na stronę, zostały bardzo szczegółowo opisane w decyzji organu pierwszej instancji i zaakceptowane przez organ odwoławczy, a po ich weryfikacji Sąd stwierdza, że są one prawidłowe.
Reasumując, należy stwierdzić, że zgromadzony materiał dowodowy nie budzi jakichkolwiek wątpliwości, co do prawidłowości rozstrzygnięcia organu odwoławczego.
W konsekwencji, choć zasługiwał na uwzględnienie zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organ drugiej instancji art. 107 § 1 pkt. 6 k.p.a., to jako nie mający wpływu na treść rozstrzygnięcia, nie mógł on doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji, która w powiązaniu ze zgromadzonym materiałem dowodowym poddawała się weryfikacji przez Sąd.
Mając powyższe okoliczności na uwadze, Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a, skargę oddalił jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło