I SA/Sz 81/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz Sędzia WSA Marzena Kowalewska Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi M. i Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za [...] r. o d d a l a skargę Wyrokiem z dnia [...] o sygn. akt [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. uchylił w całości decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...], nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza Gminy i Miasta W. z [...], Nr [...], ustalającą M. i Z. R. podatek od nieruchomości za [...] w kwocie [...], wskazując, że nadesłane przez organ odwoławczy akta sprawy są niekompletne i nie zawierają całości materiału dowodowego niezbędnego do zweryfikowania rozstrzygnięć podjętych w sprawie. Brak w nich bowiem było wypisu z ewidencji gruntów i budynków, na które powoływali się zarówno skarżący jak i Kolegium, a ponadto decyzji Burmistrza Gminy i Miasta W. z dnia [...] oraz podstawy zastosowania do obliczenia podatku od nieruchomości podatników stawki stanowiącej [...] zł za metr kwadratowy powierzchni. Z uwagi na powyższe, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], Nr [...], uchyliło w całości decyzję Burmistrza Miasta i Gminy W. z [...]. Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu podatkowym, decyzją z dnia [...], Nr [...], organ podatkowy pierwszej instancji ustalił współwłaścicielom działki nr [...] podatek od nieruchomości za [...] w kwocie [...]. Organ ten stwierdził bowiem, iż grunty wchodzące w skład działki nr [...], oznaczone od założenia rejestru gruntów w [...] symbolem "[...]", są sklasyfikowane jako użytki kopalne. Natomiast przed przeprowadzeniem scalenia gruntów w [...] na obszarze kopalni występowały użytki rolne klas bonitacyjnych [...],[...],[...] oraz nieużytki. W rejestrze gruntów przed scaleniem widnieje jednak uwaga, że jest to teren kopalni piasku. Na terenie tej działki nie jest prowadzona eksploatacja złóż piasku, a teren działki nie został zrekultywowany. Ponadto, do czasu zakończenia procesów rekultywacyjnych niemożliwa jest zmiana klasyfikacji wskazanych gruntów. Ustalono także, że strony nie występowały do starosty o zmianę przeznaczenia gruntu w stosunku do działki nr [...]. Strony nie prowadziły też innej działalności gospodarczej na tej działce. W tej sytuacji uznano, że działka nr [...] podlega opodatkowaniu stawkami podatku od nieruchomości przewidzianymi dla gruntów pozostałych. W odwołaniu od powyższej decyzji ostatecznej pełnomocnik M. i Z. R. podniósł zarzut naruszenia art. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że działka nr [...] położona w O. podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako grunt kopalniany, przy jednoczesnym ustaleniu, że na gruncie nie jest prowadzona eksploatacja złoża piasku, a teren nie został zrekultywowany. Podkreślono przy tym, że strony wielokrotnie informowały organ pierwszej instancji, iż grunty wchodzące w skład działki nr [...] stanowią nieużytki. Na potwierdzenie tego faktu do odwołania została również załączona mapa geodezyjna obrębu O., sporządzona w dniu [...], na której działka nr [...] oznaczona jest symbolami "[...]" i "[...]". W odwołaniu podniesiono również zarzut naruszenia art. 22 ust. 2 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, przez jego niezastosowanie w sprawie i niepoinformowanie skarżących o tym, na kim spoczywa obowiązek zgłoszenia właściwemu staroście wszelkich zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków celem przeprowadzenia kwalifikacji działki nr [...]; oraz art. 20 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że obowiązek rekultywacji ciąży na skarżących, co tym samym przyczyniło się do nierozpoznania istoty sprawy. Odwołujący wskazywali także na naruszenie przez organ przepisów postępowania, w szczególności art. 122 i art. 207 § 2 Ordynacji podatkowej, poprzez nierozpoznanie sprawy co do jej istoty, polegające na niezbadaniu, czy na podatnikach ciąży obowiązek rekultywacji gruntu uzasadniającego zmianę danych w ewidencji. Decyzją z dnia [...], Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji. Kolegium wskazało, iż organ podatkowy pierwszej instancji na podstawie wypisu z rejestru gruntów z [...], będącego dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej, oraz pisma Geodety Powiatowego z [...], Nr [...], prawidłowo ustalił, że grunty wchodzące w skład nieruchomości położonej w O., na terenie działki nr [...] oznaczone są w ewidencji gruntów symbolem "[...]". Dysponując zaś danymi wynikającymi z dokumentów urzędowych, nie miał obowiązku badania prawidłowości klasyfikacji tych gruntów. Zgodnie z § 68 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, symbolem "[...]" oznaczone są grunty zabudowane i zurbanizowane stanowiące użytki kopalne. W dalszej części uzasadnienia Kolegium stwierdziło, że w rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, że grunty wchodzące w skład działki nr [...] nie podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym ani podatkiem leśnym, a ponadto że nie mieszczą się one w żadnej z kategorii nieruchomości podlegających zwolnieniu z podatku od nieruchomości, określonych wart. 7 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Nadto skoro grunty te także nie są wykorzystywane do celów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, ani nie zaspokajają podstawowych potrzeb mieszkalnych stron, organ podatkowy pierwszej instancji zasadnie opodatkował je stawkami podatku od nieruchomości przewidzianymi dla gruntów pozostałych. Ustosunkowując się do zarzutów naruszenia art. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, art. 22 ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego i art. 20 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, organ odwoławczy wskazał, że nie dotyczą one istoty sporu. Zarówno fakt istnienia po stronie podatników obowiązku rekultywacji gruntów wchodzących w skład działki nr [...], jak również to, czy podatnicy występowali o zmianę klasyfikacji tych gruntów w ewidencji gruntów i budynków powinny stanowić przedmiot odrębnego postępowania, w którym jednak stroną nie będzie organ podatkowy pierwszej instancji. Wobec tego za nieuzasadnione organ uznał także zarzuty naruszenia art. 122 i art. 207 § 2 Ordynacji podatkowej. Powyższa decyzja ostateczna została zaskarżona przez M. i Z. R. do sądu administracyjnego z powodu jej niezgodności z prawem. Domagając się uchylenia tej decyzji w całości, wnoszący skargę pełnomocnik stron zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, tj.: a) art. 122 ustawy – Ordynacja podatkowa, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu przez organ odwoławczy, iż oparcie rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji wyłącznie na wypisie z ewidencji gruntów stanowiło dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy; b) art. 180 § 1 w związku z art. 194 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, poprzez całkowite pominięcie dowodu z dokumentu urzędowego w postaci wyrysu z gruntu z dnia [...], sporządzonego dla obszaru O., w którym działka nr [...] została oznaczona symbolem "[...]" i "[...]"; c) art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, poprzez niezastosowanie, co skutkowało wydaniem decyzji w oparciu o stan prawny niezgodny ze stanem faktycznym. W uzasadnieniu skargi wskazano, że Kolegium wybiórczo dokonało oceny materiału dowodowego przyznając wypisowi z ewidencji gruntów moc dowodową, a odmawiając jej mapie obszaru, na którym znajduje się przedmiotowa działka oraz decyzji Burmistrza Miasta i Gminy W. z [...], Nr [...], o zmianie decyzji w sprawie łącznego opodatkowania za [...]. W ocenie skarżących, organ odwoławczy był zobowiązany do zbadania prawidłowości klasyfikacji opodatkowanej nieruchomości w ewidencji gruntów. Ponadto wskazano, iż stosownie do art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, Kolegium powinno było zawiesić postępowanie do czasu rozstrzygnięcia wniosku skarżących do Starosty [...] o zmianę danych w ewidencji gruntów w odniesieniu do opodatkowanej nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Kognicja Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sprowadza się do badania decyzji administracyjnych i innych aktów pod względem ich zgodności z prawem. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję należy stwierdzić, iż nie narusza ona prawa. Z okoliczności sprawy wynika, że zaistniały między stronami spór sprowadza się generalnie do oceny, czy zasadnie uznano, że położona w O. działka gruntu nr [...], o powierzchni [...] m2, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości i ustalono skarżącym podatek od nieruchomości za [...] r. według stawek przewidzianych dla gruntów pozostałych. Zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. Nr 9, poz. 31 ze zm.), obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, z zastrzeżeniem ust. 2 nie mającym zastosowania w przedmiotowej sprawie, ciąży na osobach fizycznych, osobach prawnych oraz jednostkach organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, które są właścicielami lub samoistnymi posiadaczami nieruchomości albo obiektów budowlanych nie złączonych trwale z gruntem. Według art. 3 ust. 1 pkt 3 wskazanej ustawy, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty nie objęte przepisami o podatku rolnym lub leśnym, a podstawę opodatkowania w tym przypadku stanowi powierzchnia gruntów (art. 4 ust. 1 pkt 3). Natomiast zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 7 li. "c", rada gminy określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, z tym że podatek ten od gruntów, tzw. pozostałych nie może przekroczyć rocznie kwoty [...] zł od jednego metra kwadratowego powierzchni. W rozpatrywanej sprawie podatek ten ustalono w wysokości [...] zł za jeden metr kwadratowy powierzchni, stosownie do uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w W. z dnia [...] w sprawie stawek podatku od nieruchomości. Regułą jest, iż decydujące znaczenie przy opodatkowaniu gruntów mają zapisy zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Wynika to z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.), zgodnie z którym dane te stanowią podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych. Z przywołanego przepisu wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do pominięcia tych danych w postępowaniu podatkowym i przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Teza ta jest powszechnie akceptowana w literaturze przedmiotu i orzecznictwie (por.: wyrok NSA z dnia [...], sygn. akt [...], Wspólnota z [...]. Nr [...], s. [...]; wyrok NSA z dnia [...], sygn. akt [...], ONSA z [...]. Z. [...], s. [...]; wyrok WSA w W. z dnia [...], sygn. akt [...], niepubl.,). Zasadą jest również, że ewidencja gruntów i budynków powinna być utrzymywana w stałej aktualności nie tylko co do stanu faktycznego, ale i prawnego. Zmian w stanie prawnym zapisanym w ewidencji gruntów dokonuje się m.in. na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych (§ 46 ust. 2 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, Dz.U. Nr 38, poz. 454). Jednakże danych tych nie może zmienić organ podatkowy, gdyż to podatnik kwestionujący prawidłowość danych zawartych w ewidencji gruntów powinien wszcząć procedurę ich zmiany przed organem prowadzącym ewidencję, tj. składając wniosek do właściwego w sprawie starosty. Następnie, w przypadku uwzględnienia jego zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych (por. wyrok NSA z dnia [...], sygn. akt [...], Orzecznictwo w Sprawach Samorządowych z [...], Nr [...], s. [...]). Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu z rejestru gruntów z dnia [...] (jak też z [...]), działka nr [...] należąca do skarżących oraz J. S. to użytek oznaczony symbolem "[...]". Zgodnie zaś z § 68 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków symbolem "[...]" oznaczone są grunty zabudowane i zurbanizowane stanowiące użytki kopalne. W piśmie Geodety Powiatowego z [...] wskazano jednoznacznie, iż na wskazanym ternie mieściła się kopalnia piasku, a tereny po kopalniach kruszywa naturalnego podlegają obowiązkowi rekultywacji. Do czasu uznania rekultywacji za zakończoną i sporządzenia dokumentacji do wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów i budynków, oznaczenie użytku nie może zostać zmienione. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, skarżący wystąpili do Starosty [...] z wnioskami o zmianę danych w ewidencji gruntów z urzędu oraz o ustalenie nieistnienia obowiązku rekultywacji gruntu dopiero w [...], i wnioski te nie zostały jeszcze rozpoznane. Skoro zatem działka nr [...] nie należy ani do kategorii użytków rolnych, ani do kategorii gruntów leśnych oraz zadrzewionych i zakrzewionych, nie jest też oznaczona jako nieużytek, organ podatkowy drugiej instancji miał uzasadnione podstawy do uznania tej działki za przedmiot podlegający opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, według stawki jak dla gruntów pozostałych. Działaniu organu, wbrew stanowisku skargi, nie można zaś zarzucić naruszenia przepisów postępowania, o których mowa w art. 122 oraz 180 § 1 w związku z art. 194 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (jt.: Dz.U. Nr 8, poz. 60 ze zm.). W toku postępowania podatkowego organ odwoławczy podjął bowiem wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Stosownie do zalecenia zawartego w wyroku z dnia [...], zgromadzono kompletny materiał dowodowy oraz, zgodnie z wolą stron, dopuszczono jako dowód przedłożone przez nie dokumenty. Organ odwoławczy, wydając zaskarżoną decyzję, nie był jednak związany treścią rozstrzygnięcia Burmistrza Miasta i Gminy W. z [...], Nr [...], które dotyczy zobowiązania podatkowego za inny rok ([...]). Kolegium nie mogło także uwzględnić przedłożonej przez skarżących kopii wyrysu z gruntu z [...], sporządzonego dla obszaru O., w którym działka nr [...] została oznaczona symbolem "[...]" i "[...]", bowiem – jak już wyjaśniono – urzędowym źródłem informacji o stanie faktycznym i prawnym gruntu jest ewidencja gruntów, wskazana w art. 21 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Organy podatkowe nie posiadają stosownych kompetencji, aby samodzielne przeprowadzić weryfikację danych wynikających z ewidencji gruntów lub budynków (por. wyrok WSA w W. z dnia [...], sygn. akt [...], niepubl., LEX [...]). Ustosunkowując się do zarzutu skarżących w kwestii przedwczesnego wydania decyzji i niezastosowania przez organ odwoławczy instytucji zawieszenia postępowania podatkowego do czasu dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków, wskazać należy, że wymiar podatku od nieruchomości dokonywany jest na podstawie zebranych w postępowaniu podatkowym dowodów dokumentujących aktualny stan prawny nieruchomości stanowiącej przedmiot opodatkowania, a takie – w rozpatrywanej sprawie zostały zebrane. Rozpatrzenie przez Starostę [...] wniosku skarżących o dokonanie zmian w ewidencji gruntów i budynków nie stanowiło zatem okoliczności skutkującej obowiązkiem zawieszenia postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Natomiast ewentualne rozstrzygnięcie zmieniające kwalifikację gruntów wstecz będzie mogło w przyszłości stanowić podstawę wzruszenia decyzji organu podatkowego w trybie nadzwyczajnym, na podstawie art. 254 § 1 Ordynacji podatkowej. W sytuacji, gdy organ odwoławczy wszechstronnie rozważył i ocenił wszystkie aspekty faktyczne i prawne, i w wyniku tej oceny podjął decyzję odpowiadającą prawu, zaś zarzuty skarżących w kwestii naruszenia przepisów prawa okazały się być niezasadne, Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalił.