I SA/Sz 810/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 26 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I.D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu podatku od spadków i darowizn p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych I.D, w odpowiedzi na wezwanie sądu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...], złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że jest osobą bezrobotną, gdyż opiekuje się całodobowo chorą na [...], całkowicie ubezwłasnowolnioną matką (sąd ustanowił I.D. opiekunem prawnym). Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ze studiującą 23- letnią córką – K.D. oraz 84 letnią matką – L.G.; rodzina mieszka w mieszkaniu o pow. 160 m kw., stanowiącym własność matki wnioskodawczyni. I.D. w oświadczeniu majątkowym wykazała spadek po ojcu M.G., w związku z którym toczy się postępowanie o wyjawienie majątku w sprawie [...]. Z akt sprawy podatkowej wynika, że jest to nabyty w drodze dziedziczenia przez skarżącą udział do 1/3 nieruchomości, którego wartości nie zna; ze względu na spór ze spadkobierczynią, będącą żoną zmarłego, skarżąca nie może dysponować tym spadkiem. Skarżąca innego majątku w postaci nieruchomości, wartościowych rzeczy ruchomych, ani zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych, itp.) nie wykazała. Miesięczne dochody rodziny to kwota [...] otrzymywana z tytułu emerytury przez L.G. ([...]), świadczenia pielęgnacyjnego przez I.D. ([...]), alimentów K.D. ([...]). Skarżąca podała także wykaz miesięcznych wydatków na konieczne utrzymanie, w którym wymieniła: opłaty za mieszkanie w kwocie [...], energię elektryczną w kwocie [...], gaz w kwocie [...], telefon, telewizję, internet w kwocie [...], zakup środków pielęgnacyjnych i higienicznych dla L.G. w kwocie [...], zakup lekarstw dla I.D. w kwocie [...], bilet miesięczny dla córki w kwocie [...]. Łączna kwota wydatków to [...], z pozostałej kwoty dochodu ponoszone są także wydatki na zakup środków czystości i wyżywienia dla trzech osób. Wydatki zostały potwierdzone załączonymi rachunkami. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Skarżąca ubiega się w niniejszej sprawie o zwolnienie od kosztów sądowych, a należny w sprawie wpis sądowy wynosi [...]. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej zwana "P.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest zależne od wykazania przez stronę będącą osobą fizyczną, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Na wstępie należy wskazać, że sytuacja materialna I.D. podlegała ocenie w postępowaniach o przyznanie prawa pomocy, w innych sprawach toczących się przed tut. sądem skarżąca korzystała ze zwolnienia od kosztów sądowych ze względu na jej trudną sytuację finansową. Analizując kolejny wniosek skarżącej pod kątem spełnienia przesłanki z ww. art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., należy stwierdzić, że zasługuje on na uwzględnienie. Skarżąca wykazała, że znajduje się nadal w trudnej sytuacji, w której poniesienie kosztów sądowych może spowodować uszczerbek dla koniecznego utrzymania jej i rodziny. Trzyosobowa rodzina I.D. utrzymuje się bowiem z dochodów w łącznej wysokości ok. [...] miesięcznie, na które składa się świadczenie emerytalne L.G., zasiłek pielęgnacyjny oraz alimenty studiującej córki skarżącej. Wykazano, iż miesięcznie uzasadnione wydatki (w tym związane z leczeniem i pielęgnacją obłożnie chorej matki) konsumują wykazane dochody. Skarżąca nie posiada oszczędności, nie dysponuje majątkiem, którym mogłaby swobodnie dysponować, nie może w chwili obecnej podjąć pracy ze względu na konieczność sprawowania całodobowej opieki i pielęgnacji chorującej na [...] matki. W związku z powyższym należało uznać, że skarżąca nie posiada środków pieniężnych ani nie ma możliwości ich zdobycia na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym. Wobec tego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a art. 258 § 2 pkt 7 tej ustawy, orzeczono jak w sentencji.