I SA/Sz 813/09

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie – - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. i Z. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z ich skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 r. p o s t a n a w i a: odmówić skarżącym przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych Skarżący G. i Z. K. w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia opłaty sądowej w kwocie [...] zł od wniesionej skargi na wyżej powołaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, złożyli na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący podali, że znajdują się w bardzo trudnej sytuacji finansowej i materialnej, mają zajęte emerytury, na ich utrzymaniu pozostaje niepełnosprawny syn ([...] lata), nie wystarcza im na leki i na bieżące potrzeby. W oświadczeniu o stanie rodzinnym skarżący wykazali, ze prowadzą trzyosobowe gospodarstwo domowe, a z oświadczenia majątkowego wynika, że nie posiadają żadnego majątku w postaci nieruchomości, wartościowych rzeczy ruchomych, zgromadzonych zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych, itp.). W rubryce formularza dotyczącej dochodów, skarżący wykazali dochód z emerytury G. K. w kwocie [...] zł oraz dochód Z. K. z emerytury w kwocie [...] zł. Do wniosku załączono odcinek przekazu pocztowego świadczenia emerytalnego Z. K. (za październik 2009 r.) w kwocie [...] zł, a także potwierdzenie otrzymanego przelewu na rachunek bankowy G. K. świadczenia emerytalnego w kwocie [...] zł (k. 14 i 15) oraz kopie zawiadomienia Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w G. z dnia 2 listopada 2009 r. o wszczęciu postępowania w sprawie niewłaściwego stanu technicznego budynków dawnego jałownika i masarni położonych w C. gm. K. na działce nr [...] i protokołu oględzin wymienionego obiektu sporządzonego w dniu 29 października 2009 r. (k. 16 i 17). Referendarz sądowy wezwał w dniu 12 listopada 2009 r. skarżących do uzupełnienia danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie: zaświadczenia z właściwej do spraw opieki społecznej jednostki organizacyjnej gminy czy skarżący G. i Z. K. lub ich syn S.K. otrzymują pomoc społeczną w 2009 r., czy ubiegali się o jej przyznanie w bieżącym roku, dokumentu potwierdzającego stopień niepełnosprawności syna skarżących, dokumentu potwierdzającego ubieganie się o przyznanie, przyznającego lub odmawiającego przyznania renty synowi skarżących z tytułu niepełnosprawności, wykazu ponoszonych miesięcznie przez skarżących wydatków na konieczne utrzymanie (w tym leczenie, opłaty za mieszkanie) wraz z dokumentami potwierdzającymi ich wysokość z ostatnich dwóch miesięcy, odpisów rocznych zeznań podatkowych za 2008 r. skarżących wraz z potwierdzeniem ich złożenia w urzędzie skarbowym, wyciągów z posiadanych przez skarżącą i skarżącego rachunków bankowych z ich stanem za okres od 12 sierpnia 2009 r. do 12 listopada 2009 r. Skarżący powyższego zobowiązania w zakreślonym 10 - dniowym terminie od jego otrzymania, ani dotychczas nie wykonali. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym może być przyznane gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar dowodu wystąpienia powyższych przesłanek spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 p.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże". Do Sądu (referendarza sądowego) kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy, należy natomiast ocena, czy takie okoliczności zachodzą. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty, powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Odnosząc powyższe uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić należy, że skarżący nie wykazali, iż powyższa przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych została spełniona, ponieważ nie wykonali wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Należy podkreślić, że uprawnienie Sądu (referendarza sądowego) do żądania przedłożenia dodatkowych dokumentów źródłowych, dotyczących sytuacji materialnej wynika wprost z przepisów prawa – art. 255 p.p.s.a. oraz przepisu § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (DZ. U. Nr 227, poz. 2245). Konieczność przedstawienia konkretnych danych, dotyczących sytuacji majątkowej wnioskodawcy podyktowane jest wyjątkowym charakterem instytucji, wynikającym z wymienionej wyżej zasady ponoszenia przez strony kosztów postępowania, związanych z ich udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a). Ubiegający się o przyznanie prawa pomocy, musi zatem liczyć się z określoną, prawnie uregulowaną, ingerencją w sferę jego prywatności. Wystosowanie wezwania do skarżących zrodziło zatem po ich stronie obowiązek w postaci złożenia, w zakreślonym terminie, dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych, bądź złożenie oświadczenia o przyczynach, z powodu których wykonanie zobowiązania było niemożliwe. Nieustosunkowanie się do wezwania, powoduje, że brak jest uzasadnionych podstaw do stwierdzenia, że wnioskodawcy wykazali, iż spełnili warunki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wprawdzie skarżący składali w innych wszczętych przed tut. Sądem sprawach (sygn. akt I SA/Sz 311/09 i 312/09) wnioski o prawo pomocy, które zostały uwzględnione, jednakże nie oznacza to, że mogą czuć się zwolnieni od obowiązku przedłożenia dokumentów do rozpoznawanej sprawy. Przyznanie prawa pomocy ww. sprawach, nie przesądza przecież - niejako samo przez się - że każdy kolejny wniosek powinien być bezwarunkowo uwzględniony i to bez poczynienia niezbędnych ustaleń faktycznych, zwłaszcza w przypadku, gdy poprzednie postanowienia w przedmiocie prawa pomocy wydano na podstawie danych, które - z uwagi na upływ czasu - mogą już być nieaktualne i w konsekwencji wymagają weryfikacji w tym zakresie. W sytuacji zatem, gdy nie ma w chwili obecnej możliwości potwierdzenia złożonych oświadczeń, co do trudności finansowych skarżących, wydatków rodziny, niepełnosprawności syna, nieuzyskiwania przez niego z tego tytułu żadnych świadczeń (wcześniej wykazywano rentę w kwocie [...] zł), czy faktu starania się o ich przyznanie, a także co do braku oszczędności, możliwości poczynienia takich oszczędności (przykładowo kosztem wydatków), nie jest możliwe pozytywne załatwienie wniosku. Niezależnie od powyższego należy zwrócić uwagę, iż złożone oświadczenie na formularzu PPF budzi wątpliwości co do wiarygodności, ponieważ skarżący nie ujawniają, iż są właścicielami nieruchomości w C. (wcześniej wykazywanej), a następnie załączają dokumenty dotyczące tej nieruchomości z dnia 2 listopada 2009 r., co świadczy o tym, że w chwili wypełniania wniosku nieruchomość posiadali. Obowiązek jej wykazania istniał niezależnie od jej stanu technicznego. Odmowa przyznania prawa pomocy na tym etapie postępowania sądowego nie pozbawia skarżących prawa do złożenia kolejnego wniosku tym zakresie, uzupełnionego o brakujące informacje (dokumenty) w dalszym toku postępowania. Wobec powyższego, uznając że skarżący nie wykazali, aby spełniali ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania ze zwolnienia od kosztów sądowych, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w postanowieniu.