I SA/Sz 815/14
WyrokWSA w Szczecinie2014-12-11
Skład orzekający: Joanna Wojciechowska, Anna Sokołowska, Patrycja Joanna Suwaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie postanowień i decyzji organu podatkowego oraz organu odwoławczego pełnomocnikowi, który nie posiadał ważnego pełnomocnictwa do reprezentowania strony w postępowaniu podatkowym, skutkuje brakiem udziału strony w postępowaniu bez jej winy i stanowi podstawę do wznowienia postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że doręczenie postanowień i decyzji organu podatkowego oraz organu odwoławczego pełnomocnikowi, który nie legitymował się ważnym pełnomocnictwem do reprezentowania strony w postępowaniu podatkowym, skutkuje brakiem udziału strony w postępowaniu bez jej winy. Taka sytuacja stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Sąd podkreślił, że pełnomocnictwo musi być złożone do akt sprawy po jej wszczęciu i musi być skuteczne dla danej sprawy, a pełnomocnictwo udzielone do postępowania kontrolnego nie rozciąga się na postępowanie podatkowe.Stan faktyczny
Spółka V. H. Stal Polska Sp. z o.o. była stroną postępowania w sprawie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 2009-2013. Postępowanie zostało wszczęte z urzędu przez Prezydenta Miasta S. Pomimo ustanowienia pełnomocników (M. W. do czynności kontrolnych oraz adw. R. M. do reprezentowania w postępowaniu), organ podatkowy i Samorządowe Kolegium Odwoławcze doręczały pisma i decyzje pełnomocnikom, którzy nie złożyli ważnego pełnomocnictwa do reprezentowania spółki w postępowaniu podatkowym. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak jej udziału w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S., stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Anna Sokołowska,, Sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant sekretarz sądowy Anna Furtak-Biernat, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi V. H. Stal Polska Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010 rok. 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej V. H. [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej z dnia 9 września 2013 r. wystawione przez prezydenta Miasta S w zakresie kontroli realizacji inwestycji w zakresie udzielonej pomocy publicznej dotyczącej podatku od nieruchomości za 2013 r. doręczone zostało "V" spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W, dalej "spółka" oraz "K" spółce komandytowej z siedzibą w W, dalej "kancelaria adwokacka spółka komandytowa".
W dniu 27 września 2013 r. spółka ustanowiła M W swoim pełnomocnikiem do reprezentowania jej w trakcie czynności kontrolnych wykonywanych przez Prezydenta Miasta S , w tym do składania i odbioru wszelkich oświadczeń, pism i dokumentów związanych z wyżej wymienionymi czynnościami.
Prezydent Miasta S zawiadomił M. W o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z oględzin. M. W pokwitował doręczenie mu imiennego upoważnienia do przeprowadzenia kontroli podatkowej w dniu 3 października 2013 r.
W dniu 3 października 2013 r. pracownicy organu kontroli w obecności M. W dokonali oględzin nieruchomości należącej do spółki i sporządzili z tej czynności protokół wraz dokumentacją fotograficzną. Z tych oględzin został sporządzony protokół kontroli podatkowej nr 2 w dniu 4 października 2013 r., który został doręczony M. W, zaś kserokopia tego protokołu została doręczona kancelarii adwokackiej spółce komandytowej.
Zastrzeżenia do ww. protokołu kontroli, pismem z dnia 17 października 2013 r. wniósł w imieniu spółki adw. R M (podając adres kancelarii adwokackiej spółki komandytowej), który załączył do niego 13 załączników, lecz przedłożył pełnomocnictwa spółki do reprezentowania w czynnościach kontrolnych. Prezydent Miasta S pismem z dnia 28 października 2013 r. odpowiedział spółce na wniesione zastrzeżenia, które doręczył kancelarii adwokackiej spółce komandytowej jako pełnomocnikowi.
Postanowieniem z dnia 7 listopada 2013 r. Prezydent Miasta S , dalej "organ podatkowy" wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 6 miesięcy 2009 r., tj. od lipca do grudnia 2009r. oraz lata 2010, 2011, 2012 i 2013 wobec spółki doręczył je kancelarii adwokackiej spółce komandytowej jako pełnomocnikowi.
Postanowieniem z dnia 12 listopada 2013 r. organ podatkowy dopuścił dowód, w toczącym się postępowaniu w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 6 miesięcy 2009 r., tj. od lipca do grudnia 2009 r. oraz lata 2010, 2011, 2012 i 2013, w postaci ww. protokołu kontroli podatkowej nr 2, które doręczył kancelarii adwokackiej spółce komandytowej jako pełnomocnikowi.
Postanowieniem z dnia 22 listopada 2013 r. organ podatkowy w związku z toczącym się postępowaniem podatkowym za ww. lata wyznaczył spółce termin do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego, które doręczył kancelarii adwokackiej spółce komandytowej jako pełnomocnikowi.
Pismem z dnia 29 listopada 2012 r. adw. R. M w imieniu spółki złożył wniosek dowodowy w postaci przeprowadzenia dowodu z dokumentów dołączonych do pisma spółki z dnia 17 października 2013 r. Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2013 r. organ podatkowy w związku z toczącym się postępowaniem podatkowym za ww. lata dopuścił jako dowody ww. dokumenty. Ww. postanowienie doręczył adw. R. M jako pełnomocnikowi spółki.
Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2013 r. organ podatkowy w związku z toczącym się postępowaniem podatkowym za ww. lata dopuścił jako dowody ww. dokumenty oraz postanowieniem z dnia 9 grudnia 2013 r. wyznaczył spółce termin do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego, które to postanowienia doręczył adw. R. M jako pełnomocnikowi spółki.
Pismem z dnia 17 grudnia 2014 r. adw. R. M w imieniu spółki złożył wniosek dowodowy w postaci przeprowadzenia dowodu z dokumentów dołączonych do pisma oraz wniósł o dokonanie oględzin terenu budowy.
Postanowieniami z dnia 2 stycznia 2014 r. organ podatkowy w związku z toczącym się postępowaniem podatkowym za ww. lata dopuścił jako dowody ww. dokumenty i odmówił przeprowadzenia dowodu z oględzin terenu oraz postanowieniami z dnia 3 stycznia 2014 r. wyznaczył spółce termin do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego oraz zawiadomił o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy, które to postanowienia doręczył adw. R. M jako pełnomocnikowi spółki.
Prezydent Miasta S wydał w dniu 16 stycznia 2014 r. decyzję, w której określił spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2010 r. w wysokości [...] zł.
Organ podatkowy wskazał, że spółka na podstawie uchwały nr VII/64/07 Rady Miejskiej w S m z dnia 24 kwietnia 2007 r. w sprawie przyjęcia programu regionalnej pomocy inwestycyjnej dla przedsiębiorców na terenie miasta S , korzystała z pomocy publicznej przeznaczonej na realizację nowej inwestycji (§ 3 ww. uchwały). Zwolnienie obejmowało okres od 1 lipca 2009 r. do 30 czerwca 2014 r. Powyższa uchwała została podjęta z uwzględnieniem przepisów określonych w Wytycznych w sprawie krajowej pomocy regionalnej na lata 2007-2013 (Dz. Urz. UE C 54 z dnia 4 marca 2006 r.). Zgodnie z § 35 ust. 3 ww. uchwały, spółka złożyła wniosek, w którym opisała planowana inwestycję. Miała ona polegać na wybudowaniu hali przemysłowej o pow. minimum [...] m2, w której miały być zainstalowane dwie linie produkcyjne. Planowana inwestycja miała zostać rozpoczęta przez spółkę w styczniu 2010 r. i zakończona do końca 2011 r. Według organu podatkowego, zakup gruntu był niezbędny do wdrożenia i realizacji opisanego projektu i był elementem inwestycji i stanowił koszt kwalifikujący do objęcia pomocą na nową inwestycję zgodnie z § 16 ww. uchwały. Spółka zobowiązana była wypełnić warunki pomocy określone w § 11 ww. uchwały. Jednym z nich było zakończenie nowej inwestycji w terminie 48 miesięcy od dnia złożenia wniosku, tj. do dnia 30.06.2013 r. Po upływie ww. terminu organ podatkowy wszczął kontrole podatkową i w jej wyniku zobowiązał spółkę do złożenia korekt deklaracji na podatek od nieruchomości za lata 2009 -2013. Zdaniem spółki, pojęcie "nowa inwestycja" z § 4 pkt 1 ww. uchwały w niniejszej sprawie polegało na nabyciu środków trwałych w postaci gruntów związanych z utworzeniem nowego przedsiębiorstwa. Wobec czego zakończenie nowej inwestycji, według spółki, nastąpiło w chwili zawarcia w dniu 1 czerwca 2009 r. umowy sprzedaży przedmiotowych gruntów, a tym samym zakończenie nowej inwestycji odbyło się w terminie określonym w § 11 pkt 3 ww. uchwały. Zdaniem organu podatkowego, fakt zakupienia przedmiotowych gruntów przez spółkę związany był jedynie z lokalizacją nowej inwestycji. Organ podatkowy stwierdził także, że zgodnie z § 11 pkt 5 ww. uchwały jednym z warunków do uzyskania pomocy publicznej był fakt prowadzenia działalności gospodarczej na terenie miasta w ramach inwestycji, na która pomoc była udzielona przez okres objęty zwolnieniem oraz co najmniej pięciu lat od zakończenia okresu objętego zwolnieniem. Zdaniem organu podatkowego, spółka nie dotrzymała warunków z § 11 ww. uchwały i zgodnie z § 45 ww. uchwały utraciła prawo do kontynuacji zwolnienia i zobowiązana była do zwrotu otrzymanej pomocy na zasadach przewidzianych w przepisach o pomocy publicznej dla przedsiębiorców przez zapłatę podatku od nieruchomości zgodnie z procedurą określoną w przepisach ustawy Ordynacja podatkowa. Organ podatkowy przeanalizował zebrany materiał dowodowy i wskazał, że przedłożone dokumenty świadczyły jedynie o tym, iż spółka jest w trakcie realizacji zamierzeń budowlano-inwestycyjnych na przedmiotowych gruntach polegającej na budowie hali przemysłowej i linii produkcyjnych. Wobec powyższych ustaleń, według organu podatkowego, spółka nie zakończyła nowej inwestycji zgodnie z § 11 pkt 3 ww. uchwały. Organ podatkowy odmówił przeprowadzenia ponownych oględzin terenu, gdyż uznał, że oględziny z dnia 3 października 2010 r. w pełni obrazowały stan realizacji przedmiotowej inwestycji. Organ podatkowy przywołał treść art. 21 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa i art. 2 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Organ podatkowy wskazał sposób wyliczenia przedmiotowego podatku za określony czas. Organ podatkowy doręczył przedmiotowa decyzję adw. R. M jako pełnomocnikowi spółki.
Adw. R. M jako pełnomocnik spółki złożył odwołanie od powyższej decyzji i wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania podatkowego wraz z wnioskiem o przeprowadzenie dowodu z przedstawionych dokumentów. Zdaniem pełnomocnika, przesłanka "nowej inwestycji", wynikająca z ww. uchwały została przez spółkę spełniona poprzez zakup przedmiotowych gruntów i wypełnił on wszystkie warunki wynikające z ww. uchwały, uprawniające go do przyznania ww. pomocy publicznej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie wydało w dniu 25 kwietnia 2014 r. decyzję, w której utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny w sprawie. Organ odwoławczy podał, że spółka nabyła w dniu 1 czerwca 2009 r. szereg działek położonych w S m przy ul. P o pow. łącznej [...] ha i na skutek złożonego wniosku o udzielenie pomocy publicznej na podstawie uchwały Rady Miejskiej w S m z dnia 9 maja 2009 r. nr VII/64/07 uzyskała zwolnienie z podatku od nieruchomości co do działek o pow. łącznej [...]ha na okres od dnia 1 lipca 2009 r. do dnia 30 czerwca 2014 r. Zgodnie z ww. uchwałą warunkiem uzyskania pomocy, polegającej na zwolnieniu od podatku od nieruchomości było:
1. zainwestowanie kwoty przekraczającej [...]euro wyrażonej w złotych;
2. zobowiązanie się do pokrycia co najmniej 25% kosztów inwestycji ze środków własnych, przy czym za udział własny należy rozumieć środki, które nie zostały uzyskane przez przedsiębiorcę w związku ze wsparciem pochodzącym ze środków publicznych;
3. zakończenie nowej inwestycji w terminie 48 miesięcy od dnia złożenia wniosku;
4. utrzymanie inwestycji w regionie przez okres co najmniej 5 lat od dnia jej zakończenia;
5. prowadzenia działalności gospodarczej na terenie miasta S ego w ramach realizowanej inwestycji, na którą pomoc jest udzielona przez okres objęty zwolnieniem oraz co najmniej pięciu lat od zakończenia okresu objętego przedmiotowym zwolnieniem (§ 11 uchwały);
Organ odwoławczy podał, że ww. uchwała przez "nowa inwestycję" rozumie inwestycję:
1. w środki trwałe związane z utworzeniem nowego przedsiębiorstwa lub z jego rozbudową;
2. polegającą na nabyciu przedsiębiorstwa, które jest w likwidacji, przy czym przedsiębiorstwo jest nabywane przez niezależnego inwestora.
Zdaniem organu odwoławczego, przepisy ww. uchwały należy odczytywać w kontekście przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 2008 r. w sprawie warunków udzielania zwolnień od podatku od nieruchomości oraz podatku od środków transportowych, stanowiących regionalną pomoc inwestycyjną (Dz. U. Nr 946, poz. 927 ze zm.) oraz przepisów rozporządzenia Komisji (WE) Nr 800/2008. Spółka we wniosku o pomoc inwestycyjną podała, m.in., że zamierza kupić nieruchomość na terenie miasta S w terminie do 1 czerwca 2009 r. i zlokalizować tam inwestycję, w której będzie prowadzić działalność gospodarczą w postaci obróbki mechanicznej elementów metalowych w wybudowanej hali przemysłowej o pow. min. [...]m2, gdzie zostaną zlokalizowane dwie linie produkcyjne. Proces inwestycyjno-biurowy spółka zamierzała rozpocząć w styczniu 2010 r. i zakończyć do końca 2011 r. Koszty związane z realizacją inwestycji wynoszące łącznie [...]zł stanowiły wartość szacunkową nowej inwestycji i miały obejmować: nabycie gruntów, wybudowanie hali produkcyjnej, utworzenie parkingów i dróg, trzy dźwigi, wagę pomostową, dwie linie produkcyjne, części zamienne do maszyn. Zdaniem organu odwoławczego, organ podatkowy miał prawo dokonać sprawdzenia czy przez cały czas przyznanego zwolnienia spółka spełnia przesłanki tego zwolnienia z § 11 ww. uchwały. W przypadku odpadnięcia jednej z przesłanek z § 11 ww. uchwały w czasie zwolnienia, dochodzi do sytuacji, w której przedsiębiorca nie posiada już prawa do zwolnienia. Przyjęcie odmiennej wykładni, według organu odwoławczego, przeczyłoby celowi pomocy regionalnej. Istotne znaczenie miała okoliczność, że pomoc udzielana przez gminę związana była zakończeniem przez przedsiębiorcę realizowanej inwestycji w terminie 48 miesięcy od dnia złożenia wniosku oraz aby była utrzymana w okresie 5 lat od jej zakończenia i w tym czasie prowadzona była działalność gospodarcza. Zdaniem organu odwoławczego, spółka nie spełniła powyższych warunków. Organ odwoławczy wskazał, że z protokołu kontroli z dnia 3 października 2013 r. wynikało, iż na zakupionych działkach spółka dokonała jedynie niwelacji terenu i nie są one zabudowane oraz nie są przyłączone do sieci. Przyjęcie stanowiska spółki, że już samo nabycie nieruchomości spowodowało wypełnienie się przesłanki nowej inwestycji i uzyskanie prawa do zwolnienia z przedmiotowego podatku, prowadziłoby, według organu odwoławczego, do sytuacji, iż każda nabyta przez przedsiębiorcę nieruchomość na terenie miasta S uprawniałaby go do skorzystania z przedmiotowego zwolnienia. Organ odwoławczy podał, że przedmiotowy podatek został prawidłowo naliczony spółce. Powyższa decyzja została doręczona przez organ odwoławczy adw. R. Memu jako pełnomocnikowi spółki.
Spółka reprezentowana przez pełnomocnika adw. R. M (pełnomocnictwo z dnia 2 czerwca 2014 r. k.46) złożyła skargę na powyższą decyzję do Sądu i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenia kosztów postępowania. Zarzuciła organowi:
1. naruszenie art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w wyniku stwierdzenia przez organ, że niespełnienie jednego z warunków określonych w § 11 ww. uchwały przedsiębiorca nie posiada prawa do przedmiotowego zwolnienia, w sytuacji kiedy na podstawie złożonego przez spółkę wniosku na podstawie ww. uchwały spółka uzyskała przedmiotowe zwolnienie, które zostało potwierdzone przez prezydenta Miasta S ;
2. określenie wysokości zobowiązania podatkowego bez podstawy prawnej;
3. błędną wykładnię § 3 pkt 1 w zw. z § 4 pkt 1 ww. uchwały, przez przyjęcie, że nabycie własności nieruchomości gruntowej nie stanowiło nowej inwestycji w rozumieniu ww. uchwały;
4. naruszenie art. 12 ust. 1 pkt a rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 czerwca 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym runkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu oraz załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia definiującego termin "przedsiębiorstwo" oraz błędną wykładnię § 4 pkt 1 ww. uchwały przez przyjęcie, że rezultatem realizacji nowej inwestycji pomimo być utworzenie nowego przedsiębiorstwa w sytuacji, gdy nie wynika to z definicji zawartej w § 4 pkt 1 ww. uchwały, zaś rozporządzenie Komisji takiej definicji nie przewiduje;
5. niezastosowanie przepisów rozporządzenia Komisji WE) nr 800/2008, w tym art. 2 pkt 10, art. 12 i art. 13 oraz art. 1 załącznika nr 1, które regulują zagadnienie "inwestycji w rzeczowe aktywa trwałe luba wartości niematerialne i prawne" oraz definiują pojęcie "przedsiębiorstwa" w ramach inwestycyjnej pomocy regionalnej w oderwaniu od pojęcia "inwestycji początkowej" lub "inwestycji nowej";
6. błędna wykładnię § 11 ww. uchwały przez przyjęcie, że spółka nie wypełniał warunków z powyższego przepisu oraz zastosowanie tego przepisu jako podstawy prawnej do określenia wysokości zobowiązania podatkowego;
7. niezastosowanie § 43 ww. uchwały, który określa przypadki utraty prawa do zwolnienia;
8. niezastosowanie § 45 ww. uchwały, który reguluje skutki utraty prawa do zwolnienia w przypadkach określonych w § 43 ww. uchwały;
9. naruszenie art. 139 Kpa przez pogorszenie sytuacji prawnej spółki przez rozszerzeniu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podstawy faktycznej i prawnej utraty przez spółkę zwolnienia o przypadki opisane w § 11 pkt 4 i 5 ww. uchwały;
10. naruszenie art. 7 i 8 Kpa oraz art. 121 ustawy Ordynacja podatkowa przez przyjęcie, że spółka nie wykonała nowej inwestycji na skutek niezakończenia projektu budowlanego w terminie określonym w § 11 pkt 4 ww. uchwały, mimo, iż jego zakończenie nie było możliwe na skutek okoliczności nieleżących po stronie spółki;
11. dowolne i sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym ustalenie, że spółka nie podjęła działalności gospodarczej i nie prowadziła jej przez okres 5 lat od dnia zakończenia zwolnienia, podczas gdy okres zwolnienia upływał dopiero w dniu 30 czerwca 2014 r.
12. utożsamiania opisu projektu inwestycji budowlanej zawartego we wniosku spółki o udzielenie pomocy publicznej z pojęciem "nowej inwestycji" w rozumieniu § 4 pkt 1 ww. uchwały;
13. błędnym utożsamieniu lokalizacji projektu budowlanego opisanego ww. wniosku spółki z lokalizacją "nowej inwestycji" w rozumieniu ww. uchwały;
14. błędną ocenę dowodów zebranych w postępowaniu przez stwierdzenie, że nie wykazały one, iż spółka zakończyła "nową inwestycję" wobec nabycia przez spółkę przedmiotowej nieruchomości.
Spółka wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentów dołączonych do skargi na okoliczność aktualnego prowadzenia przez nią robót budowlanych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie, w odpowiedzi na skargę, wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko.
Sąd wskazał, co następuje:
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "ppsa", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd, rozpoznając niniejszą sprawę, doszedł do wniosku, że organy obu instancji naruszyły przepis prawa dający podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, j. art. 240 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), dalej "op", gdyż w toku całego postępowania spółka nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Należy wskazać, że organ podatkowy wszczął postępowanie podatkowe w niniejszej sprawie wobec spółki, lecz postanowienie w tym zakresie nie doręczył skarżącej, lecz kancelarii adwokackiej spółce komandytowej. Organ podatkowy doręczył postanowienia kancelarii adwokackiej spółce komandytowej lub adw. R. M jako pełnomocnikowi skarżącej, zaś decyzję podatkową adw. R. M jako pełnomocnikowi skarżącej. Organ odwoławczy doręczył zaskarżoną decyzję adw. R. M jako pełnomocnikowi skarżącej.
Zgodnie z art. 136 op, strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Na podstawie art. 137 § 1 op, pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych. Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie, w formie dokumentu elektronicznego lub zgłoszone ustnie do protokołu (§ 2). Pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Organ podatkowy może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony (§ 3). W poszczególnych wynikających w toku postępowania kwestiach mniejszej wagi organ podatkowy może nie żądać pełnomocnictwa, jeżeli pełnomocnikiem jest małżonek strony, a nie ma wątpliwości co do istnienia i zakresu jego upoważnienia do występowania w imieniu strony (§ 3a).
Jak wynika z akt podatkowych, pełnomocnictwo do działania w całym postępowaniu podatkowym za skarżącą przez adw. R. M nie zostało złożone. Nie zostało też złożone pełnomocnictwo do działania w sprawie za skarżącą przez kancelarię adwokacką spółkę komandytową, choć nawet gdyby było złożone takie pełnomocnictwo to zgodnie z art. 137 op –spółka osobowa nie mogłaby reprezentować podatnika w postępowaniu podatkowym. Ponadto z konstrukcji tego przepisu wynika, że pełnomocnictwo może być złożone do akt dopiero po wszczęciu postępowania podatkowego. Przed wszczęciem postępowania nie ma mowy o stronie postępowania, a w konsekwencji również o jej pełnomocniku. Dopiero od dnia powiadomienia organu podatkowego o ustanowieniu pełnomocnictwa aktualizują się wszelkie obowiązki tego organu podatkowego względem pełnomocnika, np. kwesta doręczeń pism pełnomocnikowi, wynikająca z art. 145 § 2 op. Podkreślić należy, że pełnomocnictwo jest skuteczne wyłącznie dla sprawy, do której akt zostało złożone. W każdym postępowaniu administracyjnym zgodnie z regułami w nim obowiązującymi strona powinna wskazać pełnomocnika, jeżeli chce działać za jego pośrednictwem. Ustanowienie pełnomocnika w postępowaniu podatkowym nie rozciąga się na wszystkie kolejne postępowania i czynności, w których strona bierze udział (wyrok NSA z dnia 23 grudnia 2008 r., II FSK 1344/07, LEX nr 525846). Pełnomocnik zgodnie z wymogami dotyczącymi warunków skutecznego działania zastępcy procesowego, w każdym postępowaniu powinien dysponować on umocowaniem do działania w cudzym imieniu oraz działać w granicach tego umocowania. Kompetencja pełnomocnika do działania w imieniu reprezentowanego ma bowiem charakter wtórny. Powstaje ona wskutek udzielenia umocowania przez stronę postępowania administracyjnego. Z tego względu pełnomocnik powinien wylegitymować się umocowaniem przy pierwszej czynności procesowej, w której uczestniczy. Wiąże się to z kwestią skuteczności podejmowanych przez niego czynności. Czynność procesowa, podjęta przez pełnomocnika bez istnienia umocowania opartego na oświadczeniu woli reprezentowanego, nie wywołuje żadnych skutków w sferze prawnej reprezentowanego.
Wskazać należy, że w przypadku wpływu pisma od osoby, która nie legitymuje się pełnomocnictwem do reprezentowania strony, organ podatkowy winien wezwać ją do złożenia takiego pełnomocnictwa, chyba że zachodzą przesłanki z art. 137 § 3a op. W niniejszej sprawie jednak art. 137§ 3a op nie miał zastosowania.
Zdaniem Sądu, doręczenie orzeczeń, w tym zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu pierwszej instancji osobie niemającej pełnomocnictwa do reprezentowania strony przed organami obu instancji skutkowało brakiem udziału strony bez jej winy w całym postępowaniu podatkowym.
Ponadto wskazać należy, że pełnomocnictwo obejmujące wyłącznie reprezentowanie podczas postępowania kontrolnego prowadzonego przez organy kontroli skarbowej, kontroli podatkowej lub też czynności sprawdzających nie daje podstaw do udziału pełnomocnika w czynnościach postępowania podatkowego. W niniejszej sprawie postępowanie kontrolne dotyczyło podatku od nieruchomości za 2013 r. i w toku tego postępowania nie zgłosił się żaden pełnomocnik. M. W był jedynie osobą upoważnioną do reprezentowania podatnika w trakcie kontroli podatkowej na podstawie art. 281a op. Adw. R. M, który złożył w imieniu spółki zastrzeżenia do protokołu kontroli podatkowej nie przedłożył stosownego pełnomocnictwa spółki.
Odnośnie wniosku o przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do skargi, Sąd oddalił ten wniosek z uwagi na to, że nie miał on znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż były to dokumenty dotyczące zmiany stanu faktycznego w sprawie powstałe po dniu wydania zaskarżonej decyzji.
Wobec stwierdzonych nieprawidłowości, Sąd uznał, że ustosunkowywanie się na tym etapie postępowania do zarzutów merytorycznych skargi jest przedwczesne. Przy ponownym prowadzeniu postępowania, organ podatkowy zobowiązany jest przeprowadzić je ponownie z zachowaniem przepisów prawa.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 pkt 1 lit.b, art. 135 i art. 152 ppsa, orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 oraz § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło